Monomer piyasaları, savaş kaynaklı primler silindikçe Şubat sonu seviyelerine yaklaştı

Şubat ayı sonunda savaşın patlak vermesini takiben global petrokimya piyasalarında yaşanan keskin yükseliş hızla ortadan kayboluyor. Ateşkesin kalıcı olacağına dair beklentiler artarken ve enerji piyasaları normale dönmeye devam ederken, Asya, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki monomer fiyatlarında aşağı yönlü düzeltme devam etti ve Mart ve Nisan aylarında biriken savaş kaynaklı primlerin büyük kısmı silindi.

Düzeltmenin hızı, ürüne ve bölgeye göre önemli ölçüde değişiklik gösteriyor. Bazı piyasalar halihazırda savaş öncesi seviyelere geri dönerken, diğerleri önceki artışların bir kısmını halen koruyor. Bununla birlikte, daha geniş çaplı eğilim her geçen gün daha net hale geliyor: Bir zamanlar petrokimya fiyatlamasına hakim olan jeopolitik risk primi istikrarlı biçimde ortadan kalkıyor.

Stiren yön değişikliğine öncülük ediyor: Fiyatlar savaş öncesi seviyelere döndü

Başlıca monomerler arasında, stiren en kapsamlı geri dönüşlerden birini gösterdi. Hem Avrupa hem de Amerika Birleşik Devletleri’nde fiyatlar, çatışma kaynaklı ralliden önceki seviyelere halihazırda döndü; böylece savaşla ilişkili tüm artışlar etkili şekilde silindi.

Asya da benzer bir rota izledi, ancak bölgesel fiyatlar hâlâ Şubat sonundaki seviyelere kıyasla mütevazı bir primi sürdürüyor. Düşen benzen maliyetleri, gevşeyen petrol değerleri ve kalıcı zayıf türev talebi düzeltmeyi hızlandırdı ve stirenin, jeopolitik primlerin tedarik endişeleri azaldığında ne kadar çabuk çözülebileceğinin en net örneklerinden biri haline gelmesini sağladı.

Avrupa olefinleri savaş öncesi aşamaya yaklaşıyor

Avrupa’da etilen ve propilen fiyatları da güçlü düzeltmeler yaşadı. Her iki ürün de tedarik bozulması endişelerinin en yoğun olduğu dönemde en güçlü yükselişlerinden bazılarını yaşamıştı, ancak bu artışların çoğu artık ortadan kalktı.

Kraker devreye alınmaları, yeterli stoklar, daha zayıf hammadde maliyetleri ve durgun türev talebinin birleşimi, Avrupa olefinlerini tekrar savaş öncesi aşamalara itti. Fiyatlar hala küçük bir artık prim taşısa da, piyasa giderek daha çok jeopolitik kaygılar yerine temel arz-talep dengelerini yansıtıyor.

Düşüşün hızı, özellikle Nisan ayından bu yana havanın ne kadar hızla değiştiğini gösteriyor; o dönemde hammadde tedarikine dair korkular ve bölgesel tedarik kesintileri fiyatları eşi benzeri görülmemiş seviyelere çıkarmıştı.

Asya en büyük kalan primi koruyor

Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’yle karşılaştırıldığında, Asya piyasaları hâlâ en büyük artık çatışma primini koruyor.

Bu analizde ele alınan dört monomer arasında etilen, uzun süredir devam eden bir düzeltmeye rağmen savaş öncesi seviyelerin üzerinde önemli bir primi koruyarak, en güçlü performansı göstermeye devam ediyor. Propilen ve VCM de Şubat sonu seviyelerine kıyasla yüksek kalmayı sürdürüyor; bu da Asya piyasalarının önceki yükselişi tamamen çözmekte daha yavaş hareket ettiğini gösteriyor.

Bu dayanıklılığın bir kısmı bölgesel tedarik dinamiklerinden ve Asya olefin piyasalarının çatışmanın ilk aşamasında daha agresif tepki vermiş olmasından kaynaklanıyor. Yine de yön kesin olarak aşağıda seyrediyor; zira petrol, nafta ve türev polimer piyasaları güçsüzleştikçe fiyatlar da geriliyor.

ABD piyasaları da aynı yolu izliyor

ABD monomer piyasaları genel olarak diğer bölgelerdeki gelişmeleri yansıttı, ancak düzeltmelerin derecesi ürüne göre değişiklik gösterdi.

Stiren halihazırda savaş öncesi seviyelere geri dönerken, propilen, VCM ve etilen hâlen nispeten mütevazı primler taşıyor. Durgun spot talep, gevşeyen enerji değerleri ve iyileşen tedarik yapısı süregelen düzeltmeye katkıda bulundu.

ABD piyasasındaki kalan primler artık enerji piyasaları zayıf kalır ve global tedarik zincirleri normale dönmeye devam ederse giderek daha kırılgan bir hal alıyor.

Odak jeopolitikten tekrar temellere kayıyor

Monomer piyasalarında daha geniş çaplı mesaj, fiyatlamanın yılın başında ralliyi tetikleyen jeopolitik şoktan giderek uzaklaştığı yönünde.

Mart ve Nisan aylarının büyük bölümünde, hammadde tedarikine dair korkular, lojistik aksaklıkları ve artan bölgesel gerilimler fiyatları hızla yukarı çekti. Bugün ise bu endişelerin yerini talep zayıflığı, stok seviyeleri, işletim oranları ve türev karlılığı gibi daha tanıdık piyasa itici güçleri aldı.

Birçok ürün halihazırda savaş öncesi seviyelere dönmüşken ve diğerleri önceki artışların yalnızca küçük bir kısmını korurken, piyasa katılımcıları artık ne kadar çatışma primi kaldığını değil, kalan primin ne kadar daha sürdürülebileceğini tartışıyor.

Şimdilik, düzeltme süreci henüz tamamlanmış değil. Hızı ürüne ve bölgeye göre değişse de, eğilim aynı: savaş kaynaklı primler ortadan kalkıyor ve monomer piyasaları istikrarlı biçimde tekrar temel dinamiklere yöneliyor.