Asya'da şişelik PET, barış anlaşması sonrası keskin düştü, savaş primi ise halen korunuyor

Asya’da şişelik PET piyasaları, tüm segmentlerde fiyatların belirgin kayıplar vererek yılın önceki dönemlerindeki savaş kaynaklı ralli esnasında edindiği toplam kazanımların bir kısmını silmesiyle son haftalarda görülen zayıf seyrini çoğunlukla devam ettirdi. Çin’de yurtiçi piyasa bir önceki hafta ufak bir toparlanma görmüş olsa da tekrar aşağı döndüğünden bu artış sürdürülemedi.

Son düşüş, esas olarak ABD-İran barış işlemi duyurusunun ardından petrol ve ana hammadde değerlerinde görülen sert gerilemeden kaynaklandı. Bu gelişme, petrokimya piyasalarında geniş tabanlı düşüş yönlü hava yarattı. Zayıf talep temelleri, bol tedarik ve alıcılar arasında artan temkinlilik, bölgesel PET şişe fiyatları üzerindeki baskıyı daha da yoğunlaştırdı. Ancak son düzeltmeye rağmen, Asya genelindeki fiyatlar hâlâ savaş öncesi seviyelerinin oldukça üzerinde seyrediyor ve savaşla ilişkili primin önemli bir kısmının henüz ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Petrol kaynaklı hammadde düşüşü PET şişe fiyatlarını daha düşük seviyelere çekti

Enerji ve hammadde maliyetlerinde yaşanan sert düşüş, bu hafta PET şişe fiyatlarının belirlenmesinde baskın faktör olarak öne çıktı. 9 ve 16 Temmuz kontrat seviyeleri karşılaştırıldığında, Brent petrol vadeli işlemlerinde neredeyse %14’lük bir düşüş görüldü ve ABD-İran barış işlemi haberiyle birlikte $80/bbl eşiğinin altına geriledi. Hammadde piyasalarındaki zayıflığı yansıtan spot PX ve PTA fiyatları sırasıyla ton başına $95 ve $75 gerilerken, spot MEG haftalık bazda nispeten mütevazı şekilde ton başına $10 düştü.

Piyasa katılımcıları, hammadde maliyetlerindeki keskin düşüşün, Asya genelinde PET şişe değerleri üzerinde aşağı yönlü baskıyı hızlandırdığı konusunda hemfikir. Çinli bir ihracatçı, alıcı temkinliliğinin daha da artmasıyla yurtdışı siparişlerinin de sert şekilde düştüğünü belirtti. Benzer bir hava yansıtan Tayvanlı bir üreticiden bir kaynak ise, özellikle Çin menşeli mallar için bölgesel spot fiyatların sert düştüğünü ve türev işleyicilerinin oldukça sıkışık marjlarla başa çıkmaya çalıştıklarını ekledi.

Arz-talep dengesizliği piyasa karamsarlığını derinleştiriyor

Hammadde zayıflığının ötesinde, bozulmaya devam eden arz-talep temelleri de bölgede düşüş yönlü havayı pekiştirdi. Çin’de piyasa katılımcıları, durgun yurtiçi tüketimin yanı sıra yeterli mal tedariki bildirerek fiyatlar için fazla destek kalmadığını ifade etti.

Benzer koşullar Güneydoğu Asya genelinde de rapor edildi; burada alıcılar büyük ölçüde kenarda kalmayı tercih etti. Vietnamlı bir tüccar, talebin kalıcı olarak zayıf seyretmesi ve yüksek stok seviyelerinin başlıca endişe kaynağı olduğunu belirterek, piyasa faaliyetinin sönük olduğunu aktardı. Bu sırada, Vietnamlı bir işleyici de hem lokal hem de ithal tekliflerdeki ilave indirimlere rağmen alım ilgisinin nadir kaldığını kaydetti. “Alıcılar, ABD-İran haberinin ardından ilave fiyat indirimlerini bekleyerek yeni mal tedarik etmeye istek göstermiyor,” diyen işleyici, birçok satıcının da teklif vermede isteksiz davranıp, bunun yerine yalnızca seçici olarak alıcı fiyat sorgularına cevap verdiğini ekledi.

Son düzeltmeye rağmen savaş primi büyük oranda korunuyor

Son dönemdeki düşüşe rağmen, ChemOrbis Fiyat Endeksi verileri Asya PET şişe piyasalarının, savaş kaynaklı yükseliş sırasında biriken artışların çoğunu hâlâ koruduğunu gösteriyor.

FOB Çin PET şişe fiyatları, 23 Şubat’ta başlayan savaş öncesi haftadan Nisan sonundaki zirveye kadar %45 oranında yükselerek 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Fiyatlar o zamandan beri %11 düşse de, hâlâ savaş öncesi seviyelerin %29 üzerinde seyrediyor. Benzer şekilde, Çin depodan teslim PET şişe fiyatları savaş öncesi haftadan Mart ortası zirvesine kadar %41 arttı ve Eylül 2022’den bu yana en yüksek seviyeye işaret etti. Bu zirvelerden %11 gevşedikten sonra, fiyatlar savaş öncesi seviyesinin hâlâ %25 üzerinde kaldı.

Güneydoğu Asya’da CIF PET şişe fiyatları savaş odaklı yükseliş öncesinde %47 artış göstererek yine 2022 ortasından bu yana en yüksek noktaya ulaştı. Sonraki düzeltmeye rağmen fiyatlar, savaş öncesine kıyasla hâlâ %32 daha yüksek seyrediyor.

FOB Güney Kore PET şişe fiyatları ise başlıca göstergeler arasında en yüksek artışı kaydederek %50 yükseldi ve Eylül 2018’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Zirveden %11 düşüş yaşanmasına rağmen, hâlâ savaş öncesi seviyelerin %34 üzerinde işlem görüyor.

Veriler, son dönemde petrol ve hammadde maliyetlerinde görülen keskin düşüşün kayda değer bir düzeltme getirmiş olsa da, savaşla ilişkili primin bölgesel PET şişe piyasalarında önemli ölçüde gömülü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.