Türkiye polimer piyasaları, halen tedarik zincirindeki aksaklıklarla mücadele ediyor

Türkiye, bu ayın başında güneydoğu kentlerinde yaşanan afetin yaralarını sarmaya çalışıyor. 10’dan fazla ili vuran yıkıcı depremler 43.000’i aşkın can kaybına sebep olurken bölgede yaşayan milyonlarca vatandaşı etkiledi.

Resmi verilere göre, depremlerden etkilenen illerde 13 milyondan fazla vatandaş yaşıyor ve bu rakam toplam nüfusun %15,7’sini oluşturuyor. Bölge, toplam hayri safi yurtiçi hasılada %10,1, ekonomik büyümede 1,15 puan ve ihracatta %8,5 paya sahip olması itibarıyla önem taşıyor.

Tarımsal katma değerin yaklaşık %14,5’i afetin vurduğu bölgeden geliyor. Toplam imalatın %11’inden biraz fazlasını oluşturan bölge, özellikle tekstil ve metal sanayileriyle öne çıkıyor. Öngörüler, depremlerin bu yıl Türkiye’nin toplam gayri safi yurtiçi hasılasında %2’ye varan bir kayba neden olabileceğine işaret ediyor.

İskenderun Limanı onarım çalışmaları sebebiyle devre dışı

Güneydoğuda meydana gelen yıkıcı depremler, lojistik sektöründe ciddi sıkıntılara neden oldu. Hatay limanlarında meydana gelen yapısal hasar, tedarik zincirinde aksaklıklara yol açtı. Taşımacılar, İskenderun Limanı yeniden faaliyete başlayana kadar Türkiye’deki diğer alternatif limanlara yönelmiş durumda.

LİMAK İskenderun Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş., dolu konteyner çıkış ve iç boşaltım operasyonlarına Mart ayı içerisinde başlamayı hedefliyor. İskenderun Limanı’nda yapılacak gerekli altyapı testleri ve onarımların tamamlanmasının ardından gemi tahliye ve yükleme operasyonlarının 3 ay içerisinde başlaması planlanıyor.

Büyük tüccarlar ve alıcılar operasyonel aksaklıklarla mücadele ediyor

İthal mallarını İskenderun Limanı’ndan diğer varış noktalarına, özellikle de Mersin’e yönlendirmek zorunda kalan pek çok tüccar geciken teslimatlarla mücadele ediyor. Bir piyasa oyuncusu, “İskenderun Limanı’ndaki operasyonlar birkaç ay süresince devre dışı olacağından, bazı nakliye hatları konteynerleri İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ veya İzmir’deki alternatif limanlara yönlendirdi,” dedi.

Yanan konteynerlerle ilgili detaylar şimdilik belirsizliğini

İskenderun Limanı’nda, yaklaşık 5.400 adet konteynerden 3.670 adeti yangından hasarsız kurtarılırken, depremden dolayı devrilen konteynerlerin hasar durumlarının ayrıca tespit edilmesi gerekiyor. Buna göre, yaklaşık 1,730 konteyner içerisindeki yükler ile birlikte tamamen yandı ve yanan yükler hakkında detaylı bilgi daha sonra verilecek.

Bazı oyuncular, hasar değerlendirmesi devam ederken yanmış konteynerlerin bazılarında PP, katkı maddeleri, kompound ve bazı PE türleri bulunduğunu duyduklarını bildirdi. Bir işleyici, “İskenderun Limanı’nda şu an için teslim alamadığımız yaklaşık 1.500 ton homo PP elyafımız var,” dedi.

Bazı tüketiciler ChemOrbis’e yaptıkları açıklamada, “Şimdiye kadar PE için mütevazı miktarlar dışında ciddi bir sorun yaşamadık,” dedi Bir tüccara göre, limanda yaklaşık 10.000 ton petrokimya ürünü zarar görmüş olabilir, ancak bu bilginin haberin yayımlandığı esnada doğrulanmadığını belirtmek gerekiyor. Tüccar, “Bekleyen sigorta işlemleri ve bürokratik prosedürler uzun sürüyor,” dedi.

Zorlukların ardındaki bir diğer sebep: Azalan iş gücü

Oyuncular, “Göç, afet bölgesindeki çoğu ilde işçi, şoför ve gümrük memurları bakımından iş gücü sıkıntısına yol açtı. İş gücündeki düşüş, depolardaki operasyonları yavaşlatırken, diğer şehirlerden memurların bölgeye atanması sorunu çözebilir,” dedi.

Nakliye sorunları polimer fiyatlarını nasıl etkiledi?

Satıcılar teslimat planlarını yeniden düzenlemeye çalışırken, poliolefin tüketicileri fabrikalarında düşen iş gücü nedeniyle tesislerini devreye alma veya tam kapasitede işletmede sorunlar yaşıyor. Bu ortamda depremlerden bu yana talebin durgun kaldığı görülüyor.

Yakın vade için talep belirsiz bir görünüm çizse de, lojistik sektöründe son dönemde yaşanan aksilikler, Mart için güçlü havaya katkıda bulundu. Öyle ki, PP ve PE piyasalarının, Rusya’dan yılın başından bu yana geciken teslimatlar ve duruşlar nedeniyle Orta Doğu’dan azalan tedarikle karşı karşıya kaldığı biliniyor.

Bu arada oyuncular, durumun Ocak sonunda daha ucuz malların gelmesi nedeniyle hazır tedarikin rahat olduğu PVC piyasasında önemli bir etki yaratmadığını bildirdi. Felaketten etkilenen şehirlerde planlanan yeniden inşa sürecinin uzun vadede talebi artıracağı yönündeki beklentilere karşın bu hafta ithal PVC fiyatları gevşeme sinyali verdi.