G. Doğu Asya’nın savaş primi karnesi: PVC normalleşmeye yaklaşırken PP, PET ve LAYPE primli seyrediyor

ChemOrbis Fiyat Endeksi verilerine göre, Güneydoğu Asya’nın ithal polimer piyasaları son birçok haftadır Orta Doğu’daki savaşın patlak vermesiyle tetiklenen keskin artışları geri almaya çalışıyor. Ancak düzeltmenin hızı ürünler arasında önemli ölçüde farklılık gösterdi ve Haziran ortası itibariyle belirgin şekilde ayrışan bir tablo yarattı.

İthal PVC K67, savaş öncesi seviyelerine en çok yaklaşan ürün olurken, diğer büyük polimerlerin çoğu 23 Şubat’ta başlayan hafta olan savaş öncesi kıyasla önemli primlerle işlem görmeye devam ediyor. Veriler, zayıf talep, yeterli tedarik ve özellikle Çin’den gelen rekabetçi fiyatlı malların baskısının artmasına karşın, savaş dönemindeki yükselişlerin birçok pazarda yalnızca kısmen silindiğine işaret ediyor.

PVC en derin normalleşmeyi gösteriyor

İthal PVC K67, savaş kaynaklı artışlarını neredeyse tamamen silmeye en çok yaklaşan ürün olarak öne çıkıyor. Fiyatlar, endeksin 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı 23 Mart’ta başlayan haftadaki zirvesine kadar savaş öncesi haftadan itibaren toplamda %51 artış gösterdi.

Ancak o zamandan bu yana, PVC zirve seviyesinden %28 oranında düştü. Haziran ortasında fiyatlar savaş öncesi seviyelerin yalnızca %9 üzerinde seyrediyor ve PVC’yi Güneydoğu Asya ithal polimer piyasaları arasında en net normalleşme örneği haline getiriyor.

Bu daha keskin düzeltme, Asya genelinde PVC zincirindeki düşüş yönlü baskının derinliğini yansıtıyor. Durgun talep, bol bölgesel tedarik ve agresif Kuzeydoğu Asya’lı tedarikçiler arasında fiyat rekabeti teklifleri düzenli olarak daha düşük seviyelere çekti. Son dönemde sert önde gelen Tayvanlı üreticiden ölçüt indirimleri, Asya genelinde alıcı beklentilerini yeniden şekillendirdi ve PVC’nin savaş primini büyük ölçüde sildiği görüşünü güçlendirdi.

PET şişe, PP ve AYPE halen en yüksek primleri taşıyor

Spektrumun diğer ucunda, PET şişe, homo-PP rafya ve AYPE film savaş öncesi seviyelere kıyasla çok daha geniş makaslar göstermeye devam ediyor.

İthal PET şişe fiyatları savaş öncesi haftadan nisan sonundaki zirvesine kadar %47 arttı ve 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak takip eden düşüş yalnızca zirveden %7 oldu. Bunun sonucunda PET şişe, Haziran ortasında savaş öncesi fiyatların %36 üzerinde kalmaya devam ediyor; bu da piyasanın savaş kaynaklı artışlarının yalnızca küçük bir bölümünü geri verdiğini gösteriyor.

Homo-PP rafya ve enjeksiyon ise daha da yüksek bir kalan prim sergiliyor. Fiyatlar, savaş öncesi kıyasla Nisan ortasında zirveye kadar %60 artışla son dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Piyasa o zamandan beri %12 gerilemiş olsa da, mevcut seviyeler hâlâ savaş öncesi değerlerin %40 üzerinde.

AYPE film de benzer bir eğilim izliyor. Nisan ortasında dört yılın zirvesine çıkarak %58 oranında artış kaydettikten sonra, fiyatlar zirveden %12 geriledi ve piyasa savaş öncesinin %40 üzerinde kaldı. Bu da AYPE’yi homo-PP rafya ile birlikte Güneydoğu Asya’nın ithal polimer kompleksinde hâlâ en yüksek savaş primine sahip ürünlerden biri yapıyor.

YYPE, LAYPE, ABS ve PS orta grupta yer alıyor

Diğer ürünlerde düzeltme, PET, PP ve AYPE’ye göre daha belirgin oldu fakat hala savaş öncesi seviyelerin oldukça üzerinde.

İthal YYPE ve LAYPE film fiyatları, savaş öncesi haftadan nisan başındaki zirveye kadar %59 artışla Kasım 2014’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. O tarihten bu yana fiyatlar %19 oranında gerilese de, savaş öncesinin %29-30 üzerinde seyrediyor.

Son dönemde agresif Çin fiyatlarının Vietnam’da ve Güneydoğu Asya’nın diğer noktalarında LAYPE’yi daha düşük seviyelere çekmesi görüldü, ancak ChemOrbis verileri, zayıf talep ve rahat tedariki daha iyi yansıtmak için fiyatlarda hâlen ilave düşüş gerektiğini gösteriyor.

ABS enjeksiyon da bu orta grupta yer alıyor. Fiyatlar, Mart sonuna doğru dört yılın zirvesine kadar %58 artış kaydettikten sonra zirveden %18 düştü. Bu düzeltmeye rağmen ABS, savaş öncesi seviyelerin %29 üzerinde.

Kristal enjeksiyon ise birçok diğer stirenik ve olefin piyasasına kıyasla artışlarının daha fazlasını geri verdi, ancak yine de savaş öncesi seviyelere dönmek için yeterli olmadı. İthal kristal fiyatları, Nisan başında dört yılın zirvesine kadar %50 yükselip ardından zirveden %17 düştü. Haziran ortasında savaş öncesine göre hâlen %25 primli olarak seyrediyor.

Düzeltme geniş çaplı oldu fakat savaş primini ortadan kaldırmaya yetmedi

Veriler, Güneydoğu Asya’nın ithal polimer piyasalarında açık bir hiyerarşi ortaya koyuyor. PVC en çok normale yaklaşırken, kalan primi tek haneli seviyelere indi. Kristal, ABS, YYPE ve LAYPE anlamlı düzeltmeler görse de, hâlen savaş öncesinin %25-30 üzerinde. PET şişe, homo-PP rafya ve AYPE film ise hâlâ en yüksek seviyelerde şişkinliğini koruyarak primli biçimde %36-40 arasında.



Bu dengesiz düzeltme, bölgedeki polimer piyasalarının artık savaş odaklı toplu hareket etmediğine işaret ediyor. Bunun yerine, ürün özelindeki temel faktörler öne çıkmış durumda. Yoğun tedarikçi rekabetiyle karşılaşan, yüksek stoklu ve agresif Çin ihracat fiyatlamasından etkilenen piyasalarda düzeltme daha hızlı gerçekleşti. Diğerlerinde ise gevşeme daha yavaş oldu veya tedarik tarafı destekleyici kaldı ve fiyatlar Şubat sonunun oldukça üzerinde seyretmeye devam etti.

Alıcılar için asıl soru, kalan primlerin sürdürülebilir olup olmadığı. Güneydoğu Asya genelinde talep zayıf kalmaya devam ediyor, işleyiciler çoğunlukla günübirlik alım yapıyor ve birçok piyasada daha fazla düşüş beklentisi sürüyor. Petrol ve hammadde maliyetlerinde yeni ve kalıcı bir yükseliş olmazsa, mevcut fiyatlar ile savaş öncesi seviyeler arasındaki makas Haziran’ın ikinci yarısında da düşüş baskısını canlı tutabilir.