Vietnam'da yurtiçi PP ve PE, savaş kaynaklı kazanımların bir kısmını geri verse de halen kriz öncesi seviyelerin oldukça üzerinde

Vietnam’ın yurtiçi PP ve PE piyasaları, Nisan başında tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştıktan sonra düzeltmeye devam ederek daha düşük seviyelere geriledi; fiyatlar, azalan panik havası ve sürekli zayıf türev talep ortamında rekor zirvelerden %6-9 oranında geri çekildi.

Bununla birlikte, son düşüşlere rağmen, lokal poliolefin fiyatları, piyasanın ABD-İsrail-İran çatışma dönemi sırasında yaşadığı tarihi yükselişin ardından savaş öncesi seviyelere kıyasla dramatik biçimde yüksek kalmaya devam ediyor. ChemOrbis Fiyat Endeksi verilerine göre, 2008’e kadar uzanan mevcut AYPE, YYPE, LAYPE ve homo-PP rafya fiyatları, savaş kaynaklı yükselişin hızlanmasından önceki seviyelerin hala %44-62 üzerinde bulunuyor.

Tedarik endişeleriyle fiyatlar keşfedilmemiş bölgelere girdi

Vietnam’ın yurtiçi PP ve PE piyasaları Mart ve Nisan ayı başında patlayıcı artışlar yaşadı. Homo-PP rafya fiyatları, Mart sonunda zirve yapmadan önce toplamda yaklaşık %63 oranında yükselirken, PE film fiyatları Nisan başında tüm zamanların en yüksek seviyelerine çıktı. YYPE ve LAYPE film fiyatları sırasıyla yaklaşık %55 ve %60 artarken, AYPE film, daha sıkışık tedarik nedeniyle yaklaşık %73 ile en sert artışı kaydetti.

Bu ralliye esas olarak Orta Doğu’daki jeopolitik gerginlikler neden oldu; bu durum, petrol ve hammadde maliyetlerini keskin bir şekilde artırırken bölgesel tedarik zincirlerini de bozdu. Üretim sorunlarıyla ilgili endişeler, artan navlun maliyetleri ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Orta Doğulu malların gelecekteki tedarikine ilişkin güçlü korkular yarattı.

Satıcılar, daha yüksek ikame maliyetlerini ve tedarik risk primlerini yansıtabilmek amacıyla tekliflerini agresif bir şekilde artırırken, birçok alıcı fiyatlar daha fazla yükselmeden veya tedarik sıkışmadan önce malları bağlamak için acele etti. Panik havası hızla piyasa genelinde fiyat farkı oluşturdu; oysa gerçek talep zayıf kalmaya devam etti.

Ho Chi Minh City’de bir tüccar, “Şu anda çok az satıcı fiyat veriyor. Hâlâ fiyat verenler ise son derece yüksek seviyeleri test ediyor. Mevcut koşullarda piyasanın gerçekte nerede olduğunu belirlemek çok zor hale geldi,” dedi.

Bir diğer lokal tüccar ise şunları ekledi: “lokal fiyatları daha önce hiç görmediğimiz seviyelere fırladı fakat gerçek tekliflerin sayısı çok sınırlı. Birçok tedarikçi, daha fazla netlik beklerken malı elde tutuyor.”

Sert rallinin ardından piyasalar kısa bir süre rekor seviyelerde yatay seyrettikten sonra, alım direnci kademeli olarak arttı; bu da satıcıların ilave zam çabalarını sınırlayıp, sonraki düzeltme aşamasının yolunu açtı.

Sakinleşen hava düzeltme aşamasını tetikledi

lokal poliolefin piyasaları, Nisan’ın ikinci yarısından itibaren panik havasının kademeli olarak dağılması ve zayıf talep temellerinin yeniden ön plana çıkmasıyla birlikte düzeltmeye başladı. Homo-PP rafya fiyatları yaklaşık %7 düşüş yaşadıktan sonra üç haftalık bir durgunluk sürecine girerken, PE film fiyatları ise geçen dört hafta boyunca düşmeyi sürdürdü. AYPE film fiyatı %6’yı aşan bir düşüş yaşarken, YYPE filmde bu oran yaklaşık %7, LAYPE filmde ise yaklaşık %9 oldu.

