Türkiye'de PP ve PE, tedarik darboğazından dolayı bayram öncesi sert zamlar görmeye devam etti

Türkiye’nin poliolefin piyasaları bu hafta son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı ve fiyat artışları üçüncü haftasına girdi. Bu yükseliş, son derece kısıtlı ithalat hacimleri, jeopolitik gerilimler ve yükselen hammadde piyasaları maliyetleri tarafından tetiklendi. Orta Doğu, ABD ve Asya’dan yaşanan sıkıntılar, lojistik aksaklıklar ve yüksek enerji fiyatları ile birleşince, hem lokal hem de ithal fiyatlar yeni yükseklere çıktı ve alıcıları haftanın ilerleyen günlerindeki Ramazan Bayramı tatili öncesinde tedirgin bıraktı.

İthal homo PP $1400 CIF seviyesini aştı, Güney Kore’den kopolimer siparişleri iptal edildi

Homo PP fiyatları, %6,5 gümrük vergisine tabi ithal menşeler için CIF Türkiye bazında $1400’ün üzerine çıktı; rafya ve BOPP işlemler, geçen hafta Hormuz Boğazı’ndaki aksaklıklar ve savaşla ilgili ek ücretler nedeniyle oluşan kıt tedarik ortamında bu seviyelerde sonuçlandı. Güney Kore’de ise özellikle nafta kaynaklı duruşlar nedeniyle yaşanan üretim sorunları, PP blok kopolimer tedarikçilerinden sipariş iptallerine yol açarak tedariki daha da sıkılaştırdı. Yurtiçinde ise rafya ve enjeksiyon türleri KDV dahil $2000/ton seviyesini aşarken, yüksek MFI PPBC türleri $2200/ton seviyesine yükseldi; bu durum, hem hemen teslim mallara olan güçlü talebi hem de sınırlı distribütör stoklarını yansıttı. Bu arada, Petkim güçlü talep karşısında satışlarını stok yönetimi çerçevesinde kontrollü bir şekilde sürdürdü.

Bir çuval işleyicisi şöyle yorumladı: “Bazı rafya işlemleri $1420–1450 CIF seviyesinde sonuçlandı. Piyasa katılımcıları, Nisan ayının kritik bir dönemeç olacağına giderek daha fazla işaret ediyor; zira Cidde Limanı, Körfez genelinden yönlendirilecek mallar nedeniyle ağır bir tıkanıklık ile karşı karşıya kalacak gibi görünüyor. Birçok tedarikçi—Birleşik Arap Emirlikleri’nden olanlar dahil—yüklemeleri Suudi Arabistan üzerinden yönlendirmeye çalıştığı için limanın kapasitesi sınırlarının ötesine zorlanabilir ve gecikmeler daha da artabilir. Hemen bir ateşkes olsa dahi, piyasa oyuncuları lojistik aksaklıkların en az iki ay daha süreceğini tahmin ediyor. Bu tabloda, bu kadar yüksek seviyelerde alımların sürdürülebilirliğine ve alıcıların nakit akışı üzerindeki büyüyen baskıyı nasıl yöneteceğine dair ciddi sorular ortaya çıkıyor.”

ABD PE kaynakları, azalan ithalat tedarikinden faydalanıyor

Polietilen ithalatı da benzer kısıtlarla karşılaştı. Ortadoğu menşeli üreticilerde yaşanan duruşlar ve fors majör açıklamaları ile birlikte lojistik darboğazlar, hacimleri sıkışık tuttu. ABD PE, daha az alternatif teklif olmasından yararlanarak sert bir yükseliş gördü: AYPE CIF Türkiye bazında $1600’ün üzerine çıktı, LAYPE C4 film ve çeşitli YYPE türleri $1300 CIF seviyesini aştı. Yurtiçi üretici Petkim, Pazartesi günü AYPE fiyatını bir kez daha $100/ton artırarak Mart ayı toplam zamlarını $410/tona çıkardı; bunda sınırlı lokal stokları ve hemen teslim mallara yüksek talep etkili oldu. Şirket, satışlarını kontrollü bir şekilde sürdürmeye devam etti.

Yakın vadede rahatlama yok, savaşın süresi kritik önem taşıyor

Piyasa havası, mevcut koşullar altında hem PP hem PE için artış yönünde kalmaya devam ediyor. Tüccarlar, Ramazan Bayramı sonrası büyük hacimde mallar piyasaya dönmemesi halinde hemen teslim ürünlerde ek artışlar bekliyor. Çok sayıda alıcı, son zamları sindirmek üzere fabrikalarını geçici olarak kapattığı, sert resin maliyetlerini nihai ürünlere yansıtma potansiyelini değerlendirdiği bildiriliyor. Global tedarik kaynaklı kısıtlar, yükselen navlun ve sigorta maliyetleri ve sıkışık hammadde tedariki yukarı yönlü baskıyı sürdürecek gibi görünüyor ve Türkiye’nin poliolefin piyasalarını Nisan ayına yüksek bir seyirle taşıyacak.

2022 pandemi zirveleri akıllarda

Bu haberin yazıldığı sırada, ChemOrbis Price Index’in haftalık ortalamaları PP ve PE fiyatlarının—hem ithal hem de lokal—Mayıs–Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyordu.

Son dönemdeki sert fiyat artışları, piyasanın pandemi sonrası talep patlamasıyla yükseldiği Mart 2021 hareketini yeniden hatırlattı. O dönemde, Suudi Arabistan menşeli PP rafya ve PPBC enjeksiyon türleri, sırasıyla CIF Türkiye bazında $1915/ton ve $2045/ton seviyesine kadar tırmanmış, ardından düşüşe geçmişti. Lokal rafya ve PPBC fiyatları sırasıyla KDV hariç $2246/ton ve $2458/ton ile zirveye ulaşmıştı.

PE’de ise Ortadoğu menşeli AYPE, LAYPE C4 film ve YYPE film sırasıyla CIF Türkiye bazında $1960/ton, $1665/ton ve $1615/ton seviyesine çıkmıştı. Lokal PE fiyatları, KDV hariç olarak, AYPE için $2288/ton, LAYPE C4 film için $1953/ton ve YYPE film için $1712/ton ile tepeleri görmüştü.

Ancak, pandemi sonrası dönemden farklı olarak, bugünkü yükseliş gerçek bir talep patlaması tarafından desteklenmiyor. Aksine, Türkiye’de sıkışık nakit akışı ve düşük türev talebi, Hormuz Boğazı’nın kapanmasıyla tetiklenen şiddetli tedarik aksaklıkları ve bunun hammadde piyasaları ile türev zincirlerine yayılması ile keskin bir tezat oluşturuyor.