G. Doğu Asya'da PE için aşağı yönlü düzeltmeler, PP'yi solladı; LAYPE, homo PP'nin altına gerileyerek kayıpları derinleştirdi

Olağanüstü savaş kaynaklı yükselişin ardından, Güneydoğu Asya’nın ithal PE ve PP piyasaları Nisan ayı başında son yılların en yüksek seviyelerine ulaştıktan sonra bir düzeltme aşamasına girdi. O zamandan bu yana her iki poliolefin piyasası da daha düşük seyretse de, PE fiyatları daha keskin bir şekilde geriledi; satıcılar talebi canlandırmak için giderek daha agresif indirimlere başvururken, PP fiyatları benzer makroekonomik ve türev zorluklara rağmen nispeten daha dirençli kaldı.

Sonuç olarak, nisan zirve seviyeleri ile mevcut fiyatlar arasındaki fark PE’de PP’ye göre daha hızlı açıldı ve artan ithalat rekabeti ve kalıcı zayıf talep ortamında polietilen piyasalarının üzerindeki baskının daha da ağırlaştığını gösterdi.

PE’deki düşüşler PP’yi geride bıraktı, LAYPE en sert etkiyi gördü

Süregelen PE düzeltmesi ilk olarak nisan ayının ortasından sonuna doğru LAYPE ve YYPE film segmentlerinde ortaya çıktı, ardından Mayıs ortasında AYPE filme yayıldı. Özellikle, son bir ay içinde başlıca tüm menşeilerde satıcıların, artan tedarik baskısı ve durgun alım ilgisiyle birlikte tekliflerini tekrar tekrar daha düşük seviyelere çekmeleriyle düşüşlerin hızı arttı.

PP biraz farklı bir seyir izledi. Nisan’ın ikinci yarısında ilk düzeltmeler kaydedildikten sonra, piyasa Mayıs ayının büyük bölümünde yatay hareket etti, homo-PP rafya ve PPBC türleri arasında yalnızca sınırlı ve karışık ayarlamalar gözlendi. PP fiyatları daha belirgin bir aşağı yönlü eğilimine ancak Haziran ayının ilk yarısında yeniden başladı.
Bunun sonucunda, mevcut düzeltme döngüsü boyunca PP, PE’ye kıyasla nispeten daha dirençli kaldı.

17 Nisan’da sona eren haftadaki haftalık ortalamalarla yapılan kıyaslama, düşüşlerin farklı hızına ışık tutuyor. PE film fiyatları zirve seviyelerinden yaklaşık 200-250 $/ton gerilerken, PP türleri aynı dönemde yaklaşık 170-195 $/ton kaybetti. En keskin düzeltme, başlıca poliolefinler arasında en uzun düşüşü yaşayan LAYPE filmde görüldü.

LAYPE, uzun süredir koruduğu homo-PP rafya primini kaybetti

Süregelen düzeltmenin bir başka dikkat çekici sonucu, polietilen ve polipropilen arasındaki nispi fiyat ilişkisine yansıdı.

ChemOrbis Fiyat Endeksi verilerine göre, ithal LAYPE film fiyatları Güneydoğu Asya’da homo-PP rafya rafya fiyatlarının altına indi ve bu durum Ocak 2023’ten bu yana ilk kez gerçekleşti. Geçmişte LAYPE film, iki yılı aşkın süredir homo-PP rafya rafya üzerinde primini korumuştu.

Yön değişikliği ilk olarak nisan ayı sonunda ortaya çıkarken, LAYPE film homo-PP rafya rafya karşısında yaklaşık 10 $/ton iskontoya düştü. Bu fark Mayıs ayında neredeyse 50 $/tona kadar açıldı ve haziran ortasında yaklaşık 75 $/tona ulaştı.

Genişleyen iskontolar, PE piyasalarının orantısız baskı altında olduğunu ortaya koyuyor. Hem PE hem de PP zayıf talepten ve artan ithalat tedarikinden etkilense de, özellikle Çin ve ABD’den gelen rekabetçi fiyatlı PE mallarının daha yoğun akışı, PE’deki düzeltmenin hızlanmasına ve LAYPE fiyatlarının PP’ye göre alışılmadık derecede düşük seviyelere gerilemesine yol açtı.

İthalat rekabeti artarken tedarik endişeleri azalıyor

PE’deki daha sert zayıflığın ana sebebi, ithalatçı tedarikçiler arasındaki yoğun rekabet oldu; Çinli ve ABD’li tedarikçiler başlıca düşüş yönlü etkenler olmaya devam etti. Çin menşeli PE, özellikle LAYPE segmentinde, Güneydoğu Asya’nın birçok piyasında cazip alternatifler sunmaya devam etti. Aynı zamanda, rekabetçi ABD Körfezi çıkışlı mallar sürekli olarak piyasa aralığının daha düşük ucunu belirleyip diğer tedarikçileri tekliflerini buna göre ayarlamaya zorladı.

