Savaş kaynaklı fırtına dindi: Türkiye’de, PP ve PE fiyatları sürdürülemez zirvelerden geriye çekildi

Türkiye’de poliolefin piyasaları, hem ithal hem de millileşmiş PP ve PE fiyatlarının gevşemesiyle, panik alımlarının azaldığı, türev talebin zayıfladığı ve nakit koşullarının sıkılaştığı bir ortamda daha geniş çaplı bir düzeltme aşamasına girdi. 2026’da patlak veren ABD–İran çatışmasının kızışmasının ardından yaklaşık iki aylık savaş kaynaklı dalgalanma ve agresif fiyat artışının sonrasında, acil ihtiyaç bazlı alım tutumlarının giderek yoğunlaşmasıyla alıcılar, Mayıs’taki uzun tatillerin öncesinde tarihi yüksek seviyelerden stok yenilemek istemedi.

Nisan ayından bu yana Türkiye’ye akan rekabetçi Çin menşeli poliolefin malları ve bazı Orta Doğulu üreticilerde operasyonların hafif iyileştiğine dair sinyaller de havanın soğumasına yardımcı oldu. Ancak, başlıca Orta Doğulu tedarikçilerin tedariki, süregelen tesis duruşları ve biriken siparişler nedeniyle halen normalleşmeden uzak.

Rus PP sonunda daha geniş çaplı piyasayla hizalandı

İthal PP fiyatları hafta boyunca daha düşük seyretmeye devam etti. Zira alıcılar daha çok azalan sipariş defterleri ve likidite endişelerine odaklandı, süregelen bölgesel tedarik aksamalarından ziyade. Orta Doğu genelindeki üretim duruşları ve lojistik darboğazlar tam olarak ortadan kalkmasa da, piyasa katılımcıları sağlıklı türev tüketimi olmayan ortamda panik kaynaklı primlerin sürdürülemez olduğu konusunda giderek daha fazla fikir birliğine vardı.



Piyasanın önemli gelişmelerinden biri, devre dışı üretim durumuna rağmen stok bazlı homo-PP rafya satışlarıyla bir Suudi Arabistanlı üreticinin dönüşü oldu. Oyuncular, bunların yeni mal olmadığına, önceki lojistik aksaklıklar sonrası piyasaya sürülen önceden birikmiş stoklar olduğuna dikkat çekti. Bu malların yeniden piyasada görülmesi, hemen teslim Bulgar ve Türkmen FCA teklifleriyle birlikte, kısa vadeli arz endişelerini hafifletti ve ithal fiyatlarda son düşüş eğilimini güçlendirdi. Aynı zamanda, Rus tedarikçiler neredeyse bir ay yüksek seviyelerde tuttuktan sonra PP tekliflerini aşağı çekerek Suudi Arabistan seviyeleriyle büyük ölçüde hizalandı.

Nisan ayından beri cazip seviyelerden sunulan Çin menşeli PP mallarından gelen baskı da gevşeyen havada önemli bir unsur olmaya devam etti. Yurtiçi PP piyasaları, ithalat segmentindeki zayıflığı ve Petkim’in aşağı yönlü fiyat revizyonlarını yansıttı; daha fazla distribütör, talebi teşvik etmek ve kar realizasyonu sağlamak için indirimler sundu. Bazı işleyicilerin, zayıf marjlarla mamul üretmek yerine, resin stoklarını satıp nakit yaratmaya çalıştığı da duyuldu. Teknik olarak mal halen sıkışık olsa da, talepteki yorgunluk, tedarik eksikliğinin Mart ayındaki panik alımları kadar şiddetli hissedilmesini engelledi.

PE alıcıları Orta Doğu zam denemelerine direniyor, ABD teklifleri düşmeye devam ediyor

PE piyasaları, özellikle yurtiçi kanalda, Petkim’in aşağı yönlü revizyonlarını takiben distribütör fiyatlarının gevşemesiyle, düzeltmeyi sürdürdü. Orta Doğu’daki çatışmanın başlamasından bu yana haftalar süren kesintisiz zamların ardından, lokal üreticisi, piyasanın zayıf türev talebi ve sıkılaşan finansal koşullar altında ek artışları absorbe edememesi nedeniyle AYPE ve YYPE fiyatlarını düşürdü. Mamul sektörlerinden gelen yavaş siparişler ve bayram öncesinde pahalı stok tutmak istemeyen alıcılar, faaliyeti baskı altında tutmaya devam etti.



