Türkiye’deki oyuncular, O. Doğu’daki gerginliğin polimerler üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendiriyor

Geçen hafta sonundan bu yana komşu Orta Doğu’da tırmanan ve devam eden gerilim, Türkiye polimer piyasalarını sarstı ve bu haftanın ilk yarısında tüccarların piyasadan çekildiği görüldü. Uzak Doğu Asya’dan ilave navlun artışları bildirilmesiyle, Güney Kore’den PP ve PVC teklifleri seyrekleşirken, özellikle YYPE piyasasında İran mallarının akıbeti merak konusu oldu. Bu arada, bir Avrupalı PE üreticisinin bir distribütörü, bölgeden sipariş alımının durdurulması nedeniyle AYPE tekliflerini askıya aldıklarını doğruladı.

Jeopolitik huzursuzluk, petrol ve polimerde tedarik zincirlerini tehdit ediyor

Orta Doğu, global petrol ve enerji ticaretindeki stratejik öneminin yanı sıra, özellikle PP ve PE için Türkiye’nin en büyük polimer ithalat kaynağı olması nedeniyle de kritik bir konumda bulunuyor. Bölgedeki devam eden gerilim halihazırda ham petrol fiyatlarında keskin bir artışa neden oldu ve ICE Brent vadeli işlemleri haftanın ortasına doğru Mayıs sonuna kıyasla toplamda 11$/varil artışla haftalık ortalamada 75$/varil civarına ulaştı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma olasılığı, piyasalara OPEC+ grubunun yedek kapasitesini hatırlatırken; bu gelişme petrol piyasasına hafif bir rahatlama sağladı. Yine de enerji fiyatlarında ilave artış riski sürdü.

Mısır’da, yurtiçi PE üreticileri ETHYDCO ve SIDPEC, ülkenin iki PVC üreticisinden biri olan EPC ile birlikte GASCO’dan gaz kesintisi nedeniyle üretimi durdurdu. Mısır, Türkiye’nin önde gelen PE tedarikçilerinden biri olmasa da ve sınırlı miktarlarda çoğunlukla belirli YYPE türleri sunsa da, ülke özellikle boru imalatçıları için yakın ve vergisiz bir seçenek olarak PVC için önemli tedarikçiler arasında yer alıyor.

Basın kaynaklarına göre, Bazan Group’un Hayfa Körfezi’ndeki petrol rafinerisinde faaliyetler, Pazar günü yaşanan İran’ın füzesi saldırısının ardından tamamen durdu. Şirketin, devre dışı bırakma sebebi olarak sahadaki elektrik santralinde meydana gelen ciddi hasarı gösterdiği ve elektrik sağlamak için Israel Electric Corporation ile çalıştığı bildirildi.

Bazı oyuncular karşılıklı saldırıların devam etmesi halinde İran’dan PE tedarikinde potansiyel bir düşüşe işaret ederken, Orta Doğu’daki arzda daha geniş çaplı aksaklıkların olup olmayacağı haberin yazıldığı sırada belirsizliğini koruyordu. Çoğu kişi, İran malı AYPE ve LAYPE mallarının aylardır çalışabilir fiyat seviyeleri sunmadığı ve bunun da söz konusu türler üzerindeki etkiyi sınırlayacağı konusunda hemfikir oldu. Bununla birlikte, YYPE film ve şişirmelik, olası teslimat aksaklıkları veya İran’dan yeni yüklemelerin yokluğu nedeniyle sıkışabilir.

Bu arada, Avrupalı bir tedarikçinin bir distribütörü, İsrail ve İran arasındaki gerilimin piyasaları vurmaya devam etmesi nedeniyle artan ham petrol ve navlun maliyetlerini gerekçe göstererek Haziran’ın üçüncü haftasında AYPE için sipariş alımını geçici olarak durdurduklarını bildirdi. Bu hamle, Kızıldeniz’deki deniz yollarında daha fazla aksama ve global tedarik zincirlerinde potansiyel dalgalanmalara ilişkin artan endişelerle paralel olarak geldi.

Talep, devam eden makroekonomik baskılar arasında sınırlı tepki verdi

Haziran ayının başında, Türkiye’deki oyuncular Kurban Bayramı’nın ardından mütevazı bir talep bildirmişti ve PE fiyatları çoğunlukla Mayıs seviyelerinin üzerine çıkamadı. Homo PP, aralıkların alt sınırında 10-20$/tonluk hafif artışlar görürken, PVC’de navlun kaynaklı zam girişimleri depolardaki rahat arz neticesinde talebi canlandıramadı. Ancak, son gelişmeler göz önüne alındığında, birçok tüccarın bu hafta hammadde ve navlun maliyetlerinden kaynaklanan artış sinyalleri arasında tekliflerini askıya aldığı görüldü.

Bir boru imalatçısı, “Güney Kore’den daha fazla PP kopolimer fiyatının yakında CIF 1200$/tonun üzerine çıkmasını bekliyoruz,” dedi. Bir çuval imalatçısı, PP rafya tekliflerinin hafif yükseldiğini doğruladı. Ancak, “Temmuz görünümü belirsizliğini koruyor, zira çoğu imalatçı halen düşük oranlarda çalışıyor. Elimizde yeterli mal bulunduğu için beklemede kalacağız,” dedi. Bir PVC tüccarı, “Güney Koreli tedarikçimiz, istikrarsız navlun fiyatları nedeniyle tekliflerini kısa süre içinde geri çekmeden önce 20-30$/tonluk artışlar uyguladı. Ancak, bazı oyuncuların birkaç durumda daha rekabetçi konteyner fiyatları alabildiğini ve PVC talebinin yolda olan mallar nedeniyle temkinli olduğunu duyuyoruz," dedi.

Öte yandan, son gelişmeler şimdilik alıcılar arasında yaygın bir panik havası yaratmadı; zira likidite sorunları birincil endişe kaynağı olmaya devam ediyor ve yurtiçi ve yurtdışındaki makroekonomik sorunlar nedeniyle türev piyasaların görünümü belirsizliğini koruyor. Şimdilerde hem alıcılar hem de satıcılar mevcut durumun polimer tedarikini etkileyebileceği konusunda hemfikir. Ancak, talepteki temel iyileşmenin eksikliği, krediye erişim sorunlu kaldığı sürece herhangi bir artış girişimini kontrol altında tutabilir.

İlk Temmuz ayı PP, PVC ve PE fiyat beklentileri, oyuncular arasında yaygınlaşan bekle-gör duruşu nedeniyle belirsizliğini korusa da; artan hammadde maliyetleri, nakliye sektöründeki artan sigorta primleri ve yükselen konteyner fiyatlarının kısa vadede satıcıları desteklemesi bekleniyor. Artan petrol fiyatları spot nafta fiyatlarını yukarı çekti ve bu durum Avrupa’daki bir sonraki olefin kontratlarını destekleyebilir. Ancak uzun vadede, jeopolitik çatışmanın uzaması maliyetleri yükseltebilir ve enflasyonist baskıların artacağına işaret edebilir. Bu tür bir senaryo, muhtemelen nihai tüketim üzerinde ilave baskı yaratacaktır.