Avrupa PP ve PE piyasalarında, Eylül zammı maliyetleri yakalayacak mı?

Avrupa’nın PP ve PE piyasaları, Ağustos ayında polimer fiyatlarının daha yüksek monomer maliyetlerini tam olarak karşılayamamasının ardından Eylül ayına yeni bir olası maliyet yansıtma testiyle giriyor. Ağustos propilen kontratında €55/ton ve etilen kontrat seviyesinde €42,5/ton artış, her iki piyasada da zam girişimlerine yol açtı ancak zayıf tatil talebi bu girişimlerin uygulanmasını sınırladı ve gerçekleşen artışlar çoğunlukla üreticilerin ilk hedeflerinin altında kaldı.

Bu desenin Eylül ayında tekrarlanıp tekrarlanmayacağı belirsizliğini koruyor. Etilen ve propilenin yine daha yüksek seviyelerle sonuçlanması bekleniyor, bu da yeni zam girişimlerini desteklerken, yaz tatilinin sona ermesi bazı stok yenilemelerini tetikleyebilir. Ancak birçok işleyici, halihazırda Ağustos başında mal temin etmiş durumda, bu da herhangi bir talep toparlanmasının gücü ve zamanlamasıyla ilgili soru işaretlerini gündeme getiriyor.

Ağustos maliyet yansıtması zorlu geçti

PP’de, Ağustos ayındaki €55/tonluk propilen kontrat artışı, üreticileri yaklaşık €50/tonluk zam arayışına yöneltti. Gerçekleşen işlemler büyük oranda çeşitlilik gösterdi; bazı distribütörler mütevazı artışlar elde ederken, diğer satıcılar ilk hedeflerinden vazgeçerek stabil seviyelere geri çekildiler. Zaman zaman Temmuz seviyelerinin altında kalan özel işlemler de raporlandı.

PE’de de benzer bir desen izlendi. Tüccarlar, tipe bağlı olarak yaklaşık €30-50/ton arasında artışlar bildirdi, diğer işlemler ise stabil seviyelerde veya daha küçük zamlarla sonuçlandı. Sonuçta her iki piyasa da önceki düşüş trendinden uzaklaşsa da, polimer artışları genel olarak hammadde maliyetlerindeki yükselişi geriden takip etti.

Mevsimsel talep başlıca engel oldu. İtalya yaz tatilinde özellikle sakin kalırken, Kuzeybatı Avrupa’da katılımcıların daha erken geri dönmesiyle göreceli olarak daha fazla hareketlilik görüldü. Birçok işleyici, Eylül ayı gereksinimlerinin bir kısmı da dahil olmak üzere, Ağustos’un ilk yarısında mal temin etti ve ayın ilerleyen dönemlerinde tekrar piyasaya dönme ihtiyaçlarını azalttı.

PE tedarik kısıtlamaları ek destek sağladı

Tedarik koşulları, özellikle AYPE’de bazı PE tiplerinde daha destekleyici oldu. Sabic, Geleen’deki tesislerinin Ağustos başında kapatılmasının ardından AYPE arzı için fors majör ilan etti, ayrıca Borealis’in Avusturya’nın Schwechat kentindeki AYPE birimi de bakım için devre dışı bırakıldı. Bazı Orta Avrupa üreticilerinden YYPE tedarikinin daha az bol olduğu belirtilirken, İtalyan bir tedarikçide yaşanan üretim kısıtlamaları bazı LAYPE ve YYPE tiplerinde de arzı sınırladı. LAYPE tedarikinin de görece kısıtlı olduğu, bir alıcının ABD’li bir tedarikçiden daha düşük miktar aldığını bildirdiği kaydedildi.

Orta Doğu’dan ithal tedarik de kısıtlarla karşı karşıya kaldı. Suudi Arabistan’da süregelen aksaklıklar, bölgeden tedariki sınırlandırdı. Bu arada, Cidde limanında yaşanan yoğun tıkanıklık yüklemeleri aksatmaya ve teslimat sürelerini uzatmaya devam ediyor, bu da Orta Doğu’dan gelen mal tedariki üzerindeki belirsizliği artırıyor.

Bu kısıtlamalar, AYPE üzerinde diğer PE tiplerine göre daha fazla yukarı yönlü baskı oluştururken, azalmış LAYPE tedariki ile Orta Doğu tedarikindeki süregelen kısıtlamalar da daha geniş çaplı piyasaya destek verdi. Öte yandan, PP satıcıları görece sınırlı ithal tedarik sayesinde, yurtdışından gelen mallardan kaynaklanan bazı rekabet baskılarından kurtarılmış oldu.

Eylül’de stok yenileme belirleyici olacak

Şimdi dikkatler Eylül etilen ve propilen kontrat seviyelerine çevrildi. Piyasa beklentileri, propilen ve etilende genel olarak €20-40/ton arasında ilave artışlarla daha fazla yükselişe işaret ediyor.

Bu projeksiyonlar gerçekleşirse, üreticilerin Eylül ayına yeni zam girişimleriyle yaklaşması bekleniyor. PP’de, tedarikçilerin ilk olarak yaklaşık €50/ton seviyesini hedeflemesi mümkün, ancak zayıf talep ve Ağustos ayında oluşan örnek nedeniyle yeniden kısmi bir maliyet yansıtımı daha olası görünüyor. PE’de ise, AYPE ve bazı LAYPE ve YYPE tiplerinde daha sıkışık tedarik, üreticilere etilen kontrat seviyesiyle uyumlu veya onun üzerinde artışlar talep etme konusunda daha fazla esneklik sağlayabilir.

