Brezilya'nın AD vergisi şimdiye dek ABD malı PE'nin önüne geçemedi, asıl etki 2026 başında bekleniyor

Brezilya’nın ABD menşeli polietilen (PE) ithalatına yönelik geçici antidamping vergisinin (ADD), 29 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe girmesine rağmen, şu ana kadar ABD’den yapılan PE girişlerini anlamlı ölçüde sınırlayamadı. ChemOrbis İstatistik Sihirbazı verilerine göre, Ocak–Kasım 2025 döneminde ABD’den yapılan sevkiyatlar genel olarak dirençli seyrederken, piyasa geri bildirimleri daha güçlü etkinin Kasım ayından itibaren hissedileceğine işaret ediyor.

Bu dönemde alıcılar, 2026’nın başlarında açıklanması beklenen çok daha yüksek nihai vergilere yönelik beklentilerini ayarlamaya başladı.

ChemOrbis İstatistik Sihirbazı’na göre, Brezilya 2,5 milyon tondan fazla PE kapasitesine sahip olmasına rağmen, 2024 yılında yaklaşık 2 milyon ton ile Çin, Hindistan, Türkiye ve Meksika’nın ardından beşinci en büyük ithal alıcı oldu. ABD’nin açık ara en büyük tedarikçi olduğunu söylemeye gerek yok. Buna karşılık Brezilya, geçen yıl ABD’nin toplam ihracatının yaklaşık %12’sini oluşturarak ABD malı PE’nin en büyük üçüncü alıcısı oldu.
Ağustos 2025’te devreye alınan geçici anti-damping vergilerinin ardından bu güçlü ticaret akışında ilk gerilim işaretleri görülse de, hacimler üzerindeki başlangıç etkisi sınırlı kaldı. Piyasa katılımcıları, Şubat 2026’dan itibaren açıklanması beklenen nihai vergiler ile ABD menşeli PE’nin maliyet yapısının daha belirgin şekilde değişebileceğini ve ilişkinin asıl sınavının bu dönemde yaşanacağını düşünüyor.

Vergiye rağmen ABD sevkiyatları baskın; paylarda sınırlı değişim görüldü

Brezilya, Ocak-Kasım 2025’te 1,208 milyon ton ABD malı PE ithal ederken, bu rakam 2024’teki 1,294 milyon tonun sadece biraz altında kaldı. Aylık veriler, Ağustos ADD uygulamasının hemen ardından keskin bir düşüş olmadığını gösteriyor. İthalat hacimleri yılın önceki trendiyle uyumlu seyrederken, 199,04 $/ton seviyesindeki geçici verginin, uygulamanın ilk aylarında ABD akışlarını kayda değer biçimde bozmadığı görülüyor.

ABD, Ocak–Kasım 2025 döneminde Brezilya’nın toplam PE ithalatının %68’ini elinde tutmaya devam etti; bu oran 2024’te %71 idi. ADD’ye ve ABD’nin hala karşı karşıya olduğu %20 ithalat tarifesine rağmen, paydaki düşüş sınırlı kaldı.

2026’da daha yüksek nihai vergiler bekleniyor

Piyasa kaynaklarına göre, ithalat Ekim ayına kadar sağlıklı hacimlerle devam etse de, Kasım ayında piyasa algısı değişmeye başladı. Bunun nedeni, 2 Şubat 2026’da sona erecek geçici dönem sonrası daha yüksek bir nihai ADD ihtimalinin artık yaygın şekilde fiyatlanması oldu.

Tüccarlar, muhtemelen ADD’nin daha da artacağı Şubat ayındaki varış zamanını göz önünde bulundurarak ABD yüklerini bağlamaktan kaçınıyor gibi görünüyor. Hatta bazı piyasa katılımcıları, beklenen vergi artışının kayda değer ölçüde olacağını ve bazı ABD’li PE ihracatçılarının Brezilya pazarına dair umutlarını tamamen kaybederek alternatif destinasyonlara yönelmeye başladığını dile getiriyor.

ABD menşeli PE için formüle bağlı sözleşmeleri bulunan bazı kontrat müşterilerinin de, dampinge ilişkin soruşturma süreci ve 2026 tarifelerine yönelik belirsizlik nedeniyle maliyetleri sürdürülemez bularak yıllık kontratlarını iptal ettiği bildiriliyor.



Brezilyalı alıcılar riski azaltmak amacıyla alternatif kaynaklar ararken, Arjantin, Mısır, Asya ve Orta Doğu menşeli ithalatlarda artış görüldü. Buna karşın, bu menşelerin toplam payı ABD ile kıyaslandığında oldukça düşük seviyelerde kalıyor.

Arjantin artışta başı çekti, ancak hala küçük bir tedarikçi

Ocak–Kasım 2025 döneminde Arjantin’in Brezilya’ya PE sevkiyatları yıllık bazda %26 arttı. Bu kayda değer artışa rağmen Arjantin’in payı, toplam ithalatın %15’inin altında kalarak ABD ile kıyaslandığında sınırlı kalıyor. Artış, bölgesel ticaret akışlarının güçlendiğine işaret etse de, Brezilya’nın ABD menşeli PE’ye olan yüksek bağımlılığını anlamlı şekilde değiştirmiyor.

Mısır’dan hacimler keskin yükseldi, ancak pazar ağırlığı sınırlı

Mısır da dikkat çekici bir artış kaydetti; Ocak–Kasım 2025 döneminde PE ithalatı yıllık bazda %255 sıçradı. Bu güçlü artış, Mısır’ın Mercosur ortağı olarak Brezilya’nın %20 ithalat vergisinden muaf olması sayesinde daha rekabetçi fiyatlarla ihracat yapabilmesiyle desteklendi. Buna rağmen, Mısır’ın Brezilya’nın toplam PE ithalatındaki payı %4 gibi marjinal bir seviyede kalıyor ve daha yüksek hacimler hala ABD’den gelen baskın akışın bir kısmını oluşturuyor.

Kanada, yüksek AD vergisi altında ılımlı bir düşüş gördü

238,49 $/ton ile daha yüksek bir geçici vergiye tabi olan Kanada’nın sevkiyatları, Ocak–Kasım 2025 döneminde 2024’e kıyasla %27 azaldı. ABD örneğine göre düşüş daha belirgin olsa da, Kanada menşeli akışların tamamen kesilmemesi, geçici dönem boyunca yapısal ticaret kanallarının korunduğunu gösteriyor.

2026’nın başı bir dönüm noktası olabilir

ABD, Ağustos sonrası dönemde de aslan payını elinde tutmaya devam etse de, tablo yavaş yavaş değişmeye başladı. Asya, Orta Doğu ve Mısır kaynaklı alternatif tedarikler bir miktar ivme kazandı; ancak bu hacimler hala mütevazı ve ABD menşeli ürünlerin yerini almaktan uzak.

Bununla birlikte, oyuncular Brezilya’nın damping soruşturmasını tamamlamasının ardından, muhtemelen 2026 yılının başlarında, daha yüksek nihai vergiler uygulanması olasılığına hazırlanmaya başladıkça, piyasa duyarlılığı yıl sonuna doğru belirgin bir şekilde daha temkinli hale geldi. Nihai oranların mevcut 199,04$/tonluk geçici vergiyi aşması halinde, birçok oyuncu yeni maliyet yapısının ithalat kararlarını yeniden şekillendirmeye başlamasıyla uzun süredir devam eden ABD-Brezilya ticaret akışının daha belirgin bir ayarlamayla karşı karşıya kalacağına inanıyor.