Türkiye’de, lojistik aksaklıklar PP ve PE için Ocak’ta artış beklentilerini güçlendirdi

Poliolefin piyasaları, Kızıldeniz’de ticari deniz taşımacılığının neredeyse durma noktasına geldiği yönündeki haberlerin tetiklediği arz endişeleri nedeniyle önümüzdeki ay için fiyat artışlarına hazırlanıyor. Orta Doğu’daki jeopolitik istikrarsızlıkla beraber gemilere yönelik süregelen saldırılar, önde gelen nakliye şirketlerinin rotalarını değiştirmesine neden oldu. Bunların sonucu olarak, konteyner fiyatları ve sigorta primleri arttı.

Önde gelen denizcilik şirketleri, ticari gemilere yönelik saldırıların güvenlik endişelerini artırması nedeniyle bu rotadaki seferlerini durdurdu. MSC, Maersk, Hapag Lloyd ve diğer birçok nakliye şirketi, güvenlik yeniden sağlanana kadar gemileri Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’ndan uzaklaştırmaya ve Afrika’nın güney ucundaki Ümit Burnu üzerinden yeniden yönlendirmeye karar verdi.

Bloomberg’ün haberine göre, San Francisco merkezli dijital bir navlun platformu olan Flexport Inc. tarafından yayımlanan veriler, yaklaşık 180 geminin Kızıldeniz’deki olası saldırılardan kaçınmak için Afrika’dan uzaklaştırıldığını veya bir sonraki talimata kadar durdurulduğunu ve söz konusu gemilere yenilerinin de ekleneceğini gösterdi.

Kızıldeniz trafiğindeki son aksaklıklar, geniş bir skalada emtia piyasalarını sarsarken, Brent petrol 80$/varil eşiğine yaklaştı.

Hazır veya yaklaşan mallara yönelik talep canlı

PP ve PE fiyatlarının dip yaptığını söyleyen birçok alıcı, son ayların en düşük fiyatlarından yararlanmak istediği için poliolefin talebinde Aralık başından beri bir canlanma söz konusuydu. Asya’daki ithal fiyatlar baz alınarak yapılan netback hesaplamarı, Kızıldeniz karmaşasından önce bile Ocak beklentilerinin bir nebze güçlenmesine sebep oldu.

Uzak Doğu Asya çıkışlı navlun fiyatlarındaki son sıçrama, güçlenen öngörüleri destekledi ve bu hafta satıcı kanadında yükseliş havası kuvvetlendi. Bir tüccar, “Talep endişeleri nedeniyle, distribütörler bir süredir stok yenilemekten kaçınıyordu. Son zamanlardaki karışıklıklar nedeniyle teslimatlarda yaklaşık iki haftalık gecikmeler yaşanabilir. Ayrıca, artan konteyner maliyetleri PP ve PE fiyatlarını yukarı çekecek. Bu arada, Güney Koreli PP blok kopolimer üreticileri, oynak maliyetler nedeniyle tekliflerini piyasadan çekti,” şeklinde konuştu.

PE satıcıları, müşterilerinden fiyat sorgularının arttığını bildirdi. Oyuncular, önümüzdeki günlerde de hazır veya yakın mallara yönelik talebin canlı seyretmesini bekliyor. Bir tüccar şu yorumu yaptı: “Son iki günde, antrepodaki tüm YYPE malzememizi sattık.”



PE fiyatlarında yukarı yönlü baskı arttı

AYPE’ye gelince, piyasa yerel üreticide belirli türler için stokların sınırlı olması, Kasım ve Aralık aylarında Orta Doğulu bir tedarikçinin teklif vermemesi ve lojistikte yaşanan son karmaşadan kaynaklanan olası teslimat gecikmeleri gibi piyasaları yukarı çekecek bir dizi faktörün yarattığı “kusursuz fırtınaya” tanıklık etti. Hazır mal piyasası, Kasım sonunda KDV indirim hakkının kaldırılmasından beri halihazırda yükselişteydi.

Orta Doğulu üreticiler, ithal fiyatlarını artırmayı planlarken, yerel üretici Petkim ise talep teşvik edici kaldığı sürece artış politikasını sürdürecek gibi duruyor. Bazı oyuncular, “Piyasa, satıcıların bu hafta ufak artışlar uyguladığı Çin ile başa baş seviyelerde. Dolayısıyla CIF Türkiye bazında 1000$/tonun üzerinde teklifler ortaya çıkabilir,” şeklinde konuştu.

Orta Doğu menşeli mallar için fiyatlar en son CIF Türkiye, %6,5 gümrük vergisine tabi, peşin ödemeli bazında AYPE için 970-990$/ton, LAYPE C4 film için 930-950$/ton ve YYPE film için 970-990$/tondan değerlendirildi. Söz konusu aralıklar, aylık bazda artışlarla gelmesi muhtemel resmi Ocak tekliflerinin açıklanmasıyla değişiklik gösterebilir.

Oyuncular: Talep, PP’deki artışı kısıtlayabilir

Bu arada, oyunculara göre Çin’in ithal piyasası üzerindeki nispeten sağlıklı bir prim taşıması ve talep endişeleri homo PP’deki artışı kontrol altında tutabilir. Bir sanayici, “Tüccarların elindeki stokların azalması nedeniyle, PP elyaf rafyaya kıyasla daha güçlü seyredebilir. Satıcılar dramatik zamlar uygulamaya kalkışırsa, alıcılar bir noktada piyasadan uzaklaşabilir,” yorumunu yaptı.

ChemOrbis’in haftalık ortalama verilerine göre, Suudi Arabistan malı PP rafya fiyatları, Çin’in ithalat piyasası üzerinde yaklaşık 70$/ton prim taşıyor. Bu prim, şimdilik makul bir fark olarak kabul edilebilir ve daha mütevazı artış tahminlerini destekleyebilir.

Suudi Arabistan malı PP rafya, elyaf ve enj., en son haftalık bazda 10$/tonluk bir artışla CIF Türkiye, %6,5 gümrük vergisine tabi, peşin ödemeli bazında sırasıyla 940-960$/ton, 980-1000$/ton ve 950-970$/tondan değerlendirildi.

Oyuncular, orta vadeye ilşkin endişeler nedeniyle diken üstünde

Madalyonun diğer yüzünde ise, önümüzdeki dönem konusundaki belirsizlikler nedeniyle hem PP hem de PE piyasaları huzursuz. Sanayiciler şu yorumu yaptı: “Satıcıların uzun süredir marjlarının zayıflığından yakındığını göz önüne alarak, yaşanan son karışıklıklardan yararlanacaklarını düşünüyoruz. Bu durumda asıl soru, bu karmaşanın ne kadar süreceği. Öte yandan, türev segmentlerde bir toparlanma belirtisi olmadığı için, fiyatlarda hızlı bir artış görülürse tedarikçiler tüketicileri piyasalardan uzaklaştırabilir.”

Ancak, türev piyasalardaki umut vadetmeyen talep görünümü, krizin yatışması halinde tekrar ön plana çıkabilir. Bu durum, satıcıların PP ve PE için ileriye dönük marj kayıplarını telafi etme çabalarını gölgede bırakabilir.

Eğer kriz umulandan daha uzun sürerse, global ekonomiler orta vadede türev talebi daha da düşürecek yeni bir enflasyon baskısıyla karşılaşabilir. Bu durum aynı zamanda, başlıca merkez bankalarının önümüzdeki aylarda yüksek faiz oranlarını sürdürmek zorunda kalacağına işaret ediyor.