Yine de ana soru, Eylül’ün tekrar PP fiyatlarının propileni geriden takip edip etmeyeceği, PE’nin ise etilendeki artışı karşılama veya aşma olasılığının daha yüksek olup olmadığı. Tatil sezonunun sona ermesiyle alıcıların piyasaya geri dönmesi beklenirken, bazı yeni fiyat sorgulamaları halihazırda ortaya çıkmış durumda. Ancak birçok işleyici, Ağustos başındaki alımlardan sonra Eylül’e rahat stoklarla giriyor, bu da anlamlı bir yenilemenin ayın ilerleyen dönemlerine sarkmasına yol açabilir.

Buna bağlı olarak, üreticilerin zam girişimlerinin başarısı, geleneksel Eylül’deki stok yenilemenin gerçekleşip gerçekleşmemesine büyük ölçüde bağlı olacak.

İthalat, PE zamlarına tavan oluşturabilir

İthalat, olası artışların kapsamını daha da sınırlayabilir. Ekim teslimli ABD menşeli PE malları, mevcut Avrupa piyasa seviyelerinde teklif ediliyor. Bu teklifler şimdilerde agresif olmasa da, Avrupa üreticileri yurtiçi fiyatları sert şekilde artırırsa daha cazip hale gelebilir.

Asya’dan gelen hareketlilik de dikkat çekiyor; Güney Kore, Kuzeydoğu Arktik Geçidi’nden ilk konteyner deneme seferini 22 Ağustos’ta başlattı. Bir Güney Koreli üreticinin bu rota üzerinden bazı PE tiplerini teklif ettiği, navlun maliyetinin geleneksel deniz taşımacılığına kıyasla yaklaşık €30/ton fazla olduğu, ancak geçiş süresinin iki ay yerine yaklaşık bir ay olmasının beklendiği bildirildi.

Rota şimdilik deneme aşamasında olsa da, deneme Asyalı tedarikçilerin Avrupa’ya teslimat sürelerini kısaltma çabalarını vurguluyor ve düzenli seferlerin ticari olarak mümkün olması halinde ithalat esnekliğinin zamanla artabileceğine işaret ediyor.

Jeopolitik destek daha iki yönlü hale geldi

Lojistik aksaklıklar Avrupa’daki satıcılar için bir miktar destek sağlamaya devam ediyor; Ren Nehri’nde düşük su seviyesi kara taşımacılığını etkilemeye devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndan geçen trafik ise halen normalin oldukça altında seyrediyor. Cidde ve diğer Körfez lojistik darboğazlarındaki yoğun tıkanıklık da Avrupa ithalat akışı ve program güvenilirliğini etkiliyor. Yine de jeopolitik tablo Eylül’e girerken daha az basit bir hal almış durumda.

İran ve Umman arasında Hürmüz’den geçici bir seyir koridoru için yenilenen görüşmeler, denizcilik kısıtlamalarının kademeli olarak azalabileceğine dair umutları artırdı. Bu durum, enerji piyasalarına şimdiden baskı yaparken, Brent petrol 25 Ağustos’ta düşüşünü sürdürerek varil başına 90 doların altına geriledi. Ancak Hürmüz’den geçen trafik yine de çatışma öncesi seviyelerin oldukça altında, bu da yeni bir aksamanın riskinin tamamen ortadan kalkmadığı anlamına geliyor.

Bu durum Eylül görünümüne bir başka belirsizlik daha ekliyor. Gerilimin azalması ve petrol fiyatlarının daha da düşmesi, üreticilerin maliyet argümanlarını zayıflatabilir; yeniden tırmanan ya da süregelen nakliye kısıtlamaları ise yukarı yönlü baskıyı hızla geri getirebilir.

Eylül’de PP ve PE ayrışacak mı?

Böylece Eylül, güçlenen bir maliyet görünümüyle başlasa da, maliyet yansıtımının iki piyasa arasında farklı seviyelerde gerçekleşmesi mümkün. Ağustos ayında daha yüksek monomer maliyetlerinin, zayıf talep ortamında eşdeğer polimer artışları için yeterli olmadığı görüldü. PP’de, tatil sonrası talep beklentileri aşırı düzeyde artmadıkça, yine kısmi bir maliyet yansıtımı olasılığı daha fazla. PE ise, tedarik kısıtlamalarının, bazı tiplerde etilen hareketine eşit ya da onu aşacak artışlar sağlama avantajı sunması sayesinde daha iyi konumlanmış olabilir.

Tatil sonrası geri dönüş, alıcı stok seviyeleri ve değişen jeopolitik ortam, nihai olarak artışların kapsamını belirleyecek. Anlamlı bir yenileme dalgası, üreticilerin fiyatlama gücünü artıracaktır; yavaş bir talep toparlanması, rekabetçi ithalat ya da petroldeki ek gevşeme ise, özellikle talep güçlenen maliyet tablosunu yakalayamazsa, artışları sınırlayabilir.