Çin eski petrokimya tesislerini kapatacak; global piyasalar için oyunun kuralları değişebilir mi?

Çin, uzun süredir devam eden kapasite fazlası ve verimsizliği ele almak için, 20 yıldan eski üretim tesislerini hedefleyen devrim niteliğinde bir reform girişimi başlattı. Girişim, sanayi politikasında önemli bir değişime işaret ederek Pekin’in eski tesisleri aşamalı olarak devre dışı bırakma ve petrokimya sektörünü modernize etme kararlılığına işaret etti.

Yapısal bir revizyon başladı

Bu politika, Sanayi ve Bilgi Teknolojisi Bakanlığı (MIIT) ve diğer düzenleyici kuruluşların öncülüğünde, kimyasal tesisler için "eskime" eşiğinin 30 yıldan 20 yıla düşürülmesini amaçlıyor. Çevresel performans, enerji verimliliği ve güvenlik uyumluluğu önceliklendirilerek bu varlıkların kapsamlı bir şekilde inceleneceği ve aşamalı olarak kapatılacağı bir süreç başlıyor.

Bu kapsamlı reform, özellikle son yıllarda kullanım oranlarının keskin bir şekilde düştüğü emtia petrokimyasallarında aşırı kapasiteye dair artan endişeler ışığında planlandı.

Hangi tesisler etkilenecek?

Planın içeriği, petrokimya zincirinin geniş bir bölümünü kapsıyor:

• Petrol rafinerileri


• Nafta bazlı etilen ve propilen krakerleri


• Benzen üniteleri


• Polyester zincirinde Paraksilen (PX), PTA ve MEG üniteleri


• Klor-alkali üretimi


• Üre ve fosfat bazlı gübre fabrikaları gibi türev faaliyetler
.

• Sentetik elyaf hatları
.

• PVC, PP ve PE gibi polimer üretim üniteleri

Piyasa tahminlerine göre, Çin’in propilen üretiminin %40’ından fazlası ve etilen kapasitesinin yaklaşık %12’si şimdilerde yirmi yıldan daha eski tesislerden oluşuyor. Kurulu kapasitenin %40’ından fazlasının etkilenebileceği kısa elyaf tekstil ve klor-alkali gibi segmentlerde de oran benzer şekilde yüksek. Genellikle daha az verimli ve çevreyi daha fazla kirletici olan bu tesisler daha yüksek operasyonel risk taşıyor.
Öte yandan, ilk piyasa beklentileri, sektörün hızlı kapasite genişlemesinin çoğunun 2010’dan sonra gerçekleştiği gerçeği göz önüne alındığında, polyester değer zincirinin bu yaklaşan incelemeden çok fazla etkilenmeyebileceği yönünde.

Sırada ne var: kapanış, yeniden yapılandırma veya değiştirme?

Eskiyen kapasiteyle başa çıkma stratejisi çok yönlü görünüyor. Bazı durumlarda, yetkililer yüksek riskli veya uyumsuz birimlerin tamamen kapatılmasını zorunlu kılabilir. Diğerlerinde, tesislerin teknolojik geliştirmelerden geçtikten sonra—revize edilmiş enerji verimliliği ve emisyon standartlarını karşılamaları durumunda—faaliyette kalmalarına izin verilebilir. Kapasite değiştirme olarak bilinen üçüncü bir mekanizma, herhangi bir yeni projenin, eşdeğer veya daha fazla miktarda eski kapasitenin kapatılmasıyla dengelenmesini gerektiriyor.

Bu yaklaşım, sektörün net genişlemesini yavaşlatırken daha güvenli, daha temiz ve daha rekabetçi operasyonları desteklemeyi amaçlıyor. Ancak, bu sistemin etkinliği, lokal uygulama, finansal teşvikler ve çoğu özel mülkiyete ait veya lokal destekli olan işletmecilerin iş birliği yapma istekliliğine bağlı olacak.

Fazla kapasiteyi azaltma hamlesi

Aşırı kapasite, Çin’in petrokimya sektöründe tekrar eden bir zorluk oluşturuyor. Yıllarca süren agresif yatırımlar ve büyümeyi teşvik eden sanayi politikaları, kilit ürünlerde büyük fazlalıklar yaratarak marjlar üzerinde baskı kurdu ve kullanım oranlarını düşürdü. Verimsiz kapasitenin emekliye ayrılması, özellikle PVC, PP ve PE gibi emtia türü polimerlerde, global rekabetin yurtiçi karlılığa mal olduğu durumlarda, uzun vadeli bir yeniden dengeleme mekanizması sunabilir.

Bununla birlikte, uygulamanın kapsamı ve hızı belirsizliğini koruyor. Siyasi değerlendirmeler, yerel hükümet öncelikleri ve piyasa koşulları, hedeflenen etkileri geciktirebilir veya azaltabilir. Yine de, bu politika önceki yıllara kıyasla belirgin bir ton değişikliğine işaret ediyor ve Pekin’in kimya endüstrilerine yapısal disiplin uygulama konusunda ciddileştiğini gösteriyor.

Yeni kapasite dalgası halen gündemde

Reform çabası, muazzam bir arz patlamasının gölgesinde kalıyor. Chemorbis Tedarik Sihirbazı’na göre, 2021 ile 2025’in ilk yarısı arasında, Çin’de neredeyse yıllık 16 milyon ton etilen, 28 milyon tondan fazla propilen, 18 milyon tonun üzerinde PP, neredeyse 11 milyon ton PE ve yaklaşık 5.72 milyon ton PVC kapasitesi eklendi.

Önümüzdeki yıllarda daha fazla kapasitenin faaliyete geçmesi bekleniyor. 2025’in ikinci yarısından 2029’a kadar, Çin’deki kapasitelere yıllık 28 milyon ton etilen, 19.8 milyon ton propilen, 15.31 milyon ton PP ve neredeyse 18 milyon ton PE ekleneceği öngörülüyor.

Dönüm noktası mı yoksa geçici bir sinyal mi?

Tesis kapanışlarının ve politika uygulamalarının esas ölçeği halen gelişme aşamasında olsa da; Çin’in bu yöndeki kararlılığı sürerse, global petrokimya piyasalarındaki rekabet dinamiklerini yeniden şekillendirebilir. Verimsiz üretimin kademeli olarak azaltılması, uzun süredir düşük maliyetli Çin ihracatı ve düşük uluslararası marjlarla mücadele eden global üreticilere bir nebze rahatlama sağlayabilir.

Yine de temkinli olunmalı. Reformun uzun vadeli etkisi, geçmiş politika teşviklerinde büyük ölçüde değişkenlik gösteren fiili uygulama ve bölgesel devamlılığa bağlı olacak. Ayrıca, planın uygulanmasına ilişkin kesin zaman çizelgesi belirsizliğini koruyor. Bunun gerçek bir dönüm noktası mı yoksa sadece bir politika sinyali mi olduğu henüz belli değil.