En belirgin etki LAYPE filmde görüldü; Çin ve ABD malları haziran ortasında CIF, peşin yaklaşık 1100 $/tonda paritede işlem gördü. AYPE film de agresif fiyatlı ABD mallarının baskısı altına girdi; Vietnam’da işlemler CIF, peşin 1280 $/ton gibi düşük bir seviyede rapor edildi ve diğer menşelerden gelen teklifler ile önemli bir fark oluştu.

Bu seviyeler yalnızca üç ayın en düşüklerini temsil etmekle kalmadı, aynı zamanda diğer birçok tedarikçinin göz ardı etmekte zorlandığı fiyat kriterlerini de belirledi. Düşük fiyatlı malların dolaşımı devam ettikçe, Orta Doğulu satıcılar rekabetçi kalabilmek için ilave indirim yapmak zorunda kaldı ve daha geniş çaplı piyasa düşüşü hızlandı.

Orta Doğulu üreticiler teklif hacimlerini kademeli olarak artırırken bölgesel tedarik endişelerinin de azalması ile ithalat tedariki arttı. Diğer Kuzeydoğu Asyalı menşelerden ve ASEAN’dan gelen mallar Güneydoğu Asya genelinde yaygın olarak erişilebilir hale geldi ve alıcıların mal bağlamak için acele etme ihtiyacını azalttı, satıcılar arasındaki rekabeti artırdı.

“Alıcılar stokları yenileme konusunda isteksiz, satıcılar ise yüksek stok seviyelerine sahip ve satış yapmak için fiyatları daha düşük vermeye giderek daha fazla istekli,” dedi bir Vietnamlı tüccar.

Düşüş yönlü beklentiler kendi kendini besleyen döngüyü tetikliyor

Artan tedarik rekabeti yoğunlaştırırken, zayıf talep piyasa toparlanmasının önündeki temel engel olarak kalmaya devam ediyor. Güneydoğu Asya genelinde, alıcılar, yavaş nihai ürün siparişleri ve ellerindeki yeterli stoklar nedeniyle çoğunlukla günlük ihtiyaç kadar alım stratejileri benimsemeyi sürdürdü; oyuncular arasında yaygın olarak fiyatlarda ilave düşüş beklentisi hakim.

“Alıcılar fiyatların daha da gerilemesini bekliyor ve bu nedenle stok yenilemede gönülsüz kalıyor. Çoğu, önümüzdeki haftalarda daha düşük seviyeleri öngörerek bekle-gör yaklaşımını benimsiyor,” yorumunda bulundu bir Taylandlı tüccar.

Bu arada bir işleyici, “Elimizde göreceli olarak yüksek stok bulunuyor, bu yüzden şimdilik kenarda beklemeyi tercih ediyoruz. Fiyatlar aşağı yönlü seyrini sürdürüyor ve biz düşüşün Temmuz boyunca devam etmesini bekliyoruz,” dedi.

Düşüş yönlü görünüm, ticaret faaliyetlerini baskılamaya devam eden kendi kendini besleyen bir döngü yarattı. Alıcılar, daha düşük fiyat beklentisiyle alımları erteliyor, işlem hacimleri azalıyor ve satıcılar envanteri eritmek için ilave indirimler sunmaya itiliyor. Her yeni fiyat indirimi, daha fazla düşüş beklenmesini sağlamlaştırıyor ve alıcıların piyasadan daha uzun süre uzak kalmasına neden oluyor.

Düzeltme daha ne kadar sürebilir?

İran ve ABD arasındaki jeopolitik gerilimin hafiflediğine dair son işaretler, bölgesel poliolefin piyasalarına yeni bir düşüş yönlü unsur ekledi. Brent petrol vadeli işlemleri sert şekilde geriledi ve son diplomatik gelişmelerin ardından, yılın başlarında savaş kaynaklı yükselişi besleyen tedarik aksamaları endişeleri azaldı.

Tedarik koşullarının giderek rahatlaması ve alıcıların bekle-gör tutumunu sürdürmesiyle, piyasa katılımcıları düzeltmenin ne kadar daha uzayabileceğini tartışıyor.

Mevcut fiyatlar savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalsa da, son dönemdeki hızlı düşüş, önümüzdeki haftalarda enerji piyasaları stabil kalırsa savaş priminin daha büyük bir kısmının silinebileceğine işaret ediyor. Piyasa oyuncuları, özellikle ithalat rekabetinin en yoğun olduğu PE segmentinde, Temmuz boyunca satıcıların daha düşük seviyeleri test etmeye devam etmesini bekliyor.

Fiyatların nihayetinde savaş öncesi seviyelere düşüp düşmemesi ise birçok faktöre bağlı olacak; bunlar arasında petrol hareketleri, Orta Doğulu üretim stratejileri ve Güneydoğu Asya genelinde talepte bir toparlanmanın zamanı bulunuyor. Ancak şimdilik piyasa hikayesi açıkça tedarik endişelerinden aşağı yönlü fiyat riskine kaymış durumda.