İran, petrol ve petrokimya sektörlerinde hızlı bir toparlanma hedefliyor

İran’a karşı yaklaşık on yıl önce uygulanmaya başlanan yaptırımlar, nükleer anlaşmanın imzalamasının ardından 2016 yılının başında kaldırılacak. Ülke, petrol ve petrokimya sektörlerinin hızlı bir toparlanma kaydetmesini bekliyor.

İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı’na (IRNA) göre, İran Petrol Bakanı, Bijan Namdar Zanganeh, yaptırımların kaldırılmasının ardından ham petrol ihracatını artırmaya öncelik vermeyi planladıklarını belirtti. Dünyanın en büyük dördüncü petrol rezervine sahip olan ülke, ABD ve Avrupa Birliği tarafından 2011 yılının sonunda yaptırım uygulanmadan önce yaklaşık 2,5 milyon varil/gün petrol ihraç ediyordu, fakat daha sonra bu ihracat 1 milyon varil/günün altına düştü.

İran, ham petrol sevkiyatlarını yaptırımların öncesindeki seviyelere ulaştırma hedefinin bir parçası olarak, yaptırımların kaldırılmasını takip eden hafta içerisinde ihracatını 500.000 varil/gün artırmayı planlıyor. Ülkenin ham petrol ihracatının, yaptırımların kaldırılmasından sonraki 6 ay içerisinde toplam 1 milyon varil/gün artması bekleniyor.

İran’ın petrokimya sektörünün de yaptırımların kaldırılmasının ardından kayda değer bir büyüme göstermesi bekleniyor. Ülke, İran yılının sona erdiği 19 Mart 2016 tarihinde petrokimya kapasitesini 47 milyon tona yükseltmeyi planlıyor. National Iranian Petrochemical Company’nin Müdür Yardımcısı Mohammad-Hassan Peyvandi’ye göre, İran’ın petrokimya üretimi bir önceki yılda 44 milyon ton olarak kaydedildi, ancak ülkenin yıllık 60 milyon tonluk üretim kapasitesi bulunuyor. İran, 5 yıllık kalkınma planını tamamlayacağı 2021 yılına kadar petrokimya kapasitesini 120 milyonun üzerine yükseltmeyi planlıyor.

İran, önümüzdeki on yıl içerisinde üretimini üç katına çıkarmak için petrokimya projeleri geliştirmek amacıyla ülkeye 70 milyar euro değerinde yatırım çekmeyi hedefliyor. Bazı yabancı şirketler, ülkenin petrokimya sektörüne yatırım yapmayı halihazırda düşünüyor. Yerel medya raporları, Alman BASF’in İran’ın gaz rezervlerini geliştirme projesi yürüttüğü Asaluyeh’te 6 milyar dolar değerinde bir yatırım yapmayı planladığını öne sürdü.

Yaptırımların kaldırılması ayrıca, İran’ın petrokimya ihracatını da etkileyecek. İran, yaptırımların öncesinde 2011 yılında yaklaşık 15 milyar dolar değerinde petrokimya ürünü ihraç etmişti. Ülkenin ihracat hacmi, petrokimya ürünleri için yaptırımların bir kısmının Kasım 2013’te hafifletilmesiyle birlikte 2014’ten bu yana bir miktar iyileşme gösterdi. İran’ın petrokimya ihracatının geçen yıl 32 milyon tondan bu yıl 35 milyon tona yükselmesi bekleniyor. İran’ın petrokimya ihraç noktaları arasında, Çin, Güneydoğu Asya, Orta Asya, Türkiye ve Afrika ülkeleri bulunuyor. Ülkenin şimdilerde Avrupa’ya da satışlarını artırması bekleniyor. Diğer yandan, medya raporlarına göre, bazı İranlı satıcılar Batı Avrupa yerine Rusya’da daha iyi marjlar elde edebileceklerini düşünüyorlar.