Güneydoğu Asya’da propilen fiyatları arttı, Kuzeydoğu Asya’da olefin talebi halen durgun

Güneydoğu ve Kuzeydoğu Asya’da etilen ve propilen fiyatları birbirinden farklı eğilimler gösterirken, Güneydoğu Asya ve Çin/Kuzeydoğu Asya propilen arasındaki fiyat farkı genişledi. Her iki olefin için de fiyatlar yön değiştirdi. Güneydoğu Asya’da spot fiyatlar istikrarlı bir şekilde yükselirken, propilen fiyatları Çin/Kuzeydoğu Asya’daki fiyatların keskin biçimde üzerine çıktı.

Tüccarlar, başlangıçta belli belirsiz olan, ancak son iki haftada önemli bir ivme kazanan bu ayrışmayı yakından takip ediyor. Yılın başında Güneydoğu Asya ve Çin/Kuzeydoğu Asya arasındaki fiyat farkı 10-20$/tonda yer alıyordu. Bu aralık şimdilerde 70-80$/tona çıktı.

Güneydoğu Asya’da spot etilen fiyatları, bölgedeki epey sıkışık arzdan destek bularak Çin/Kuzeydoğu Asya’daki fiyatların hafif üzerine çıktı. Etilen talebi propilen kadar canlı seyretmedi. Bu sebeple, spot propilen fiyatları hızla yükseldi. Başta Güneydoğu Asya’da olmak üzere, PP fiyatlarındaki istikrarlı artış eğilimi de spot propilen için yükselen karşı teklifleri destekliyor.

Spot propilen fiyatları, geçen haftaya kıyasla 20$/tonluk artışla 17 Ocak itibarıyla CFR Çin bazında 870$/tondan değerlendirilirken, CFR G. Doğu Asya bazında 880$/tondan değerlendirildi. Kuzeydoğu Asya’da, spot propilen fiyatları geçen haftaya kıyasla değişmedi ve 17 Ocak itibarıyla CFR Çin bazında 830$/tondan değerlendirildi. Güneydoğu Asya’da ise, talepteki canlılık 80$/tonluk veya %9,5’lik bir artış getirdi ve piyasa CFR 910$/tondan değerlendirildi.

Güneydoğu Asya’da arz sıkışık

Güneydoğu Asya ve Çin/Kuzeydoğu Asya spot propilen fiyatları arasındaki büyük fark bir dizi faktörün birleşimi ile oluştu. Bu durum esasen tedarikteki akut sıkışmadan kaynaklanırken, alıcılar kritik seviyedeki bu arz daralmasını aylık rutin tonajlarını tedarik etmek isterken fark etti.

Bölgenin olefin arzı, Rayong Olefins ve PTT Global Chemical’daki uzatılan duruşlar nedeniyle daraldı. Her iki krakerin de Ocak ayında devreye alınması planlanıyordu. Petronas’ın Kuantan’da yer alan 300.000 ton/yıl kapasiteli PDH tesisinde üretimin azaltılması da bu sıkışıklığı perçinledi.

Bunların yanı sıra, önemli bir spot olefin tedarikçisi olan Malezyalı Pengerang Refining and Petrochemical (PRefChem), piyasaya sunduğu spot propilen mallarını kıstı. Batılı bir tüccar, Malezyalı üreticinin Petronas’a önceden ayırdığı Ocak propilen mallarını sattığını söyledi.

PTT Global Chemical’ın da elinde Şubat ayı için spot piyasaya sunabileceği oldukça az bir miktar malı bulunuyor. Ayrıca, bağlı kuruluşu olan IRPC’nin de Şubat ayı için propilen ihtiyacı mevcut.

Birikmiş talep

Bu arada, bölgede hem Ocak hem de Şubat ayı teslimatlarına yönelik oldukça aktif bir alım ilgisi söz konusu. Tüccarlar, önde gelen çoğu alıcının Şubat varışlı mallar için ihtiyaçlarını tamamlamadığını bildirdi.

