Türkiye, savaş kaynaklı primleri geri vermeye devam ediyor: Haziran’da PP ve PE için sırada ne var?

Türkiye’de poliolefin piyasaları, süregelen zayıf talep, likidite endişeleri ve zayıf ihracat koşullarının Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı genelinde süregelen tedarik tarafı aksamalarının etkisini gölgede bırakmaya devam etmesi nedeniyle, uzun bayram tatiline artan bir baskı altında gidiyor. Bazı tesislerin devreye alındığı haberleri de belirli ölçüde tedarik endişelerini hafifletmeye yardımcı oldu.

Hem PP hem de PE piyasalarında satıcılar, işleyiciler bayram dönemi boyunca operasyonlarını azaltmadan veya üretimi geçici olarak durdurmadan önce sınırlı spot faaliyeti canlandırmak için daha düşük fiyatlandırma stratejileri benimsedi.

Bölgesel duruşlar, yüksek navlun maliyetleri ve lojistik riskler teoride destekleyici faktörler olmaya devam ediyor. Ancak, alıcılar büyük ölçüde ihtiyacına göre alımlara odaklandı veya sipariş defterlerinin savaşın ilk haftalarına kıyasla zayıflaması ve hatta türev sektörlerde güvenin düşük olması nedeniyle fazla resin stoklarını sattı. Son düzeltmeler, piyasanın savaş kaynaklı yükseliş döneminde biriken yüksek primleri sürdüremediğini gösteriyor. Öte yandan, birçok tür için fiyatlar savaş öncesi seviyelerin hala oldukça üzerinde.



PP’de düşüş hızlandı: Zayıf talep tedarik endişelerinin önüne geçti

PP piyasasında, birçok menşe için satıcılar, talepteki yorgunluğun 2. çeyrek ilerledikçe daha da derinleşmesiyle alıcılardan artan bir dirençle karşılaştı. Suudi, Rus ve Avrupalı tedarikçiler Mayıs ortasında tekliflerini aşağı yönlü revize etti; önceki yüksek seviyeleri koruma girişimleri ise sıkışık nakit akışı koşulları nedeniyle hızla geçerliliğini kaybetti. Hızlanan aşağı yönlü hareket, işleyicilerden gelen alım iştahının kesilmesini yansıttı. İmalatçılar, bayramdan önce stok yenilemektense likiditeyi korumaya öncelik verirken, birçok işletme yetersiz türev siparişler nedeniyle işletim oranlarını düşürdü.

İthal Suudi Arabistan homo-PP rafya türler, Mart ve Nisan ayında savaş kaynaklı yükselişin hız kazanmasının ardından baskı altında kaldı. PPBC enjeksiyon, PP türleri arasında en keskin düşüşü kaydederek son dört haftada yaklaşık %9 geriledi; homo PP elyaf ve rafya ise sırasıyla yaklaşık %5 ve %6 değer kaybetti. Buna karşın fiyatlar, savaş öncesi seviyelere kıyasla halen ciddi artışlar gösteriyor. Suudi malı PPBC enjeksiyon fiyatları, Şubat sonuna göre hala %75’in üzerinde artışa işaret ederken, elyaf ve rafya ise sırasıyla %71 ve %68’lik kümülatif artış gösteriyor.

Son düzeltmeler, spekülatif savaş priminin bir kısmının erimeye başladığını gösterse de, tedarik endişeleri ve yüksek yenileme maliyetleri genel PP ve PE seviyelerini tarihi yükseklerde tutmaya devam ediyor. Bununla beraber, tedarik kıtlığına bağlı panik havası son haftalarda açık biçimde hafifledi; bazı Suudi ve BAE’li üreticiler faaliyetlerine yeniden başlarken, stoktan satışlar daha erişilebilir hale geldi. Alıcılar, özellikle nihai ürün talebinin zayıflığı tüketimi bastırmaya devam ettiği için, artık akut bir kıtlığın yaşandığı bir ortam görmüyor.

