Türkiye’de, düşen petrol PP ve PE için artış görünümünü sekteye uğratsa da; hava güçlü kaldı

Orta Doğu’da patlak veren İsrail-İran çatışmaları, Haziran ortasında hızla ham petrol ve navlun oranlarını yukarı çekerek Türkiye’nin poliolefin piyasalarındaki havayı güçlendirdi. Geçen hafta satıcıların tekliflerini pazardan çekmesi güçlü Temmuz beklentilerini daha da pekiştirdi. Ancak, bu hafta jeopolitik gerilimlerin azalması nedeniyle petrol fiyatlarının gerilemesi, artış beklentilerine bir miktar gölge düşürdü. Bununla birlikte, satıcılar arz endişelerinin sürmesi ve son ateşkese ilişkin kırılgan durumun enerji ve lojistik sektöründeki oyuncular tarafından yakından izlenmesi nedeniyle güçlü duruşlarını sürdürdü.

Petroldeki sert dalgalanmalar, poliolefin piyasalarını afallattı

ABD’nin Pazar günü Orta Doğu’daki çatışmalara müdahil olması, Pazartesi günü bölgesel çatışmaların büyüyeceği ve emtiaların bu gelişmeye tepki vereceği endişeleriyle birlikte poliolefin piyasalarını haftaya tedirgin başlattı. Kısa bir süre sonra, Salı günü açıklanan ateşkes piyasaların endişelerini yatıştırdı ve petrol fiyatlarındaki artış yön değiştirerek önümüzdeki dönem için potansiyel PP ve PE fiyatlamaları konusunda kafa karışıklığı yarattı.

ChemOrbis Fiyat Sihirbazı verilerine göre, NYMEX (WTI) petrol fiyatları Mayıs sonundaki 61$/varil seviyesinden %23 civarında artarak Orta Doğu’daki gerilimin tırmandığı dönemde 75$/varil seviyesine ulaştı. Ancak, piyasa bu hafta keskin bir yön değişikliği gördü ve fiyatlar İran ve İsrail arasındaki ateşkesi takiben %12 düşüşle 66$/varile geriledi. Benzer şekilde, ICE Brent Avrupa vadeli işlemleri de 64$/varilden 76$/varile yükseldikten sonra, gevşeyen jeopolitik riskler nedeniyle %9 gerileyerek 69$/varile indi.

Ancak, arz dinamikleri ve maliyetlerin havaya desteği sürdü

Aşağı yönlü düzeltme, Salı sabahı itibarıyla piyasayı net bir şekilde etkiledi ve artış yönlü ivmenin bir miktar yavaşlamasına neden oldu. Bununla birlikte, satıcılar yeni Temmuz tekliflerini açıklamak için acele etmedi ve bunun yerine hammadde ve nakliye zincirlerinden gelecek tepkileri ölçmeye zaman ayırmayı tercih etti. Global bir PP ve PE satıcısı, “Daha önceki petrol fiyatlarındaki ciddi artışı fiyatlarımıza yansıtmamıştık. Bu nedenle, tekliflerimizi aşağı yönlü revize etmeyi planlamıyoruz. Ayrıca, jeopolitik gelişmeler oldukça dinamik bir seyir izlediğinden yakından takip edilmeli ve gerginliğin şimdilik tamamen sona erdiğini söylemek zor," dedi.

Spot nafta fiyatları, vadeli petrol işlemlerindeki düşüşe tepki verdi; ancak Mayıs sonu düşüklerinin üzerinde kalmayı başardı. Bu durum, Avrupa’da Temmuz olefin kontratları için bazı artış beklentilerini desteklese de, beklenen artış 10-20€/ton gibi daha ufak bir seviyeye revize edildi.

Öte yandan, Çin’in poliolefin piyasaları ham petroldeki dalgalanmalara yanıt olarak bu hafta nispeten stabil seyretti. İthalat piyasasında ilave fiyat artışları görülse de, bu artışların sürdürülebilirliği sorgulanıyor. Bu arada, Güneydoğu Asya’da fiyatlar yüksek navlun oranlarının desteğini görmeye devam etti.

Alıcılar, önceden ilave hacim bağlayarak risklerini minimize etti

Satıcılar gibi, PP ve PE alıcıları da geçen Cuma ve bu Pazartesi yaptıkları alımların ardından bu hafta bekle ve gör yaklaşımını benimsedi. Bir piyasa oyuncusu, “Panik olmasa da, çoğu alıcı Temmuz ayında arzın kesintiye uğrama ihtimalinin doğurduğu risklerden kaçınmak amacıyla güvenlik amaçlı bir miktar mal almak için fiyat sorgusu yaptı. Sonuç olarak, satıcılar şimdilerde stok baskısı altında görünmüyor,” dedi.

Poliolefin üreticilerinden yeni fiyat açıklamaları haberin yazıldığı sırada çoğunlukla netleşmezken, tüccarlardan gelen PP ve PE fiyatları, geçen haftaki aralıkların üst sınırlarında gezindi. Bu arada ilk olarak öngörülen miktarlara kıyasla daha mütevazı da olsa artış beklentileri sürdü. Bir tüccar, “Yükseliş faktörleri bir ölçüde zayıfladı, ancak devam eden arz kısıtlamaları muhtemelen gelecek ay makul zam girişimlerine zemin hazırlayacak. Ateşkes ve alım davranışlarının nasıl gelişeceği, fiyatların ne ölçüde yükselebileceğini belirleyecek," dedi.

Son dönemde gerilimin azalmasına rağmen, Körfez’de konteyner taşımacılığındaki gecikmeler bu yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Denizcilik analitik firması Windward’a göre, 16-22 Haziran tarihleri arasında ortalama gecikmeler 10 günü aştı ve bu, Kızıldeniz’deki Husi saldırılarının Körfez limanlarında yaygın sıkışıklığa neden olduğu Şubat ayından bu yana görülen en uzun gecikme süresi oldu.

Bir imalatçı, “Satıcıların, konteyner fiyatları düşmez veya Asya’da PP ve PE fiyatları gerileyip Türkiye ile fiyat farkını açmazsa, bir miktar zam denemelerini bekliyoruz. Bu arada, Avrupa’da yaklaşan yaz tatilleri ve son dönemde artış yönlü havanın ivme kaybı, Temmuz ayı ilerledikçe potansiyel artışları sınırlayabilir veya fiyatların stabil kalmasına neden olabilir. Ayrıca İran’dan YYPE tedarikinin durumunu ve AYPE’yi etkileyen son gümrük gecikmelerini de izleyeceğiz, zira sorunların uzaması arzı daraltabilir," dedi.