Savaşta 2. ay geride kaldı: Çin baskısı, Asya'daki polimer rallisini tersine çevirdi; Türkiye'de ilk çatlaklar hissedildi, Avrupa takip edecek mi?

Orta Doğu savaşının sekizinci haftası geride kalırken Asya, Türkiye ve Avrupa’da polimer piyasaları benzeri görülmemiş bir hızda tarihi zirvelere, hatta bazı durumlarda ötesine sıçradı. 2021-2022’deki pandemi ve Rusya-Ukrayna savaşı sırasında dokuz ayda - bazı ürün ve piyasalar için daha da uzun sürelerde - ulaşılan zirvelere bu sefer yalnızca altı ila yedi haftada ulaşıldı. Zira, Orta Doğu’dan arz akışındaki çok ciddi aksaklıklar ve artan lojistik kısıtlamalar fiyatları keskin yükseltti.

Nisan ayı ilerlerken, fiyatlar yalnızca son iki yılın aşağı yönlü döngüsünü silmekle kalmadı, aynı zamanda kriz dönemi zirvelerine de döndü; bazı ürünler ise tarihte eşi görülmemiş yeni seviyelere ulaştı. Ancak, rallinin gücüne rağmen, bazı bölgelerde ilk yorgunluk belirtileri ortaya çıkmaya başladı.

Hindistan: PP, PE, PVC ilk geri çekilenler oldu

Hindistan, net bir tepki gösteren ilk büyük piyasa oldu. 15. Haftada zirveye ulaştıktan sonra, PP ve PVC fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyelerine geri dönerken, PE önceki zirveleri aştı. Rallinin büyüklüğü kayda değerdi; savaş öncesi seviyelerden itibaren artışlar %60–70’e kadar ulaştı.

Bununla birlikte, bu güç sürdürülebilir olmaktan çıktı. Türev direncinin artmasıyla birlikte, fiyatlar geri çekilmeye başladı. Daha düşük fiyatlı Çin malları ve Güneydoğu Asya’dan gelen ürünler piyasaya girerek, zirveden hemen sonra belirgin gerilemeleri tetikledi. Bu erken düzeltme, Hindistan’daki rallinin kırılgan doğasını vurguluyor; burada talep hızla yükselen maliyetlere ayak uydurmakta zorlanıyor.

Güneydoğu Asya: Ralli zirveleri daha geç, ürünler arasında ayrışma

Benzer fakat daha kademeli bir geçiş Güneydoğu Asya’da yaşanıyor. Bölge, Hindistan’a kıyasla hafif bir gecikmeyle 15 ila 17. Haftalar arasında çoğu üründe zirve gördü. PP ve ABS %60’a yakın artışlar kaydederken, PE’de ise eğilim farklılaştı; YYPE ve LAYPE 2014’ten bu yana görülmemiş seviyelere ulaşırken, AYPE ise 2022 zirvelerine döndü.

Ancak, Hindistan’ın aksine, düzelme tek tip olmadı. daha düşük fiyatlı Çin malları ve Çin’den yapılan yeniden ihracatlar bölge piyasalarını giderek daha fazla baskı altına aldı, arbitraj imkanlarını açtı ve düzeltme sürecini hızlandırdı.

AYPE fiyatları sabit kalırken, YYPE ve LAYPE fiyatları son iki haftada sırasıyla %4 ve %9 oranında geriledi. PVC ise halihazırda keskin bir düşüş yaşadı ve stirenik piyasalar Nisan ortasında zirve yaptıktan sonra %4-7 oranında geriledi; PET gibi diğer ürünler ise son zirvelerinde sıkı bir duruş sergiliyor. Bu ayrışma, Güneydoğu Asya’daki rallinin geniş tabanlı ivmesini kaybetmeye ve daha çok ürün bazlı bir döngüye evrildiğine işaret ediyor.

*Resmin tamamını görmek için sağ tıklayın ve yeni sekmede açın.