Avrupa’dan AYPE oyuna döndü: Bölgesel talebin zayıflamasıyla tekrar teklifler duyuldu

PE piyasası da bayram dönemi öncesinde benzer şekilde zayıf talep tarafından domine edildi. Alıcılar, zayıf ihracat rekabet gücü, durgun yurtiçi tüketim ve düşük marjların işleyiciler üzerinde baskı yaratmayı sürdürmesiyle pazarlıktan daha da çekildi. Avrupalı AYPE tedarikçileri, daha agresif fiyatlandırma stratejileriyle Türkiye piyasasına dönerken, ABD menşeli mallar da baskıyı sürdürdü.

Orta Doğu’daki bazı kapasiteler halen devre dışı olsa da ve Asya’dan arbitraj dinamikleri değişse de, bu faktörler Türkiye’de anlamlı bir alım ilgisi yaratmadı ve Orta Doğulu satıcılar dahi ilk Mayıs zamlarını geri çekti. Son düşüşler özellikle ABD menşeli YYPE ve LAYPE film için hız kazandı; her ikisi de, agresif Çin menşeli işlemlerin piyasaya baskı yapmasının ardından savaş dönemi zirvelerine kıyasla çift haneli kayıplar yaşadı.

Yine de, daha geniş çaplı tablo PE fiyatlarının, savaş öncesine kıyasla şişkin kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Buna karşın Türkiye’de piyasa, Orta Doğu savaşının başlamasının ardından görülen rekor seviyelerden yumuşamayı sürdürüyor. ChemOrbis Fiyat Sihirbazı verilerine göre, ithal Orta Doğu YYPE film, AYPE film ve LAYPE C4 film sırasıyla son dört haftada yaklaşık %3, %3 ve %1 değer kaybetti. Bu arada, ABD menşeli PE türlerinde daha sert düzeltmeler izlendi; YYPE film yaklaşık %11, AYPE film %2,5 ve LAYPE C4 film ise neredeyse %14 geriledi.

Son dönemdeki düşüşe rağmen, PE fiyatları halen Şubat sonu seviyelerinin oldukça üzerinde; kümülatif artışlar Orta Doğu menşeli YYPE film için yaklaşık %74, AYPE film için %80 ve LAYPE C4 film için %77 seviyesinde. ABD menşeli mallar da savaş öncesine göre %71-82 arası artışlar yansıtmaya devam etti.

Haziran için poliolefin görünümünde temkinlilik öne çıkıyor

Haziran’a ilerlerken, satıcılar bayram çıkışı piyasanın hareketlenmesini umut ederken, alıcılar ise ilave fiyat düzeltmeleri bekliyor. Birçok piyasa katılımcısı, jeopolitik gerilimlerin tetiklediği sert yükseliş sonrası köpük atıldığına ve talebin bayram sonrası toparlanmaması halinde ek düşüş payı olduğuna inanıyor.

Bu arada, Düsseldorf’daki Interpack Fuarı’ndan dönen Türk işleyiciler de özellikle Avrupa ihracat pazarlarında Asya menşeli daha düşük fiyatlı mamul ürünlerden gelen rekabetin yoğunlaşmasına dikkat çekerek, önümüzdeki dönem için güveni daha da zayıflattı.

Bununla birlikte, tedarik tarafında riskler tam anlamıyla ortadan kalkmış değil. Süregelen Orta Doğu duruşları, navlun oynaklığı, jeopolitik gerilimlerle bağlantılı rota değişim riskleri ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, PP ve PE üreticileri arasında keskin bir düşüş beklentisinin oluşmasını engelliyor. Sonuç olarak, sektör yaz dönemine girerken, hem PP hem PE piyasaları yapısal olarak kırılgan tedarik koşullarıyla belirgin şekilde zayıflamış talep temelleri arasında sıkışmış durumda kalmaya devam edecek.