İthalatta, ABD PE teklifleri, Nisan’dan bu yana görünürlüğü artan rekabetçi Çin mallarının baskısıyla daha da geriledi. Çin menşeli PE, yüksek Amerikan ve Orta Doğu seviyelerine kıyasla Türk alıcılarına göreceli olarak daha uygun bir alternatif sunmaya devam etti ve ABD tedarikçilerini fiyatlarını kademeli olarak daha düşük revize etmeye zorladı.

Aynı dönemde bazı Orta Doğulu üreticiler, özellikle AYPE türlerinde süregelen bölgesel tedarik sıkışıklığını gerekçe göstererek, PE türlerinde yeni Mayıs zamlarını test etmeye çalıştı. Ancak, alıcılar bu girişimlere büyük ölçüde karşı çıktı; zayıf alım iştahı ortamında karşı teklifler satıcı hedeflerinin oldukça altında kaldı.

Bu arada, belirli bölgesel tesislerde operasyonel toparlanma işaretleri de havanın gevşemesine katkı verdi. Piyasa katılımcıları, bazı Suudi Arabistanlı PE tesislerinden devreye alınma haberlerine ve Borouge kraker operasyonları dahil olmak üzere bazı BAE birimlerinde iyileşen işletim oranlarına işaret etti. Her ne kadar bu gelişmeler tedarik akışlarını tam olarak eski haline getirmemiş olsa da, bazı PP ve PE türlerinde tedarike ilişkin force majeure uygulamaları devam etse de, Mart ve Nisan aylarında piyasaya hakim olan aşırı kıtlık algısını azaltmış oldu. Yine de, başlıca üreticilerden PE tedariki, özellikle Hürmüz Boğazı’nın halen normal kapasitenin çok altında işlemesi ve Nisan saldırılarının yol açtığı üretim kayıpları bölgesel üretimi baskı altında tutmaya devam ettiği için, kısıtlı olmaya devam ediyor.

Üretim kayıplarının etkisi abartıldı mı?

Düzeltmeler derinleşirken, Türkiye piyasasında giderek daha fazla tartışılan bir soru da, savaş kaynaklı bazı tedarik endişelerinin ilk etapta abartılıp abartılmadığı. Çatışmanın şüphesiz ciddi lojistik aksaklıklar, tesis duruşları ve bölgesel üretim kayıplarına neden olduğu kabul edilse de, son piyasa gelişmeleri bazı üreticilerin kısmi devreye alınmalar, stok satışları ve operasyonel ayarlamalarla ilk başta beklenenden daha hızlı dönebileceğini gösteriyor. Bir oyuncu, “İran’dan tedarikin hâlâ kısa olduğunu, PE tarafında ise iyileşme sinyali geldiğini duyduk,” dedi.

Yine de, oyuncular bir normalleşme aşaması ilan etme konusunda temkinli kalıyor. Orta Doğu tedarik zinciri halen anormal koşullarda çalışıyor; bölgesel lojistik kırılgan ve toplam ihracat tedariki savaş öncesi normların oldukça altında. Yani, son fiyat düşüşleri mutlaka rahat tedarik temellerini göstermiyor, daha ziyade talep kaybı, finansal baskı ve panik alımlarının sona ermesinin, önceki keskin kıtlık endişelerinden daha ağır bastığı gerçeğini yansıtıyor.

Önümüzdeki haftalar, mevcut gevşeme eğiliminin daha sürdürülebilir bir düzeltmeye mi yoksa yapısal olarak sıkışık piyasa ortamında yalnızca geçici bir duraksamaya mı evrileceğini büyük ölçüde belirleyecek.

Hem ithal hem de yurtiçi PP ve PE piyasalarında fiyatların hâlâ savaş öncesine göre oldukça yüksek seyretmeye devam ettiğine dikkat çekmekte fayda var. Yukarıdaki ChemOrbis tablosu, şu ana kadar fiyatların sadece son iki ayda birikmiş artışların çok az bir kısmını geri verdiğini açıkça ortaya koyuyor. Piyasa katılımcıları, Kurban Bayramı sonrasında talebin iyileşip iyileşmeyeceğini sorguluyor. Yılın ikinci çeyreği sona yaklaşırken, talep, tedarik tarafındaki gelişmelerden ziyade ana belirleyici unsur olacak.