Türkiye polimer piyasaları, liranın serbest düşüşü ile çıkmaza girdi

Türk lirası, Salı günü yabancı para birimleri karşısında serbest düşüş yaşadıktan sonra haftanın ilerleyen günlerinde kayıplarının bir kısmını telafi etti. Oyuncular, oynak kur karşısında “bekle ve gör” tutumu takınırken, ekonomik endişeler polimer talebini neredeyse durdurdu.

Lira yaklaşık %15’lik serbest düşüşün ardından kayıplarını bir nebze telafi etti

Dolar/lira paritesi 23 Kasım’da 13 eşiğini aşarken, euro/lira paritesi de 15 sınırının üstüne çıktı ve ardından her ikisinin de ateşi 24 Kasım’da kısmen söndü. Perşembe günü itibarıyla, Türk lirası bir hafta içerisinde dolar karşısında %8,9’luk kümülatif bir düşüşe işaret etti. 2021 başladığından beri liranın toplam değer kaybı %60’ı buldu.

Birçok imalatçı nihai ürün satışlarını durdurdu

Liradaki serbest düşüş, birçok işleyiciyi nihai ürün satışlarını askıya almaya zorladı. Euro ve doların Türk lirası karşısında süregelen yükselişi, yurtiçi piyasaya hizmet veren polimer tüketicilerini ciddi bir biçimde vurdu. Öyle ki, birçok imalatçı hammaddeyi dolar bazında alıyor ve ürünlerini lira bazında ve çoğunlukla vadeli olarak satıyor.

Oyuncular, “Birçok ambalajcı, oynak kur nedeniyle mamul fiyatı belirleyemediğinden satışlarını durdurdu. Ayrıca, bankacılık işlemlerinde de geçici aksamalar yaşandı,” dedi.
İşleyiciler halihazırda mevsimsel faktörler nedeniyle ihracatın yavaşladığını bildiriyordu. Bir alıcı, “Normal şartlarda, dolardaki yükselişin ihracatı canlandırması gerekir. Ancak, Türkiye’de tüketicilerin girdilerde çoğunlukla ithale bağımlı olması parite avantajını nötrledi,” dedi.



Poliolefin ve PVC piyasaları yeni fiyat düşüşlerinin eşiğinde

Polimer piyasaları, Ekim sonundan beri paritenin etkilediği talep ve düşük sezonun baskısı altında. Kasvetli ekonomik görünüm ve Avrupa ile ABD’de yaklaşan Noel tatilleri de bu durumu destekleyen faktörler oldu. Zira söz konusu etkenlerin tamamı alım havasını baskıladı.

Millileşmiş piyasalar hafta süresince ilave gerilerken, CIF bazlı mallar özellikle de uzak mesafelilerse alım ilgisi çekmedi. Tüccarlar, “Piyasa faaliyetleri durma noktasına geldi ve haftanın büyük bir kısmında müşterilerimizden neredeyse hiç telefon almadık. Talep sıfıra yakındı,” dedi.

Zayıf Aralık ayı beklentileri, PP, PE ve PVC oyuncularını beklemede tutan bir diğer faktör oldu. Oyuncular, “Asya’da hammadde maliyetleri ve türev piyasalarda görülen önceki düşüşler ve yanı sıra küresel yılsonu rehaveti, yılın son ayı için halihazırda zayıf beklentiler oluşturmuştu. Üzerine belirsiz ekonomik görünüm alım iştahını hepten zayıflattı,” dedi.

Durgun talep ve gevşeyen navlun fiyatları Suudi Arabistan malı PP rafya ve elyaf fiyatlarını CIF Türkiye bazında sırayla 1620-1640$/ton ve 1710-1730$/tona çekti. Bu aralıklar haftalık bazda 30-60$/ton düşerken; bunların çok daha altından alış hedefleri duyuldu. İthal PE ve PVC piyasalarında yeni teklifler henüz açıklanmazken, iki üründe de zayıf beklentiler hakim.

Millileşmiş piyasalar ilave düşüş kaydederken, en büyük düşüşler homo PP’de görüldü. Bu doğrultuda, PP rafya fiyatları haftalık bazda 70-80$/ton düşerek alt sınırda KDV dahil bazında 2150$/ton eşiğinin altını kırdı. PVC K67, 20-30$/ton düşüşle 2780-2850$/tonda değerlendirilirken, AYPE ve LAYPE C4 film için gösterge aralıklar 20-40$/ton düşüş kaydetti.

İçerideki sıkışıklığa rağmen PET ve PS de baskı altına girdi

PET ve PS de dahil olmak üzere diğer polimerler için faaliyetler liranın tarihi düşüşü karşısında refleks olarak durdu. Oysa, iki ürün için de yurtiçi üreticilerde stokların bir süredir sıkışık olduğu biliniyor. Ekonomik belirsizlikler nedeniyle umut vermeyen talep havayı zayıflattı ve bazı oyuncular önümüzdeki ay için düşüş yönlü beklentiler dile getirdi.

Sıkışık spot tedarik yurtiçi piyasayı ayakta tutmaya devam etse de, parite hem şişelik hem de tekstil türü PET için alım iştahını olumsuz etkiledi. İşleyiciler, “Ürünlerimize fiyat koyamadığımız için satışlarımızı durdurduk. Çoğu işleyici, marjlarında ilave kayıp yaşamamak için ürünlerini dolar bazında satmaya çalışıyor,” diyerek yakındı.

PS tüketicileri, “Düşen stiren fiyatları durgun taleple birleşince önümüzdeki ay fiyat düşüşlerine neden olabilir. Ambalaj fuarının pozitif sonuçları faaliyetleri canlı tutsa da, paritenin olumsuz etkisi son zamanlarda piyasaya gölge düşürdü,” dedi.

Oyuncular Plast Eurasia öncesi beklemede

Oyuncular faaliyetlerin yakın zamanda toparlanmasını beklemezken, satıcılar bu yıl otuzuncusu düzenlenecek olan Plast Eurasia fuarı esnasında alım ilgisinde toparlanma görmeyi ümit ediyor. Fuar 1-4 Aralık 2021’de İstanbul’da gerçekleşecek.

Oyuncular, “Fuarda çok daha rekabetçi fiyatlar duymayı bekliyoruz zira satıcılar yeni yıl öncesinde stoktan çıkmak isteyebilir. Talebin ekonomik endişelerin gölgesinde uygun fiyatlara tepki verip vermeyeceği ise şimdilik belirsiz.”