EU công bố quy định thuế quan, mở rộng cửa cho nhựa Mỹ miễn thuế

Liên minh châu Âu đã công bố Quy định (EU) 2026/1455 trên Công báo chính thức, hoàn thiện bước pháp lý cuối cùng cần thiết để thực hiện thỏa thuận thuế quan EU-Mỹ. Theo Điều 8 của quy định này, quy định sẽ có hiệu lực kể từ ngày tiếp theo sau ngày công bố và áp dụng từ ngày 1 tháng 7 2026 đến ngày 31 tháng 12 2029.

Quy định này xác định mức thuế nhập khẩu của EU là 0% đối với một loạt các mặt hàng công nghiệp của Mỹ. Chapter 39 (Plastics and articles thereof) được đưa vào Phụ lục I mà không có ngoại lệ, đồng nghĩa với việc các sản phẩm polyme có xuất xứ Mỹ sẽ được hưởng quyền tiếp cận thị trường EU miễn thuế từ ngày 1 tháng 7. Biện pháp này dự kiến sẽ nâng cao khả năng cạnh tranh của vật liệu Mỹ, đặc biệt là polyethylene, và có thể dần định hình lại dòng chảy thương mại polyme vào châu Âu.

Ủy ban châu Âu sẽ có quyền đình chỉ ưu đãi thuế quan nếu nhập khẩu từ Mỹ gây ra hoặc đe dọa gây tổn hại nghiêm trọng cho các nhà sản xuất EU hoặc nếu Mỹ không thực hiện đầy đủ các cam kết theo thỏa thuận. Ủy ban cũng sẽ giám sát tác động của quy định này và thường xuyên báo cáo về những thay đổi trong khối lượng thương mại và giá trị nhập khẩu trong thời gian quy định được áp dụng.

PE của Mỹ củng cố vị thế nhà cung cấp lớn nhất châu Âu

Việc xoá bỏ thuế quan có ý nghĩa đặc biệt đối với PE do Mỹ đã chiếm vị trí thống lĩnh thị trường châu Âu.

Theo ChemOrbis Stats Wizard, Mỹ chiếm khoảng 40% tổng nhập khẩu PE của EU27 (không tính thương mại nội khối) năm 2025, mức cao kỷ lục, bỏ xa các nhà cung cấp bên ngoài lớn nhất châu Âu và vượt xa Saudi Arabia (18%) và Hàn Quốc (10%).

Tầm quan trọng của thỏa thuận cũng có ý nghĩa tương tự dưới góc nhìn của Mỹ. Năm 2025, Mỹ xuất khẩu đạt mức kỷ lục 15 triệu tấn PE mỗi năm. Châu Âu đã vượt Trung Quốc để trở thành thị trường xuất khẩu PE lớn nhất của Mỹ, với 15% thị phần. Mexico, thị trường đã mở cửa miễn thuế cho PE Mỹ, đứng thứ hai, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm khi công suất trong nước của Trung Quốc mở rộng nhanh chóng tiếp tục hạn chế nhu cầu nhập khẩu.

Vị thế của Mỹ còn vững mạnh hơn ở một số chủng loại nhất định. Sản phẩm có xuất xứ Mỹ chiếm khoảng 65% nhập khẩu metallocene LLDPE của EU, giúp Mỹ trở thành nhà cung cấp thống lĩnh lĩnh vực này. Ngoài ra, Mỹ cũng chiếm khoảng 37% nhập khẩu LDPE, 30% nhập khẩu HDPE và khoảng 20% nhập khẩu LLDPE của EU, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược trên hầu như toàn bộ chuỗi PE.

Với mức thuế nhập khẩu nay đã được xoá bỏ, các nhà cung cấp Mỹ tiếp tục có thêm lợi thế về giá tại một thị trường mà họ vốn đã chiếm ưu thế.



PE nổi bật, song lợi ích lan tỏa toàn bộ Chapter 39

Tác động thương mại được dự đoán sẽ rõ rệt nhất ở PE, đặc biệt là HDPE và LLDPE bởi vị trí vững mạnh hiện tại của Mỹ trong nhập khẩu polyme vào châu Âu. Việc gỡ bỏ thuế nhập khẩu dự kiến cũng sẽ cải thiện khả năng cạnh tranh của các mặt hàng polyme khác có xuất xứ Mỹ.

PP

Sản phẩm hưởng lợi thứ hai sẽ là polypropylene (PP). Dù Mỹ không có lợi thế cạnh tranh ở PP mạnh như PE, năm ngoái Mỹ vẫn xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn PP mỗi năm. Thị phần EU trong xuất khẩu của Mỹ đạt 6% năm 2025 sau Mexico (53%) và Canada (24%). Nay xoá bỏ thuế quan vào EU từ tháng 7, một thị trường miễn thuế thứ ba sẽ mở ra cho PP có xuất xứ Mỹ trong nửa cuối năm 2026.

Polyme kỹ thuật

Sức mạnh xuất khẩu thứ ba của Mỹ là polyme kỹ thuật, với tổng lượng xuất khẩu vượt 1,1 triệu tấn mỗi năm vào năm ngoái. Thị phần EU trong xuất khẩu tổng thể đạt 12%, sau Mexico, Asean và Trung Quốc.

PVC: Thuế chống bán phá giá vẫn khép cửa

Dù PVC nằm trong Chapter 39 để hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu vào thị trường châu Âu cho hàng Mỹ, mức thuế chống bán phá giá 58-77% do EU áp dụng đối với PVC xuất xứ Mỹ nhiều khả năng vẫn duy trì rào cản.

Bước khởi đầu mới: Nhiều thách thức cho sức cạnh tranh của châu Âu

Thỏa thuận này được ký kết vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với ngành hóa dầu của châu Âu.

Các nhà sản xuất châu Âu tiếp tục đối diện chi phí sản xuất cao ở mức cơ cấu, nhu cầu suy yếu và biên lợi nhuận bị thu hẹp trong bối cảnh làn sóng tái cơ cấu vẫn tiếp diễn. Cùng lúc đó, thị trường PE toàn cầu vẫn chịu áp lực dư cung kéo dài khi công suất mới tiếp tục đi vào vận hành trên diện rộng.

Đối với các doanh nghiệp chế biến, thỏa thuận này hứa hẹn mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn nguyên liệu, tăng sự đa dạng nhà cung cấp và cải thiện hiệu quả nhập khẩu. Tuy nhiên, họ sẽ cùng lúc đối diện áp lực cạnh tranh từ các sản phẩm nhựa bán thành phẩm hoặc thành phẩm thuộc Chapter 39. Do đó, các doanh nghiệp này sẽ không thể hưởng trọn lợi ích từ thỏa thuận như European Plastics Converters (EuPC) đã cho rằng thỏa thuận là mối đe dọa trực tiếp tới ngành chế biến nhựa châu Âu cùng 1,6 triệu việc làm của ngành này.

Trong khi đó, đối với các nhà sản xuất, thỏa thuận này càng nâng cao tiêu chuẩn cạnh tranh. Khi châu Âu ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn cho lượng PE Mỹ dư thừa, các nhà cung cấp trong khu vực sẽ phải đối diện áp lực lớn hơn nữa từ nguồn hàng nhập khẩu có chi phí thấp hơn vào thời điểm biên lợi nhuận vốn đã rất eo hẹp.