Brent petrol gerçekten 90$/varil eşiğine mi hazırlanıyor?

Brent petrol, geçen haftanın sonlarına doğru aşağı yönlü düzeltmeler görmeden önce 87$/varil eşiğine ulaştı. Son birkaç aydır petrol fiyatları oldukça dalgalı seyretmiş olsa da aylık ortalama verileri peş peşe üç aydır artış eğilimi yaşandığına işaret ediyor. Üstelik tahminler, talep büyümesinde beklenen yavaşlığa rağmen 2024’ün geri kalanında da petrol fiyatlarında ilave artışlar öngörüyor.

Petrol piyasalarındaki süregelen çekişme nedeniyle günlük işlemler dalgalı seyretti.

Temelde yatan artış faktörleri:

• Kızıldeniz’deki aksaklıkların gemi yakıtına yönelik talebin artmasını sağlaması


• Orta Doğu’da süregelen savaş ve Rus rafinerilerine yönelik son saldırılar dahil olmak üzere jeopolitik gerilimler


• OPEC’in gönüllü duruşlarının 2. çeyreğe uzatılması ve söz konusu duruşların yıl sonuna kadar uzatılma olasılığının yüksek olması

Bu arada, düşüş faktörleri ise şu şekilde sıralanabilir:

• ABD’deki rekor üretim nedeniyle OPEC üyesi olmayan ülkelerde artan üretimin, OPEC+ tarafındaki üretimi azaltmaya yönelik devam eden çabaları kısmen boşa çıkarması


• ABD ve Çin’den seyrek de olsa bazı ekonomik toparlanma sinyallerinin gelmesine rağmen Fed’in faiz oranlarını yılın ilk yarısında sabit tutma kararlılığıyla beraber talepteki düşüş

Görünüşe bakılırsa, geçen haftaki rallinin fiyatları Ekim ortası veya sonundan bu yana görülen en yüksek seviyelere çıkarmasıyla fiyatların yükseliş eğilimli seyretmesinden dolayı artış faktörleri düşüş faktörlerine kıyasla ağır bastı. 7$/varillik toplam kazanımla, Mart aylık ortalamaların yukarı yönlü hareket ettiği üçüncü ay oldu. ABD’deki petrol stoklarının ani düşüşü ve IEA’nın 2024’te arz kıtlığı yaşanacağına dair öngörüsü son rallinin altında yatan esas sebepler olarak öne sürüldü.

Arza yönelik tahminler beklenmedik bir değişime işaret ediyor

Şaşırtıcı bir hamleyle, OPEC’in gönüllü üretim kesintilerinin 2024 boyunca devam edeceğine dair öngörülere dayanarak Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Mart raporunda arz fazlası tahminini tedarik açığı olarak değiştirdi. Ajans, 2024 yılı için talep tahminini de bir önceki aya göre 100.000 varil/gün artırarak 1,3 milyon varil/güne yükseltti, ancak bu artış yine de bir önceki yılki 2,3 milyonluk büyümeye göre bir düşüşe işaret ediyor.

Benzer şekilde, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) Mart raporunda global petrol üretim büyümesine dair tahminini düşürdü ve ufak da olsa talep büyümesi tahminini artırdı.

Bunun yanı sıra, OPEC büyüme tahminini diğerlerine kıyasla belirgin bir şekilde yüksek tutmaya devam ediyor.

90$/varil an meselesi mi yoksa kısa süreli bir artış mı söz konusu?

Bazı tahminler bunu öne sürerken diğerleri tahminlerinde daha temkinli bir tutum sergiliyor. 2024’teki talep büyümesinin bir önceki yıla kıyasla yavaşlayacağı öngörülüyor olsa da birçok kurum ve ajans son zamanlarda tahminlerini yukarı yönlü değiştirdi.

EIA, 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin fiyat tahminlerini, aşağı yönlü revizyonun yapıldığı Şubat ayına göre yaklaşık 5 $/varil keskin artırdı. 2024 yılı için Brent’in ortalama 87$/varil olması beklenirken, ajans 90$/varil seviyesinin şimdilik sürdürülemeyeceğini düşünüyor.

J.P. Morgan, Brent petrolün 2024 yılında ortalama 83$/varil olacağını öngörerek önceki tahminini fazla değiştirmezken, Citi Group Brent’e yönelik 2024’ün ikinci çeyreği için tahminini 72$/varilden 78$/varile yükseltti.

Goldman Sachs, OPEC+’taki gönüllü üretim kesintileri nedeniyle önceki tahminini 10$/varil artırarak Brent petrolün 70$/varil ile 90$/varil arasında olacağını tahmin ediyor. Bankaya göre, OPEC+ üretim kesintilerini altı ay daha uzatmaya karar verirse Brent petrolün dördüncü çeyrekte 90$/varile ulaşabileceğini belirtti.

Morgan Stanley de 2024’ün üçüncü çeyreği için Brent petrole dair tahminlerini 10$/varil artırarak 90$’a yükseltti.