Derinleşen O. Doğu tedarik şokuna karşılık kırılgan ateşkes süreci: Türkiye'de PP ve PE tırmanışı bir sınavdan geçiyor

Türkiye’nin poliolefin piyasaları haftaya artış yönlü bir başlangıç yaptı ancak hızla tedarik şokları ve makro kaynaklı tereddütlerin oluşturduğu karmaşık bir mücadele alanına dönüştü. Petkim’in yeni bir zam turu haftanın başında tonu belirledi, bu da şubat sonlarında patlak veren Orta Doğu savaşı sonrası sıkılaşan ithalat tedariki üzerinde halihazırda birikmekte olan artış yönlü havayı güçlendirdi.

Bununla birlikte, hafta ilerledikçe, ani hammadde piyasaları kesintilerinden petrol fiyatlarındaki ani düşüşe kadar çelişkili sinyaller, piyasa oyuncularını sert yükselişin sürdürülebilirliğini sorgulamaya itti.

Türkiye primli piyasa olarak öne çıktı, Asya’dan arbitraj penceresi açıldı

Bu arada, birçok oyuncu Türkiye’nin Asya PP ve PE piyasalarına karşı giderek artan primine, ülkenin net ithalatçı konumu nedeniyle dikkat çekti. Genişleyen arbitraj penceresi, özellikle alıcıların düzenli tedarikçilerin yokluğunda alternatif tedarik kaynaklarına ihtiyaç duyduğu bir dönemde, Asya’dan Türkiye’ye yeniden ihracat mallarını çekebilir.

Bazı oyuncular halihazırda belirli türler için Çin çıkışlı PP ve PE teklifleri ile Çin’den yeniden ihraç edilen Orta Doğu menşeli PE hacimlerinin duyulduğunu bildirdi.

PP kritik eşiklerin üzerinde, alıcıların tepkisi zayıf

Artış yönlü baskının merkezinde Orta Doğu kaynaklı yenilenen tedarik endişeleri yer aldı. Jubail’e yönelik saldırı, global petrokimya zincirlerinde yeni şok dalgaları yarattı ve aralarında SABIC’in de bulunduğu birçok büyük üreticinin önlem olarak faaliyetlerini durdurmasına yol açtı. Bu kesintiler, bölgesel tedarikin halihazırda Hormuz sorunları ve hafta sonu BAE’nin Borouge petrokimya tesislerine yapılan saldırı nedeniyle kısıtlı olduğu bir döneme denk geldi ve Türkiye dahil kilit piyasalara yapılan ihracat tedariki üzerindeki ani etkiyi artırdı.

PP tarafında ise, bu gelişmelere karşılık olarak ithal teklifler agresif şekilde yükseldi. Satıcılar, hafta başına kıyasla hedeflerini hızla yukarı çekerken, azalan üretim ve artan ikame maliyetlerini gerekçe gösterdi. Homo PP rafya teklifleri, sadece birkaç gün önce CIF Türkiye bazında 1600–1650$/ton aralığında görüşülürken, 1800$/ton CIF seviyesine tırmandı ve hatta Rusya menşeli mallar için bu eşiği de aştı. Bu artışların hızı ve büyüklüğü, piyasanın tedarik kaynaklı şoklara ne kadar hassas olduğunu gözler önüne serdi.

Ancak, PP fiyatlarındaki sert yükseliş alım ilgisiyle aynı oranda karşılık bulmadı. İşleyiciler ve tüccarlar temkinli bir tutum benimsedi ve daha yüksek tekliflere karşı maliyetleri yansıtma imkanının sınırlı olması nedeniyle direnç gösterdi. Birçok alıcı kenarda kalmayı tercih etti ve bu da satıcı beklentileriyle uygulanabilir işlem seviyeleri arasında açılan bir farka yol açtı. Bu bekleyiş, daha sıkışık tedarike rağmen piyasanın talep dinamiklerinin yükselişi tamamen sürdürecek kadar güçlü olmadığına işaret etti.

Amerikan PE, muazzam haftalık artışlara ara vermedi

PE piyasaları benzer bir seyir izledi; hatta volatilite daha da belirginleşti ve bir Suudi Arabistanlı büyük üretici Salı günü tekliflerini askıya almak zorunda kaldı. ABD menşeli LAYPE film teklifleri haftaya yaklaşık 1700$/ton CIF Türkiye’dan başladıktan sonra, bazı durumlarda 1900$/ton CIF seviyesine doğru tırmandı.

Bu sıçramanın başlıca nedeni, Jubail (Suudi Arabistan) ve Ruwais (BAE) kesintilerinin ardından Orta Doğu tedarikinin sıkılaşmasıydı; bu da bazı alıcıların önemli ölçüde daha yüksek seviyelerden alternatif menşelere yönelmesine neden oldu. Buna ek olarak, savaş nedeniyle ülkedeki birçok tesise yapılan hasar sonucu İran’dan gelecek akışın belirsizliği de piyasayı etkiledi. Ancak PP’de olduğu gibi, bu yüksek teklifler, temel olarak kırılgan kalan talep ortamında ivme kazanmakta zorlandı.

Gözler Hürmüz trafiğinde ve son zirvelerin sürdürülebilirliğinde

Hafta ortası gelişmeleri, havaya net bir temkin kattı. Petrol fiyatları Salı günü yaklaşık %15 geriledi çünkü jeopolitik gerilimler azaldı; İran ve ABD iki haftalık bir ateşkese girdi ve Hormuz Boğazı’ndan akışların potansiyel olarak normale dönebileceğinin sinyalini verdi.

Enerji piyasalarındaki bu keskin düzeltme, polimer piyasasına temkinli bir hava getirdi ve alıcıların son fiyat artışlarının halihazırda zirveye ulaşıp ulaşmadığını sorgulamalarına neden oldu.

Ancak Perşembe sabahının ilk saatlerinde, petrol fiyatları yeniden yukarı yöneldi.Ateşkesin ihlal edildiğine dair haberler ABD-İran ateşkesini kırılgan kılarken, İran’ın tekrar Hormuz Boğazı’ndaki tanker trafiğini durdurduğu bilgisi geldi. Bu ortamda, alıcıların hafta ortası PP ve PE fiyatlarında düzeltme beklentileri, süregelen tedarik kesintileriyle gölgelendi.

Jubail kesintisinin artçı etkilerinin—özellikle kayıp üretim ve geciken devreye almalar açısından— kısa vadede hemen ortadan kalkması beklenmiyor; bu da tedarikin önümüzdeki dönemde sıkışık kalabileceğine işaret ediyor. Bu tablo karşısında, Türkiye’nin PP ve PE piyasalarının oynaklığını koruması beklenirken, oyuncular hem hammadde piyasaları gelişmelerini hem de talep sinyallerini yakından takip ederek bir sonraki adımını belirlemeye çalışacak.

Bu arada, Türkiye’nin, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının bölgesel plastik piyasalarında ham madde tedarikini giderek sıkılaştırması üzerine, seçilmiş polimer ithalatları için geçici bir rahatlama paketi hazırladığı bildiriliyor. Lokal sektör kuruluşları, artan hammadde maliyetlerinin ambalaj, gıda, sağlık ve tüketim malları gibi sektörlerde tedarik zincirlerini zorlamaya başladığına dikkat çekiyor.