Lotte Chemical, her ay iki veya üç parti propilen tedarikine ihtiyaç duyarken, Chandra Asri de aylık yaklaşık iki parti mal alımı yapmak durumunda. IRPC de Şubat ayı için mal arayışında. Aynı zamanda tüccarlara göre, Petronas, PrefChem’den Kuantan’a büyük ihtimalle bir veya iki parti mal gönderecek.

Batılı bir tüccar,”Karşı tekliflerin, gittikçe yükselen teklifleri takip etmesiyle Şubat teslimatlı spot propilen mallarına ilişkin bir tırmanış söz konusu. Tüccarlar, Güneydoğu Asya’da ürün bulamadığı için birçok Çinli üreticiye talep gitti,” şeklinde konuştu. Ayrıca, “Bu akut darlık sebebiyle spot fiyatlar daha da yükseldi. Hatta, başlıca alıcılardan birinin Çin’den spot propilen getirtmek için çok yüksek bir ödeme yaptığı söylentiler arasında yer aldı. Ancak, hem alıcı hem de satıcı böyle bir işlem gerçekleştiğini reddetti,” sözlerini de ekledi.

Güneydoğu Asya’daki tüccarlar Çin/Kuzeydoğu Asya’daki propilen fiyatlarını yakından takip ediyor. Öyle ki sıkışıklık nedeniyle daha fazla Çin malı bölgeye yönlendirebilir, Bu durum, dolaylı yoldan Çin’deki spot fiyatları yükseltebilir.

G. Doğu Asya’daki krakerler halen duruşta

Güneydoğu Asya’da, kraker ve PDH tesislerinin işletim oranlarının düşürülmesi bölgedeki arzı sıkışık tuttu. 2024’ün üçüncü haftasında ciddi boyutlara ulaşan tedarik sıkıntısının spot propilen fiyatları üzerinde tam bir hakimiyet kurduğu görüldü. Rayong Olefins ve PTT Global Chemical’ın tesislerinde uzatılan duruşlar, bölgedeki olefin arzının daha da sıkışmasına yol açtı.

Siam Cement Group’a ait Map Ta Phut Olefins (MOC) kompleksinde yer alan Rayong Olefins, yılda 900.000 ton etilen ve 450.000 ton propilen üretiyor. Üretici, Kasım ortasında krakeri iki aylık planlı bir bakım duruşuna aldı. Tüccarlar, krakerin 2024’ün Ocak ayı başında devreye alınması gerektiğini, ancak duruşun Şubat ortasına kadar uzatılacağını bildirdi.

Taylandlı PTT Global Chemical, 463.000 ton/yıl (I-1) kapasiteli etilen krakerini, Ekim başında 45 gün sürecek bir duruşa aldı. Tüccarlar, söz konusu duruşun üçüncü çeyrekte başlatılması planlanırken, Ekim’e ertelendiğini söyledi. Ayrıca tüccarlar, zayıf marjlar nedeniyle bu duruşun 2024’ün Şubat sonlarına kadar uzatıldığını da bildirdi. PTT Global Chemical, Rayong’da yer alan Map Ta Phut petrokimya kompleksinde 3,63 milyon ton/yıllık bir olefin üretim kapasitesine sahip bulunuyor.

PTT Global Chemical, Map Ta Phut’ta yer alan 130.000 ton/yıl kapasiteli PDH ünitesini de Ekim ayının başlarında 45 günlük planlı bir bakım duruşuna almıştı. Bu ünite de Şubat sonunda devreye alınacak.

Bunların yanı sıra, Malezyalı Petronas Chemicals Olefins teknik sorunlar nedeniyle 300.000 ton/yıl kapasiteli PDH tesisinin işletim oranını %60 ila %70’e düşürdü. Tüccarlara göre, Kuantan merkezli PDH tesisi Kasım başından bu yana düşük oranlarla işletiliyor.