G. Kore’nin petrokimya yeniden yapılanması tıkandı, hükümet kararlı bir müdahaleye hazırlanıyor

İki yılı aşkın süredir devam eden krize rağmen Güney Kore’nin petrokimya yeniden yapılanma süreci yavaş ve dağınık ilerliyor. Bugün gelinen noktada sürecin; şirketler arası sert rekabet, yapısal verimsizlikler ve tutarsız politika yönelimleri nedeniyle tıkanmış durumda olduğunu söylemek mümkün. Hükümetin, yıl sonuna kadar Daesan petrokimya endüstri kompleksi için kapsamlı bir yeniden yapılanma planını açıklaması beklenirken, sektör gözlemcileri bu doğrudan müdahalenin önceki çabalardan farklı olup olmayacağını ve dönüşümü hızlandırıp hızlandıramayacağını sorguluyor.

2023’ten bu yana süren kriz, tüm kurtarma çabalarına rağmen dinmiyor

Güney Kore’nin petrokimya sektörü için çanlar ilk olarak 2023’ün sonlarında çalmaya başladı. Arz fazlası ve çakılan marjlar; tesis kapanışlarını, varlık satışlarını ve birleşmeleri beraberinde getirmişti. 2024 ortalarında hükümet, düşük maliyetli Çin ürünlerinden kaynaklanan baskıyı hafifletmek amacıyla vergi teşvikleri, finansal destek ve özel bir görev gücüyle devreye girdi.

2025 Ağustos’unda ise yetkililer, on büyük üreticinin ülke genelindeki nafta kraker kapasitelerini yılda 2,7–3,7 milyon ton azaltma — yani toplam kapasitenin yaklaşık %25’ini kesme — konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu. Bir ay sonra, kredi veren bankalar, kapasite azaltımına ve tesis birleşmelerine taahhüt veren mali açıdan sağlam şirketleri desteklemek üzere bir birleşik finansal destek çerçevesini başlattı. Bu kapsamda, borç ertelemeleri, faiz indirimi ve düzenleyici kolaylıklar gibi destekler yalnızca somut yeniden yapılanma planları sunan şirketlere sağlanacaktı.

Üreticiler kapasite kesintilerinde uzlaşamıyor

Ağustos ayında açıklanan kapasite azaltım kararlarının ardından baskı artsa da uzlaşma hâlâ uzak görünüyor. SK Geocentric, Korea Petrochemical Ind. ve S-Oil gibi büyük kraker işletmecileri, kimin ne kadar üretimi kısmak zorunda kalacağı konusunda anlaşamıyor. Her biri kendi rekabet gücünü savunurken, S-Oil’in dev Shaheen Projesi, gelecek yıl 1,8 milyon tonluk yeni etilen arzıyla durumu daha da kötüleştirme riski taşıyor.

Sektör kaynaklarına göre S-Oil bu üretimin yalnızca 1,3 milyon tonunu kendi içinde kullanabilecek, geri kalanı içinse zayıf iç talep ve lojistik kısıtlamalar satışları zorlaştıracak. Diğer üreticiler bu projenin kesintilerden muaf tutulmaması gerektiğini öne sürerken, aksi takdirde bu durumun “yük paylaşmaktan kaçınma” suçlamalarını körükleyeceğini ve aynı anda işbirliğini tıkayacağını iddia ediyorlar.

Hükümet Daesan’da pilot yeniden yapılanmaya hazırlanıyor

Gönüllü çabalar sonuç vermeyince hükümet daha kararlı bir adım atmaya hazırlanıyor. Daesan petrokimya kompleksine yönelik kapsamlı bir yeniden yapılanma planının yıl sonuna kadar açıklanması bekleniyor. Bu plan, ülke çapında reform için bir pilot proje işlevi görecek. Aynı anda LOTTE Chemical ile HD Hyundai Chemical arasında olası bir birleşmeyi de kapsayabilir.

Yetkililer, bu süreçte “Kurumsal Canlılık Yasası” kapsamında finansal, vergisel ve Ar-Ge destekleri sağlamayı; ayrıca şirket birleşmelerini kolaylaştırmak için Rekabet Yasası’nda düzenlemeler yapmayı planlıyor. Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanlığı’nda (MOTIE) giderek güçlenen görüşe göre, yalnızca gönüllü öz kurtarma çabaları sektördeki dengeyi yeniden sağlamaya yetmeyecek.

Bu arada LG Chem’in Daesan’daki HDPE tesisinde faaliyetleri durdurmayı planladığı bildiriliyor. Ancak bu kapanışın takvimi doğrulanmadı ve şirketten resmi bir açıklama yapılmadı. Bu tesisin hükümetin yeniden yapılanma planına dâhil edilip edilmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.

Yapısal sorunlar halen çözüm bulmuş değil

Analistler, sektörün rekabet gücünü baltalayan daha derin yapısal sorunların hâlâ ortadan kalkmadığı uyarısında bulunuyor. Son üç yılda sanayi elektriği fiyatları neredeyse %70 arttı ve artık konut tarifelerinin %15 üzerine çıktı. Çakışan çevre düzenlemeleri ve tutarsız politikalar yatırımcı güvenini zedeliyor. Enerji reformu, inovasyon ve sürdürülebilirliği dengeleyen uzun vadeli bir strateji eksikliği, üreticilerin uyum sağlama kabiliyetini zayıflatıyor.

Sonuç: Gerçek bir dönüşüm hâlâ belirsiz

Seul daha müdahaleci bir tutum benimsemeye hazırlanırken, sektör kritik bir eşikte duruyor. Daesan planı, yıllardır beklenen dönüşümün başlangıcı olabileceği gibi, kısa ömürlü çözümler döngüsünün bir halkası da olabilir. Enerji maliyetleri, katı regülasyonlar ve yönsüz politikalarla yüzleşilmedikçe, Güney Kore’nin petrokimya yeniden yapılanması gecikmiş bir reform girişiminden öteye geçemeyebilir.