ABD malı PE, rekorların ardından köpük atıyor: Fiyat düzeltmeleri, Asya'dan Avrupa'ya ve Türkiye'ye yayıldı

Orta Doğu’daki arz şokunun ardından rekor seviyelere veya buna yakın zirvelere tırmanan ABD menşeli polietilen fiyatları, birçok bölgede aşağı yönlü düzeltmeler göstermeye başladı. Bu değişim, haftalarca süren agresif artışların ardından alıcı direncinin artmasıyla ortaya çıkarken, Çin’in ihracat pazarlarına geri dönüşü öncülüğünde yeniden açılan arbitraj fırsatları, global ticaret akışlarını tekrar şekillendirmeye başladı.

Orta Doğu’dan tedarik kısıtlı kalmaya devam etse de, talep yorgunluğunun, Mart ayında halihazırda yeterli malların güvenceye alınmasının ve bölgeler arasındaki genişleyen fiyat farklarının birleşimi yukarı yönlü ivmeyi aşındırmaya başladı. Düzeltmeler ilk olarak Asya’da ortaya çıktı ve sonrasında Türkiye’ye ve Avrupa’ya yayıldı; ayrıca Mısır’da da erken rahatlama işaretleri görülüyor. Yine de fiyatlar savaş öncesi seviyelere kıyasla hâlâ önemli ölçüde yüksek seyrediyor; bu da piyasada bir soğuma olduğunu ancak tersine bir dönüş olmadığını gösteriyor.

Asya, arbitraj yeniden açılırken düzeltmeye öncülük etti

ABD’den gelen çok yüksek fiyatları gören Nisan’ın ilk yarısında, Güneydoğu Asya sürdürülemez fiyat seviyelerine ilk yanıt veren bölge olarak öne çıktı; ABD menşeli LAYPE teklifleri—özellikle Vietnam’a—Nisan ortası zirvelerinden $150/ton geriledi. Vietnam’da YYPE daha küçük bir düzeltme görerek, $50-100/ton arasında bir düşüş kaydetti; tümü ChemOrbis Günlük Fiyatlar Bölümü’nde yer aldı.

Düzeltme, sıkışık Orta Doğu tedarikiyle tetiklenen keskin artış döneminin ardından gelirken, daha rekabetçi Çin menşeli malın ortaya çıkışı ile hızlandı.

Çin’in ihracat pazarlarındaki artan varlığı, daha fazla artışları fiilen sınırlamış, alıcılara daha uzun teslim süresine rağmen alternatif bir tedarik kaynağı sunmuştur. Bu durum, alış aciliyetini azaltmış ve bölge genelinde—talebin resin fiyatlarındaki hızlı yükselişe ayak uydurmakta zorlandığı bir ortamda—daha geniş çaplı bir yeniden ayarlamaya katkı sağlamıştır.

Türkiye’de uzun süreli ralliden sonra ilk gerileme görüldü

Türkiye’de ithal ve lokal PE fiyatları 2008’den bu yana en yüksek seviyelerine Nisan ayında, Orta Doğu’dan gelen ciddi tedarik aksamalarının tetiklediği neredeyse iki aylık bir yükselişin ardından ulaştı. Ancak, ilk gevşeme işaretleri lokal piyasasında ortaya çıktı. Mart ayında yaşanan panik alımlarının ardından talep yavaşlamaya başladı; sıkışık likidite koşulları ise işleyicileri stoklarını azaltmaya, distribütörleri ise kâr realizasyonuna itti ve bu durum lokal tekliflerinde ilk aşağı yönlü düzeltmelere yol açtı.

Bu hafta ithal piyasada da bir dönüm noktası oldu ve ABD PE teklifleri daha önceki aşırı seviyelerden geriledi ; alıcı direncinin artmasıyla birlikte. LAYPE haftalık bazda $165/ton gerilerken, AYPE ve YYPE film fiyatlarında ise ChemOrbis Fiyat Endeksi’ne göre $20/ton’luk daha ufak indirimler kaydedildi. Ancak bu seviyeler hâlâ alım ilgisini canlandıramıyor; zira alıcılar temkinli kalıp Mayıs ayında daha net bir yön görmeden beklemeyi tercih ediyor.



Avrupa: İthaller, prim farkı açıldıkça yurtiçi piyasayı geride bıraktı

Avrupa’da mevcut ithal teklifleri, Nisan ayı başı seviyelerinden €50–100/ton aşağıya geriledi ve bu da daha geniş çaplı bir revizyon aşamasının başladığına işaret etti. Bölgedeki artan fiyat primi, ithalata olan ilgiyi artırmaya başladı; alıcılar özellikle ileri vadeli teslim için ABD menşeli malları, yurtiçi spot fiyatların oldukça altında seviyelerden temin ediyor; bu fiyatlar tüm zamanların rekorlarına ulaştı.

Almanya ve İtalya’da rapor edilen işlemler, hemen teslim ile ileri vadeli piyasalar arasında açılan makasa işaret ediyor ve Haziran–Ağustos malları daha rekabetçi seviyelerden rezerve ediliyor. Bu hacimlerin, 2. Çeyrek sonu ile 3. Çeyrek başında ulaşması beklenirken, tedarik üzerindeki baskıyı hafifletmesi ve havayı PP’den daha önce baskılaması muhtemel. Daha düşük fiyatlı ithalat akışı, iki kademeli bir yapı oluştururken lokal üreticiler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Mısır: Fiyatlar aşırı seviyelerden geri çekildi

Mısır’da, PE fiyatlarının sıkışık tedarik ortamında tüm zamanların en yükseğine çıktığı bir ortamda, ABD menşeli teklifler erkenden düzeltme sinyali verdi; buna karşın Orta Doğulu tekliflerde sıkı tutum sürdü. ABD teklifleri, aralığın üst sınırında yer alıp büyük oranda alıcılar için uygun çalışmazken, şimdi Nisan ayı başı seviyelerinin $100–150/ton altında bildiriliyor.

Bu gerilemeye rağmen, ticaret faaliyeti sınırlı kalıyor; alıcılar mevcut fiyat seviyelerine direnmeye devam ediyor ve daha fazla netlik bekliyor. Revizyon, tedarik koşullarında anlamlı bir düzelmeden ziyade talep yorgunluğunun daha geniş çaplı eğilimini yansıtıyor.

Piyasa görünümü: Soğuma mı, konsolidasyon mu?

Son düzeltmeler rallinin zirveye ulaştığını gösterse de, daha geniş çaplı piyasa yapısal olarak sıkışık durumda. ChemOrbis’den alınan haftalık veriler, ABD PE fiyatlarının yalnızca kısa süre önce düşük seyre geçtiğini, ancak savaş öncesi seviyelere kıyasla %80–95’lik kümülatif artışları koruduğunu gösteriyor.

İlerleyen dönemde ABD PE fiyatlarının rotası; Çin ihracat akışlarının devamı, yüksek stok seviyeleri karşısında alıcı davranışı ve Orta Doğu’daki süregelen tedarik aksaklıklarının boyutu gibi pek çok kilit faktöre bağlı olacak. Şimdilik piyasa, hızlı artış fazından konsolidasyon dönemine geçiyor gibi görünüyor—buradaki temel soru fiyatların sert bir şekilde düşüp düşmeyeceğinden ziyade, daha yüksek bir tabanda tutunup tutunamayacağı.