AB tarife düzenlemesini yayımladı, ABD plastiklerine gümrüksüz geçişin kapılarını ardına kadar açtı

Avrupa Birliği, AB-ABD tarife anlaşmasını uygulamaya koymak için gereken son yasal adımı tamamlayarak Resmi Gazete’de 2026/1455 sayılı AB Tüzüğünü yayımladı. Düzenlemenin 8. Maddesi uyarınca, yayımlanmasını izleyen gün yürürlüğe girecek ve 1 Temmuz 2026’dan 31 Aralık 2029’a kadar geçerli olacak.

Düzenleme, ABD kaynaklı geniş bir sanayi ürünü yelpazesi için AB gümrük vergilerini %0 olarak belirliyor. Bölüm 39 (Plastikler ve bunlardan mamul eşyalar) muafiyet olmadan Ek I’e dahil edilmiş olup, ABD menşeli polimerlerin 1 Temmuz’dan itibaren AB piyasasına gümrüksüz erişiminden yararlanacağı anlamına geliyor. Bu önlemin ABD mallarının, özellikle polietilenin rekabet gücünü artırması ve polimer ticaret akışlarını Avrupa’ya doğru kademeli olarak yeniden şekillendirmesi bekleniyor.

Avrupa Komisyonu, ABD’den yapılan ithalatın AB üreticilerine ciddi zarar vermesi veya tehdit oluşturması ya da ABD’nin anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde tarife tercihlerini askıya alma yetkisine sahip olacak. Komisyon ayrıca düzenlemenin etkisini izleyecek ve uygulama dönemi boyunca hacimlerdeki ve ithalat değerlerindeki değişiklikler hakkında düzenli olarak rapor sunacak.

ABD PE, Avrupa’nın baskın tedarikçisi pozisyonunu pekiştiriyor

Tarife kaldırılması, ABD’nin Avrupa piyasasındaki halihazırda baskın konumu göz önüne alındığında, PE için özellikle önem taşıyor.

ChemOrbis İstatistik Sihirbazı’na göre, ABD 2025 yılında AB27’nin toplam PE ithalatının (AB içi ticaret hariç) yaklaşık %40’ını karşıladı; bu şimdiye kadarki en yüksek oran olup, ABD’yi Avrupa’nın en büyük dış tedarikçisi yapıyor ve Suudi Arabistan’ı (%18) ile Güney Kore’yi (%10) geride bırakıyor.

Bu anlaşmanın önemi ABD açısından değerlendirildiğinde de büyük. 2025 yılında ABD, yılda 15 milyon tonla rekor seviyede PE ihraç etti. Avrupa, ABD PE ihracatında %15 pay ile Çin’i geride bırakarak en büyük varış noktası oldu. ABD PE’ye gümrüksüz erişim sağlayan Meksika ise ikinci sırada yer alırken, Çin’e yönelik yüklemeler, Çin’in hızla artan yurtiçi kapasitesinin ithalat talebini azaltmaya devam etmesiyle geriledi.

ABD’nin pozisyonu birçok bireysel türde daha da güçlenmiş durumda. ABD menşeli mal, AB’nin metallocene LAYPE ithalatının yaklaşık %65’ini oluşturdu ve bu segmentte ülkeyi açık ara baskın tedarikçi yaptı. Ayrıca yaklaşık %37 AYPE, %30 YYPE ve %20 LAYPE ithalatını ABD karşıladı; bu da ABD’nin PE zincirinin neredeyse tamamında stratejik öneminin altını çiziyor.

Artık gümrük vergileri kaldırıldığından, ABD tedarikçileri halihazırda lider konumda oldukları bir piyasada ek fiyatlandırma avantajı elde edecekler.



PE öne çıkıyor, ancak avantajlar Bölüm 39 genelinde yayılıyor

Ticari etkinin en çok PE, özellikle de YYPE ve LAYPE’de hissedilmesi bekleniyor; zira ABD, Avrupa ithalatında halihazırda baskın konumda. Gümrük vergilerinin kaldırılması, ABD menşeli malların diğer polimerlerde de rekabet gücünü artıracak.

PP

İkinci büyük avantajlı ürün ise polipropilen (PP) olacak. ABD, PE’de sahip olduğu rekabet gücüne PP’de sahip olmasa da, geçen yıl yaklaşık 2 milyon ton/yıl PP ihraç etti. AB’nin ABD ihracatındaki payı 2025’te, Meksika (%53) ve Kanada’nın (%24) ardından %6 oldu. Temmuz ayı itibarıyla AB piyasasında tarifeler kaldırıldığında, ABD menşeli PP için yılın ikinci yarısında üçüncü bir gümrüksüz erişim piyasası açılmış olacak.

Mühendislik polimerleri

ABD’nin üçüncü ihracat gücü mühendislik polimerlerinde; geçen yıl bu alanda 1,1 milyon tonun üzerinde ihracat gerçekleştirdi. AB’nin toplam ihracattaki payı %12 olurken, ardından Meksika, Asean ve Çin geldi.

PVC: Damping önlemleri kapıyı kapalı tutuyor

ABD mallarının Avrupa piyasasına gümrüksüz erişiminden yararlanabilmesi için PVC Bölüm 39 kapsamına alınsa da, AB’nin ABD menşeli PVC’ye uyguladığı %58-77 arasındaki antidamping vergileri kapının kapalı kalmasına neden olacak gibi görünüyor.

Yeni bir dönem başlıyor: Avrupa rekabetçiliği için zorlu bir yol

Anlaşma, Avrupa petrokimya endüstrisi için son derece hassas bir dönemde geliyor.

Avrupalı üreticiler, devam eden yüksek yapısal üretim maliyetleri, düşük talep ve daralan operasyonel marjlarla mücadele etmeye devam ederken bir süregelen rasyonalizasyon dalgası ile de başa çıkmaya çalışıyor. Bu arada, global PE piyasalarında süregelen arz fazlası baskısı sürüyor ve yeni kapasiteler devreye alınmaya devam ediyor.

İşleyiciler için, anlaşma hammadde tedarikinde daha geniş çaplı olanaklar, tedarikçi çeşitliliğinde artış ve ithalat ekonomisinde iyileşme vaat ediyor. Ancak, Bölüm 39 kapsamında yarı veya mamul plastik ürünlerden kaynaklanan çift yönlü rekabet baskısıyla karşı karşıya kalacaklar. Dolayısıyla Avrupa Plastik İşleyicileri (EuPC), anlaşmayı Avrupa plastik işleme endüstrisi ve bu sektörün desteklediği 1,6 milyon istihdam için doğrudan tehdit olarak nitelendirdiği için işleyiciler anlaşmadan tam anlamıyla yararlanamayacak.

Diğer yandan üreticiler için ise rekabet çıtasını daha da yükseltiyor. Avrupa, arz fazlası ABD PE’si için giderek cazip bir hedef haline gelirken, bölgesel tedarikçilerin, kâr marjlarının halihazırda baskı altında olduğu bir dönemde artan düşük maliyetli ithalat baskısı ile karşı karşıya kalmaları muhtemel.