İtalya ve Batı Avrupa'da spot AYPE, tedarik sıkışıklığının derinleşmesiyle FD 1700€/ton seviyesini test ediyor

İtalya ve Batı Avrupa genelinde spot AYPE fiyatları, artan tedarik kısıtlamaları ve agresif satıcı stratejilerinin piyasayı alışılmadık bir bölgeye itmeye devam etmesiyle €1700/ton FD eşiğini test ediyor. Bu durum, fiyatların Temmuz-Ağustos 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşmasına neden oldu.

Piyasa katılımcıları, tüccarların hemen teslim mallarda halihazırda ton başına €500’a varan artışlar uyguladıklarını ve mevcut stokları hızla tükettiklerini bildirdiler. Yeni fiyat listeleri ise, piyasadaki aşırı oynaklığı ve sınırlı öngörülebilirliği yansıtacak şekilde, artık neredeyse her gün yeniden düzenleniyor.

İthalatın büyük ölçüde yokluğunda tedarik boşluğu büyüyor

Tedarik tarafı ciddi şekilde kısıtlı kalmaya devam ediyor. ABD, AB27’nin başlıca tedarikçisi olmasına rağmen, Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt, Mısır ve Güney Kore birlikte 2025’te bloğun ithalatının %40’ından fazlasını oluşturdu. Bu bölgelerin tamamı büyük aksaklıklarla karşı karşıya: Hürmüz Boğazı fiilen kısıtlanmış durumda, buna ek olarak süregelen grevler Körfez genelindeki önemli petrol ve gaz altyapılarını hedef alarak petrol ve hammadde maliyetlerini keskin şekilde yükseltti— yazı kaleme alınırken Brent türü petrolün varili 115 dolar sınırına yaklaştı— ve ithalat tedarik zinciri genelinde sıkılaştırıldı.

Güney Kore ve Orta Doğu’dan yeni teklifler bildirilmedi, ABD’li tedarikçiler ise süregelen lojistik gecikmeler nedeniyle Mayıs-Haziran teslimatları için yaklaşık $300/ton artış hedefliyor.

Bölgesel AYPE tedariki de duruşlar, daha düşük işletim oranları ve fors majör açıklamaları nedeniyle sınırlı kaldı. Orlen, Mart başında Plock’tan yapılan AYPE tedariki için fors majör ilan etti. LyondellBasell da İran çatışmasıyla bağlantılı olarak artan jeopolitik gerilimler nedeniyle Avrupa’daki belirli poliolefin yükümlülükleri için fors majör ilan etti.

Satıcılar hacimleri geri tutuyor, vadeleri kısaltıyor

Üreticiler ve distribütörler satış stratejilerini sıkılaştırdı; birçoğu sipariş defterlerini kapatıyor veya çok kısa vadeli teklifler sunuyor. Bazı durumlarda, satıcılar fiyatları açık bırakıyor ve aşırı oynaklık ile düşük öngörülebilirlikten dolayı gün içinde ek revizyon riski bulunduğunu belirtiyor.

Ek ücretler durumu daha da karmaşık hale getirdi. Borealis artan hammadde ve değişken girdi maliyetleri (özellikle nafta ve LPG) nedeniyle Mart teslimatları için mevcut satış koşullarını revize etti. Diğer üreticiler de benzer şekilde ek ücret uygulayarak, Mart için birikimli spot artışları €400-500/ton seviyesine çıkardı. Kontrat segmentinde, etilen artışına ek olarak €200/ton ek ücret uygulandı ve bu da genel yukarı yönlü baskıyı daha da artırdı.

Spot AYPE fiyatları, ChemOrbis Fiyat Endeksi’ne göre Şubat sonundan bu yana %44’lük artış kaydetti.

Düşen stoklar arasında panik alımları ortaya çıkıyor

Talep tarafında ise, düşük stoklarla çalışan işleyiciler mal bağlamak için acele ederken hareketlilik arttı. Alıcılar Mart ayı başında €100-200/tonluk artışlar ödediklerini bildirirken, daha yakın dönemde daha yüksek artışlar ortaya çıktı. Bazı oyuncular Nisan ayında beklenen artışlar öncesinde stoklarını aktif olarak yenilerken, diğerleri hemen teslim hacimlere ulaşmanın giderek zorlaştığı uyarısında bulundu.

Piyasa, Nisan ayında yeni sıçramalara hazırlanıyor

Piyasa beklentileri güçlü şekilde yukarı yönlü seyrediyor. Birçok oyuncu AYPE fiyatlarının ay sonuna kadar €2000/ton seviyelerine yaklaşmasını veya bu değeri aşmasını beklerken, Nisan ve Mayıs’ta da artışların süreceği öngörülüyor. Süregelen lojistik aksaklıklar, konteyner sıkıntıları ve Orta Doğu tedarik rotalarındaki belirsizlik, görünümü olumsuz etkilemeye devam ediyor ve sıkışıklığın yakın ve orta vadede sürebileceğine işaret ediyor. Bu arada, bir sonraki etilen kontratının ise yaklaşık €200/tonluk bir artışla sonuçlanması bekleniyor.