Düzeltmenin başlıca nedeni, sakinleşen hava ile birlikte azalan alım gücüydü. Alıcılar, yakın vadede arz sıkıntısı endişelerinin azalmasıyla giderek daha fazla kısa vadeli alım stratejilerine dönüş yaptı. Bu arada, durgun türev talep ve nihai kullanıcıların sınırlı kabulü, işleyicilerin önceki maliyet artışlarını tamamen yansıtmasını engelledi ve yüksek resin fiyatlarına olan direnci artırdı.

Önemli olarak, son düşüşler önceki rallinin sadece bir kısmını silmiş oldu; mevcut fiyatların, birçok piyasa katılımcısı tarafından temel talep dinamikleriyle uyumsuz olduğu değerlendirilmekte.

Bir tüccar, mevcut piyasa ikilemini şöyle tanımladı: “Alıcılar, fiyatların daha da düşeceğinden endişelendikleri için şu anda alım yapmaya isteksizler. Ancak alımı ertelemek de ileride tedarik sıkıntısına yol açabilir. Talep son derece zayıf seyrediyor, çünkü nihai kullanıcılar en son fiyat seviyelerini kabul etmiyor; bu da işleyiciler ve tüccarların stok yenileme konusunda tereddütlü kalmasına yol açıyor.”

Vietnam’da yerel olarak bulundurulan Suudi Arabistan mallarını dağıtan bir başka tüccar, “Talep zayıf kalmaya devam ediyor, alıcılar da fiyatların daha fazla düşmesini bekliyor. Stoklarımızı neredeyse satıp bitirdik fakat ithalat fiyatları halen yüksek olduğu ve yükleme süreleri uzun sürdüğü için yeniden stok yapmayı planlamıyoruz,” dedi.

Ayrıca, Hai Phong’da faaliyet gösteren bir distribütör, süregelen düşüş trendi ve süregelen talep zayıflığı ortamında zararına mal satma korkusuyla stok yenilemeyi ertelemeyi tercih ettiğini belirtti.

Zayıf talep toparlanma beklentilerini sınırlamayı sürdürüyor

Son düzeltmeye rağmen, çoğu piyasa katılımcısı, mevcut fiyatların gerçek türev talep koşullarına kıyasla yüksek kalması nedeniyle ilave düşüş riskinin devam ettiğine inanıyor. Önceki keskin yükselişin ardından yaşanan nispeten düşük gerileme, alım güvenini geri kazandırmadı; bu yüzden birçok alıcı, daha cazip seviyeleri bekleyerek alımlarını azaltmayı sürdürüyor.

Bir lokal işleyici, “Fiyatlar epey yüksek kalmaya devam ediyor, gerçi geçen aya kıyasla biraz geriledi. Elimizde yeterli miktarda hammadde var; bu yüzden piyasayı izliyoruz ve ancak cazip indirimler teklif edilirse alım yaparız,” dedi.

Bir tüccar ise şunları ekledi: “Mevcut yüksek fiyat seviyelerinden stok yenilemektense elimizdeki malı bitirmeye razıyız. Bu nedenle her koşulda satış baskımız yok, şimdilik bekle-gör stratejisini tercih ediyoruz.”

Panik kaynaklı tedarik endişeleri büyük ölçüde yatışmış olsa da, piyasa katılımcıları mevcut fiyat seviyelerinin zayıf nihai ürün talebi ve temkinli stok yenileme ortamında haklı gösterilmesinin zor olduğunu düşünerek, düzeltmenin daha fazla devam edebileceğine inanıyor. Alım güveni artmadığı veya ithalat maliyetlerinde daha görünür bir düşüş yaşanmadığı sürece, Vietnam’ın yurtiçi poliolefin piyasalarının, ralli öncesi seviyelerin oldukça üzerinde kalmasına rağmen, aşağı yönlü baskı altında olmayı sürdüreceği değerlendiriliyor.