Türkiye: Yüksek prim, Çin poliolefin ithalatını çekiyor; PVC, PET, ABS değer kaybediyor

Türkiye, bu arada mevcut rallinin en uç örneklerinden biri olarak öne çıkmaya devam ediyor. Yüksek ithalat bağımlılığı ve Orta Doğu’dan kaynaklanan tedarik aksaklıklarına doğrudan maruz kalması nedeniyle, piyasa dünyadaki en keskin artışlardan bazılarını yaşadı. PP fiyatları 2022 seviyelerine yeniden yükselirken, PE 2008’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştı. Daha da dikkat çekici olan ise, ABS’nin üç haneli artışlar göstermesi ve 2021’den bu yana olmayan zirvelere taşınması oldu.

Ancak, Hindistan ve Güneydoğu Asya’nın bazı bölgelerinin aksine, Türk piyasasında ithal PP, PE ve PS’de (17. Hafta – 20-24 Nisan) anlamlı bir düzeltme izlenmiyor; Çin mallarına geniş arbitraj imkânı tanınıyor ve Asya tekrar ihracat yapıyor. Çin’in arbitraj akışlarındaki artan varlığı, özellikle poliolefinlerde ek artışları dizginlemeye başladı. İthal piyasalar Orta Doğu tedarik aksaklıkları nedeniyle hâlâ ağır derecede sıkışık olsa da, lokal piyasalarında geçtiğimiz hafta bir geri çekilme başladı.

Türkiye’nin PVC piyasası Asya’daki düşüşe ilk tepki veren oldu, PET ve ABS piyasaları da onu izledi.

Avrupa: En keskin artışlar, en büyük prim

Kuzeybatı Avrupa ve İtalya’da, ralli daha da agresif oldu. Ham madde maliyetlerindeki artış ve süregelen tedarik kısıtları sayesinde, fiyatlar önceki eşikleri de aşan seviyelere çıktı. PE başı çekerek tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı, PP ise savaş öncesi seviyelerin neredeyse iki katına çıktı ve 2022 zirve aralığına geri döndü. PET ve PVC gibi diğer polimerler de önemli artışlar kaydetti ve çoğu ürün 17. Haftada (20-24 Nisan) en yüksek seviyelerini korudu.

Asya’da düzeltmeler şekillenmeye başlarken, Avrupa piyasasında şu ana kadar gevşeme işareti pek yok, fiyatlar genellikle yüksek seviyelerde seyrediyor. Yalnızca LAYPE, PS ve ABS piyasalarında geçen hafta küçük fiyat düzeltmeleri gözlendi; en keskin artışlar ise Avrupa’nın en büyük prim taşımasına ve ithalat için oldukça cazip bir hedef olmasına neden oldu. Asya PP malları halihazırda uzun transit sürelerine rağmen bölgeye girmeye başladı.

Avrupa izinden gidecek mi?

Avrupa’nın Asya’da görülen düzeltmeden izole kalıp kalamayacağı, yüksek maliyetlerin zayıflayan talep sinyallerinden daha uzun süre ağır basıp basamayacağına bağlı olacak. Asya’dan daha düşük fiyatlı mallar gelmeye devam edip arbitraj akımları gittikçe daha fazla hacmi primli piyasalara yönlendirdikçe, baskı muhtemelen artacak.

Kısa vadede, Orta Doğu kaynaklı tedarik kısıtları fiyatları desteklemeye devam edecek. Ancak rallinin hızı halihazırda birçok bölgede talep temellerini geçmiş durumda.

Piyasanın bir sonraki aşaması kritik bir değişime bağlı olacak: Tedarikin sıkışık kalıp kalmayacağı değil, talebin fiyatları tarihi yüksek seviyelerde sürdürebilecek güçte olup olmadığı.

Eğer Asya’daki düzeltme derinleşir ve arbitraj akımları yoğunlaşırsa, Avrupa da uzun süre bağışık kalamayabilir.