Panama Kanalı’ndaki kuraklık tedarik zincirindeki sıkıntılara yenisini ekledi; bu durum 2024’te devam edecek mi?

Tedarik zinciri global ölçekte bir süredir sorunlarla mücadele ediyor. Daha önceki hafta Kızıl Deniz’de uluslararası gemilere gerçekleştirilen saldırıları takiben, bu durum denizcilik şirketlerinin seferlerini durdurmasına veya gemilerini başka rotalara yönlendirmesine neden olmuşken, Panama Kanalı’nda bir süredir benzerine rastlanmamış bir kuraklığın etkisini gösteriyor oluşu ve bu nedenle de yüklemelerin gecikmesi son zamanlarda tedarik zincirine ilişkin endişeleri daha da artırdı.

Kısıtlamalara sebep olan probleme hızlı bir bakış

Panama Kanalı, uzun bir süredir yağmursuzluğun yarattığı sıkıntılarla karşı karşıya. Bu nedenle, kanal yetkilileri gemi geçişlerine sınırlama getirmiş bulunuyor. Eylül ayında, Panama Kanalı İdaresi büyük gemilerin tam yüklü olarak kanaldan geçiş yapamamaları nedeniyle yük miktarını 50 foot’tan 44 foot’a düşürdü. Ardından, her bir geçiş için on milyonlarca galon tatlı su gerektiğinden geçiş sayısını sınırlama kararı aldı.

Yetkililer, kanaldan normal zamanda geçen günlük gemi sayısı 36 iken, bunun 32’ye düşürülmesini talep ettiklerinde; tarihler Ekim ayını gösteriyordu. İlerleyen haftalarda, gemi geçişini kademeli olarak Kasım’da 24’e ve Aralık’ta 22’ye düşürdüler. Ayrıca, Ocak’ta gemi geçişlerinin 20’ye, Şubat’ta ise 18’e çekilmesi planlandı. CNBC’ye göre, bu rakam tam kapasitenin %40’ı ila %50’sine karşılık geliyor. Bundan dolayı, tüccarlar gemilerin zaman çizelgesinde hızlı değişiklikler yaşandığını belirterek yüklemelerin geciktiğini bildirdiler.

Hangi rotalar olumsuz etkilendi?

Panama Kanalı, ABD Doğu Kıyısı ve Körfez Kıyısı ticareti açısından kritik bir nokta. Zira hem Çin ile ABD hem de ABD ile Güney Amerika ülkeleri arasındaki diğer seçeneklerden daha hızlı bir rota sunuyor. Çin’den ABD’nin doğu kıyısına sevkiyatlar Süveyş Kanalı üzerinden 41 gün sürürken, Pasifik ile Atlantik Okyanuslarını birbirine bağlayan bir geçit olan Panama Kanalı üzerinden ise seferler yalnızca 35 gün sürüyor.

Panama Kanalı’ndan geçişler %40 oranında azalmışken, bazı denizcilik şirketleri geçen hafta bir başka krizin patlak verdiği Süveyş Kanalı’na yönelmişti. Neyse ki bu hafta Süveyş’te normale dönüşe dair bir umut ışığı niteliğinde haberler gelmeye başladı.

Ufukta bir rahatlama var mı?

Bu arada, daha önceki planın aksine, Kasım ortasında Panama Kanalı yetkilileri, yapay Gatun Gölü’nün şu anki ve beklenen seviyesinin kanal için gereken suyu sağlaması nedeniyle Ocak ortasından itibaren günlük geçiş slotlarının 18’den 24’e yükseltileceğini duyurdu.

Bu haber trafiğin rahatlaması açısından bir miktar umut vermiş olsa da, müşteri limiti olması ve ihale süreçlerinde slotların en yüksek teklife göre önceliklendirilmesi nedeniyle navlun oranlarında şu ana kadar pek bir gevşeme görülmedi.

Navlun fiyatları Ekim’den bu yana belirgin arttı

Freightos’a göre , Çin/Doğu Asya-Kuzey Amerika Doğu Kıyısı rotasında navlun oranları, Ekim ortasından bu yana %17’lik bir artış gösterdi. Özellikle, Kuzey Amerika Doğu Kıyısı-Çin/Doğu Asya rotasında navlun fiyatları yalnızca geçen hafta %20 sıçrarken, Ekim ortasından bugüne toplam artış %43’e ulaştı.

Benzer şekilde, Drewry’e göre Çin/Doğu Asya-Kuzey Amerika Doğu Kıyısı rotasında da Ekim ortasından bu yana %17’lik bir artış kaydedilirken, bu artışın %8’i sadece geçtiğimiz haftaya ait .

2024: Yine zorlu bir dönem bekleniyor

Bazı sektör kaynaklarına göre, konteyner taşımacılığında Asya varışlı rotalar, konteyner taşımacılığı hatlarına öncelik verildiği için şu ana kadar fazla sorunla karşılaşmadı. Ancak bu durumun aynı kalıp kalmayacağı veya kötüleşip kötüleşmeyeceği konusunda endişeler devam ediyor.

Oyuncular, bu durumun 2024 boyunca gündemde kalacağını düşünüyor. Zira, tropikal iklimli Pasifik Okyanusu’nda tipik olarak ortalamadan daha yüksek sıcaklıklar getiren bir doğa olayı olan El Niño’nun başlamasıyla Orta Amerika bu yıl en az 1950’den bu yana görülen en kurak Ekim ayını yaşadı. CNN’e göre , 2024’ün de kayıtlara geçen en sıcak yıl olabilme ihtimali olduğu için, gelecek sene durumlar aynı kalabilir.