Navlun fiyatları fırladı: Bu ivme devam edecek mi?

ABD-Çin ticaret gerilimlerinde yaşanan kısa bir rahatlama sırasında göndericilerin malları taşımak için acele etmesiyle birlikte konteyner nakliye ücretleri hızla yükseliyor. Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi (WCI) geçen hafta %41 artarak 40 ft konteyner başına 3.527 dolara çıktı ve endeksin tarihindeki en büyük ikinci dolar artışını kaydetti. Bu artış, büyük ölçüde transpasifik hacimlerdeki artışın etkisiyle son dört haftada gerçekleşen %70’lik daha geniş çaplı yükselişin bir parçası. Şimdi dikkatler yükseliş trendinin devam edip etmeyeceğine çevrilmiş durumda. Analistler yılın ikinci yarısında olası bir aşağı yönüş olabileceği uyarısında bulunuyor.

Çin çıkışlı rotalarda %57’ye varan ciddi artış

Çin’den ABD Batı Yakası’na spot navlun ücretleri geçtiğimiz hafta %57 artarak 40ft konteyner başına 5.876 dolara çıktı. Bu rakam 8 Mayıs’tan bu yana %117 arttı. ABD Doğu Yakası rotasındaki fiyatlar bir haftada %39 artışla 7.164 dolara çıktı. Yükseliş geçen ay boyunca %96’yı buldu.

Çin’den Kuzeybatı Avrupa’ya geçen hafta 40ft konteyner başına fiyatlar %32 artarak 2.845 dolara yükselirken, Güney Avrupa rotası %38 artarak 4.068 dolara çıktı.

Bu artış, Başkan Donald Trump’ın yeni ithalat tarifelerini askıya almasının ardından ABD ile Çin arasındaki gerilimde görülen geçici yumuşamayla aynı zamana denk geliyor. Nakliyeciler, yasal belirsizliklerin veya yeni kısıtlamaların geri dönmesinden önceki 90 günlük boşluktan yararlanmak için acele ediyor.

Freightos endeksi %50’den fazla arttı

Freightos’un Küresel Konteyner Taşımacılığı Endeksi 6 Haziran’da %52 oranında büyük bir artışla 40ft konteyner başına 3.398 dolara çıktı. Çin’den ABD’nin Batı Kıyısı’na yapılan taşımacılıkta fiyatlar %98 sıçrayarak 40 ft konteyner başına 5.488 dolara yükselirken, ABD’nin Doğu Kıyısı’na yapılan taşımacılıkta fiyatlar %61 artarak 6.410 dolara çıktı.
Bu arada Çin’den Kuzey Avrupa’ya giden rotalarda %17, Akdeniz’e giden rotalarda ise %32 artış yaşandı.

Taşıyıcıların zam oranları başarılı oldu

CMA CGM, MSC ve Hapag-Lloyd da dahil olmak üzere önde gelen taşıyıcılar 1 Haziran’dan itibaren 40ft konteyner başına 1.000 ila 3.000 dolar arasında spot fiyat artışları uyguladı. Xeneta Baş Analisti Peter Sand, transpasifikte piyasanın orta-yüksek spot oranlarının %88 arttığını, bunun bazı nakliyecilerin sert artışları kabul ettiğinin bir kanıtı olduğunu belirtti. Sand, "Şu anda taşıyıcıların nakliyecilere zıplamalarını söylediği ve bazılarının da ’Ne kadar yükseğe?’ diye yanıt verdiği görülüyor," dedi.

Son sıçramaya rağmen, kısa vadeli görünüm aşağı yönlü

ABD ile Çin arasındaki gümrük vergilerinin geçici olarak kaldırılması nakliye hareketliliğini tetikledi, ancak bu dramatik fiyat artışının ömrü kısa olabilir. Peter Sand, "Bu durum uzun sürmeyecek" dedi. "Kapasite Transpasifik’e geri dönüyor ve kutular suya indirilip envanterler arttığında nakliyecilerin çaresizliği azalacak," diye ekledi. Xeneta’ya göre spot fiyatların Haziran ayında zirve yapması ve ardından yeniden aşağı yönlü baskı altına girip yumuşaması bekleniyor.

Bu arada Drewry, ABD-Çin arasındaki geçici ticaret penceresinin kapanması ve yapısal aşırı kapasitenin geri dönmesiyle birlikte 2025’in ikinci yarısında oranların tekrar düşmesini bekliyor.

Drewry, "Trump’ın tarifelerine karşı yapılan hukuki itirazların sonuçlarına ve Çin gemilerine yönelik ABD cezalarının getirilmesiyle ilgili kapasite değişikliklerine bağlı olarak oran değişikliklerinin oynaklığı ve zamanlaması değişecek; bu da belirsiz" dedi.