Skip to content

Filtreleme Seçenekleri
Metin :
Arama Kriteri :
Bölge/ülke :
Ürün Grubu/Ürün :
Haber Türü :
Favorilerim:
 

Petrol 18 yılın en düşüğünü gördükten sonra, PP fiyatları nereye gidecek? Geçmiş bir ipucu verir mi?

Esra Ersöz - eersoz@chemorbis.com
  • 25/03/2020 (10:05)
Global piyasalar benzeri görülmemiş zamanlardan geçiyor. Amerikan petrolü, her ne kadar kayıplarının bir kısmını sonradan telafi ettiyse de, geçen haftanın ortasında 20$/varile kadar geriledi. Suudi Arabistan ve Rusya arasındaki fiyat savaşı nedeniyle şiddetlenen tedarik fazlası ile coronavirüs kaynaklı resesyon kaygıları, petrol fiyatlarını Şubat 2002’den bu yana görülen en düşük seviyeye itti.

Şimdilerde akıllardaki sorular şu şekilde:
PP piyasaları 2020’de petrolün bu tarihi gerilemesine nasıl tepki verecek?
Bu tepki, petrolün en son büyük düşüşler yaşadığı 2016 ve 2009 yıllarına benzeyecek mi?
2020, önceki yıllardan daha zorlu mu geçecek; yoksa fiyat düşüşleri bir şekilde dizginlenecek mi?

2016 ve 2008’de enerji piyasalarında ne olmuştu? Şimdi neler oluyor?

Şubat 2016’da, ChemOrbis Fiyat Sihirbazı’nın haftalık verilerine göre, Amerikan petrol kontratları NYMEX’te 30$/varilin altına gerilemişti. Bu keskin düşüş, büyük ölçüde o dönemde İran’ın yaptırımların kaldırılmasını takiben petrol piyasalarına dönmesi nedeniyle oluşan arz fazlasından kaynaklanmaktaydı.

Ancak 2008 yılında, petrol fiyatlarındaki düşüş ABD’de emlak balonu ve global finans krizi nedeniyle 2007’den 2009’a kadar süren ekonomik çöküşten kaynaklanmıştı. O dönemde petrol fiyatları, Temmuz 2008’de 140$/varilin üzerine çıkarak rekor seviyeye tırmandıktan sonra Şubat 2009’da 40$/varilin altında dip yapmıştı.

Bugüne bakıldığında, ham petrol kontratları bir süredir 17-18 yılın en düşük seviyelerinde dolaşıyor. Birçok analiste göre, bu kez durum daha öncekilere hiç benzemiyor. Evet, COVID-19 pandemisi resesyon korkularını pekiştirdiği için, bugünkü durum bir nebze 2008-kriz zamanlarına benziyor gibi görünebilir.

Ancak, bu kez geçmişten daha farklı ve zorlu olan şu ki; petrol arzı artmaya devam ediyor. Girdikleri fiyat savaşının bir neticesi olarak, Suudi Arabistan ve Rusya, üretimi kesmek bir yana, artırarak adeta tüm dünyayı ham petrol arzıyla doldurmak üzere vites yükseltmiş durumdalar. Aynı zamanda, petrole yönelik talep keskin bir şekilde düşerken, tüm dünyada virüse karşı alınan karantina ve sokağa çıkma tedbirleri kapsamında görünüm ilave daralmaya işaret ediyor.

Homo PP piyasaları 2016’daki düşük seviyelere yakın; Türkiye hariç

Homo PP piyasaları büyük global pazarların neredeyse tamamında 2019’un ikinci yarısını düşüşle geçirmişti. Mütemadiyen gerileyen fiyatlar, bol arza karşın zayıf seyreden talepten kaynaklanıyordu. Artan yurtiçi kapasiteler özellikle Asya’da pazar dinamikleri üzerinde baskı kurmuş ve bu durum geçen yılın ikinci yarısında Çin ile ABD arasında yeniden başlayan ticaret savaşı ile kızışmıştı.

İlginç bir şekilde, 2020’de homo PP piyasalarının şimdiye dek gerek virüs salgını gerekse petrolün tarihi düşüşlerine sadece kısıtlı bir tepki verdiği görülüyor.

Aşağıdaki tablodan da kıyaslanabileceği üzere, büyük pazarlardaki mevcut ortalama piyasa seviyeleri Şubat 2016’da petrol 30$/varilin altına gerilediğinde görülen düşük seviyelere yaklaşmış bulunuyor.

Burada sadece Türkiye bir istisna oluşturuyor. Zira Türkiye PP piyasası düzenli tedarik kaynaklarının yokluğu nedeniyle 2020’nin ilk iki ayında belirgin miktarda artmış ve dolayısıyla fazlasıyla şişmişti. Bu demek oluyor ki; Türkiye’de PP piyasasının 2016’ya kıyasla diğer bölgelere göre daha büyük bir düşme payı bulunuyor.

2008-2009 yıllarındaki dip seviyeler, mevcut PP fiyatları üzerinde büyük baskı kuruyor

Daha da geriye gidildiğinde, 2009 yılında petrol fiyatları düşüş trendini yine bir Şubat ayında 40$/varilin altında sonlandırmıştı. Yine aşağıdaki tablodan da net bir şekilde görülebileceği üzere; Çin, Güneydoğu Asya ve Türkiye’deki homo PP fiyatları petrolün düşüşüne sonuna kadar eşlik etmediler ve Kasım 2008 gibi çok daha erken bir tarihte kendi dip seviyelerine ulaştılar. Burada da tek istisnai durum Avrupa olmuştu.

2009’da petrol ile aynı zamanda dip yapan İtalya homo PP piyasasına bakıldığında, mevcut PP fiyatlarının o dönemdeki fiyatlarla kıyaslandığı durumda 300€/ton gibi ciddi bir düşme payı olduğu görülüyor.

Çin, Güneydoğu Asya ve Türkiye’ye bakıldığında ise; ChemOrbis Fiyat Sihirbazı’na göre Orta Doğu menşeleri için bugünkü mevcut PP piyasa seviyeleri, 2008 dip seviyeleri dikkate alındığında Çin’de yaklaşık 150$/ton, Türkiye ve Güneydoğu Asya’da ise 200$/ton gibi daha büyük bir düşme payına işaret ediyor.



Faaliyete geçen yeni PP kapasiteleri: İlave baskı kapıda mı?

PP piyasasında 2020’yi 2008-2009 kriz yıllarından farklı kılan asıl konu, faaliyete geçen yeni kapasiteler. ChemOrbis Tedarik verisine göre, global PP kapasiteleri 2008’den bu yana 40 milyon ton artmış ve bu yeni kapasitelerin %80’inden fazlası Asya’da kurulmuş durumda.



Hiç şüphesiz, global PP tüketimi de artan kapasitelerle beraber büyümüş olsa da; şimdilerde global ekonomiler resesyonun eşiğindeyken bu denli fazla arzın pazar tarafından tüketilip tüketilemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Keskin düşüşler engellenebilir mi?

Daha önce de belirtildiği üzere, PP piyasaları şimdiye dek son gelişmelere kısıtlı bir tepki vermiş bulunuyor. Analistlere göre, lojistik aksamalar ve bazı tedarik kaynaklarının yokluğu fiyatlarda büyük düşüşleri engellemeye devam edebilir. Ancak, bu faktörlerin PP fiyatlarındaki düşüş eğilimine tamamen engel olmaya yetmeyeceği konusunda neredeyse herkes hemfikir.
Ücretsiz Deneyin