Global PVC piyasaları, Orta Doğu’ya sınırlı bağımlılığa rağmen dolaylı şokların etkisiyle sert şekilde yükseliyor

Ham petrol, doğal gaz, propan, nafta, olefinler ve poliolefinleri kapsayan geniş enerji ve petrokimya zinciri, Orta Doğu’nun global arzda oynadığı kritik rolün etkisiyle sert ve doğrudan fiyat artışlarına sahne oluyor. PVC piyasaları ise Orta Doğu’ya sınırlı bağımlılığı nedeniyle ilk etapta bu yükselişten ayrışıyor gibi görünse de, sonuçta bu dalganın etkisinden kaçamıyor.

Global PVC piyasalarında son üç haftada kayda değer fiyat artışları gerçekleşti:

Hammadde tedarikindeki aksaklıklar PVC üretimine yansıyor

Yükselişin temel itici gücü, yapısal olmaktan ziyade dolaylı oldu. Orta Doğu’dan petrol, LNG, LPG ve naftanın sevkiyatındaki aksamalar, Asya genelinde hammadde tedarikini kısıtladı. FormosaNaftanın Orta Doğu’dan yüklenmemesi nedeniyle olefin tedarikinde fors majör ilan eden ilk firmalardan biri oldu. Bu gelişme aynı zamanda birçok PVC üreticisiniişletim oranlarını düşürmeye, bazı tesisleri tamamen kapatmaya veya tahsisat önlemleri alıp teslimat gecikmelerini bildirmeye zorladı.

Sonuç olarak, tedarik kısıtları özellikle Asya’da belirginleşmeye başladı ve doğrudan Orta Doğu akışlarına olan sınırlı bağımlılığa rağmen tedariki gerdi. Dahası, bu kritik hammadde tedarik aksaklığının, önde gelen bir Tayvanlı üreticinin Nisan ayı PVC fiyat tekliflerini Asya pazarlarına sunmasını ertelemesine yol açabileceği öngörülüyor; bu, firmanın aylık fiyat döngüsünde nadir görülen bir kesinti anlamına geliyor, ancak bu bilgi henüz resmi olarak doğrulanmadı.

Tedarikin daralmasıyla en yüksek artışlar Hindistan’da

Hindistan, ithalat fiyatlarının %50’nin üzerinde yükselmesiyle şu ana kadarki en dik artışları gördü ve bu ülkeyi başlıca piyasalar arasında en çok etkilenen yaptı. Dünyanın en büyük PVC ithalatçısı olarak Hindistan, bölgesel tedarik dengelerindeki değişimlere oldukça hassas kalmaya devam ediyor. Asya’daki üreticilerin işletim oranlarının azaltılması tedariki hızla daha sıkışık hale getirip, agresif fiyat artışlarını beraberinde getirdi.

İkinci bir Tayvanlı üretici Nisan için mevcut piyasa seviyelerinin oldukça üzerinde teklif verdiği duyuldu, ancak bu henüz takip edilmedi ve haftalık fiyat endeksine yansımadı.

Güneydoğu Asya da hemen ardından geldi; artan maliyetler ve bölgesel tedarikteki daralmadan çift yönlü bir etkiyle karşı karşıya kaldı.

Türkiye PVC piyasası kırılganlığını koruyor

Poliolefinlerde olduğu gibi — Türkiye’nin en ağır darbeyi alan piyasalar arasında yer aldığı — PVC fiyat artışları ithalat piyasalarında %40 seviyelerine ulaşırken, lokal piyasalarında ise %44’e çıktı; veriler ChemOrbis Price Wizard’a dayandırıldı.

PVC piyasalarında net ithalatçı olan Türkiye, Avrupa ve ABD’den çeşitli kaynaklara sahip olmasına ve ne PVC ne de hammadde bağlamında Orta Doğu’ya doğrudan bağımlı olmamasına karşın, tedarik şoklarına karşı yüksek kırılganlığını sürdürüyor.

Avrupa, zayıf taleple geride kalıyor

Avrupa ise küresel ölçekte en sınırlı artışlarla öne çıkıyor; şimdiye kadar %8–10 aralığında bir artış gözlendi. Inovyn, KemOne, Westlake Vinnolit enerji, hammadde ve lojistik maliyetlerindeki artışları gerekçe göstererek €90-120/ton fiyat artışı uyguladı; fakat yine de bölgede son üç haftada PP ve PE piyasalarında yaşanan %40-45’lik sert artışların oldukça gerisinde kaldı.

Talebin durgun olması ve önemli bir tedarik daralmasının yaşanmaması daha sert artışların önüne geçiyor; alıcılar işlemlerin daha sınırlı artışlarla sonuçlanmasını beklerken, hammadde maliyetleri hızlıca yükseldi.