Hürmüz belirsizliği, Suudi kara köprüsü seçeneklerini yeniden gündeme getiriyor ancak zorluklar devam ediyor

Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri, Maersk’in yakın zamanda tüm rezervasyonları askıya aldığını duyurmasıyla birlikte, deniz taşımacılığı operasyonlarını sarsmaya devam ediyor. Bu nedenle, Körfez genelindeki lojistik ekipleri, malların hareketini sürdürebilmek için alternatif koridorları giderek daha fazla değerlendiriyor; zira global piyasaların geri kalanı, Orta Doğu’dan yapılan tedariklerin aksamalarıyla sarsıldı.

Hürmüz belirsizliği Suudi kara köprüsü seçeneklerini yeniden gündeme getiriyor

Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri deniz taşımacılığı operasyonlarını sarsmaya devam ederken, Körfez genelindeki lojistik ekipleri malların hareketini sürdürmek için alternatif koridorları giderek daha fazla gündemlerine alıyor.

Yeniden dikkat çeken senaryolardan biri, Suudi Arabistan içinde Doğu Bölgesi’nden batı kapılarına mal yönlendirilme olasılığı. Böyle bir düzende, Jubail ve Dammam çevresindeki endüstriyel kümelerden çıkan ihracat malları krallık boyunca kamyonla taşınabilir ve Cidde İslam Limanı, King Abdullah Limanı ya da Yanbu gibi Kızıldeniz limanlarından sevk edilebilir.

Enerji sektöründeki gelişmeler, bu tür doğu-batı yönlendirmesinin halihazırda değerlendirildiğine işaret ediyor. Suudi Aramco’nun, artan güvenlik endişeleri ortasında, krallığın Doğu-Batı boru hattını kullanarak bazı petrol yüklemelerini Körfez terminallerinden Kızıldeniz’deki Yanbu’ya yönlendirmeye başladığı bildiriliyor.

Ancak konteynerize mallar ve petrokimya ihracatları için, böyle bir değişim esas olarak kara yolu taşımacılığına dayanacak ve Suudi Arabistan’ın otoyol ağını geçici bir kara köprüsüne dönüştürecektir.

Petrokimya coğrafyası zorlukları artırıyor

Suudi Arabistan’ın poliolefin üretimi büyük ölçüde Körfez yakasında yoğunlaşmış durumda; bu da çoğu ihracatın tipik olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen nakliye rotalarına bağlı olduğu anlamına geliyor.

PP ve PE kapasitesinin büyük kısmı Jubail’de bulunduğundan, ihracatçılar Körfez deniz yollarının kısıtlı kalması halinde önemli lojistik zorluklarla karşılaşabilir. Malların Kızıldeniz’e yönlendirilmesi, Doğu Bölgesi ile batı limanlarını birbirine bağlayan yaklaşık 1.300 km’lik kara taşımacılığı gerektirecektir.Olası lojistik baskılar

Eğer ihracat hacimleri bu koridor boyunca hareket etmeye başlarsa, birçok operasyonel baskı hızla ortaya çıkabilir. Piyasa katılımcıları şu hususlara dikkat çekiyor:

• Malların kara yoluyla ani şekilde fazla akışı, özellikle uzun mesafe konteyner taşımacılığında kullanılabilecek kamyonlarda yetersizliklere neden olabilir.
• Talebin artması kamyon taşımacılığı fiyatlarını da yukarı çekebilir. Tüccarlar, kara taşımacılığının fiyatının hali hazırda kısa süre önce tonda 100 dolara ikiye katlandığını belirtirken, önümüzdeki günlerde daha fazla artış olabileceğine işaret ediyor. Buna ek olarak, deniz taşımacılığı şirketleri de hali hazırda konteyner taşımacılığında en az 100-150$/ton ek ücretler uygulamaya başladı.
• Malların artan hacmi, Suudi Arabistan’ın PP, PE, MEG, amonyak ve üredeki devasa ihracat kapasitesi göz önüne alındığında, kilit Kızıldeniz limanlarında tıkanıklık riskleri yaratabilir.
• Denizcilik şirketleri de buna karşılık gemi konuşlandırmalarını ayarlayacak; Maersk hali hazırda Suudi Arabistan’daki Cidde ve King Abdullah Limanı’nın operasyonlarının sürdüğünü ve bu noktalardan yeni rezervasyon kabul etmeye devam ettiklerini bildirdi.

Henüz petrokimya mallarında yaygın bir güzergah değişikliği doğrulanmamış olsa da, lojistik hizmet sağlayıcıları Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz çıkış kapılarının Körfez’de deniz taşımacılığında aksaklıklar devam ederse bölgesel ticaret için alternatif çıkış noktaları olarak gittikçe daha fazla değerlendirildiğini belirtiyor.