Giá khí đốt tự nhiên châu Âu, LNG châu Á đạt mức cao mới do căng thẳng Trung Đông

Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu và giá LNG giao ngay tại Đông Bắc Á đã tăng lên mức cao nhất trong gần bốn năm, vượt xa các đỉnh điểm trước đó do chiến tranh vào giữa tháng 3 và giữa tháng 7, trong bối cảnh xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran làm dấy lên lo ngại về những gián đoạn kéo dài đối với dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz. Đợt tăng giá này đã đưa thị trường khí đốt trở lại mức từng thấy trong cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu 2022-23, trong khi tồn kho thấp ở châu Âu và sự cạnh tranh gay gắt đối với các lô LNG càng gia tăng những lo ngại về nguồn cung.

Tại Đông Bắc Á, chỉ số Platts Japan Korea Marker (JKM), chỉ số chuẩn cho LNG giao ngay đến khu vực này, đã tăng lên 25,908 USD/MMBtu vào ngày 2 tháng 9, mức cao nhất kể từ tháng 12 năm 2022, theo các nhà giao dịch được Bloomberg trích dẫn. Trong khi đó, hợp đồng tương lai Dutch TTF tháng liền kề, hợp đồng khí đốt chuẩn của châu Âu, đã vượt mức 75 EUR/MWh vào ngày 2 tháng 9, đạt mức cao nhất kể từ đầu năm 2023, trước khi giảm nhẹ vào ngày 3 tháng 9.

Lần gần nhất giá đạt mức cao như vậy là trong cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu do cuộc xâm lược Ukraine của Nga châm ngòi, khi nguồn cung khí đốt đường ống của Nga sang châu Âu giảm mạnh đã làm gia tăng cạnh tranh giữa các người mua châu Âu và châu Á đối với các lô LNG có hạn.



Giá khí đốt tăng hơn gấp đôi so với trước thời kỳ chiến sự

Đợt tăng giá mới đây đã đưa giá LNG của Đông Bắc Á và giá khí đốt của châu Âu trở lại mức từng thấy trong cuộc khủng hoảng năng lượng 2022-23. Trước khi chiến sự ở Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, giá LNG giao ngay tại châu Á dao động quanh mức 10-11 USD/MMBtu, trong khi hợp đồng tương lai Dutch TTF giao dịch quanh mức 30-35 EUR/MWh.

Những gián đoạn ban đầu đối với dòng chảy năng lượng từ Trung Đông đã đẩy cả hai thị trường tăng mạnh trong tháng 3. JKM vượt mức 22 USD/MMBtu, trong khi giá khí đốt châu Âu cũng tăng vọt do việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa làm dấy lên lo ngại về việc mất nguồn cung LNG từ Vùng Vịnh. Sau đó, giá đã phần nào hạ nhiệt khi lo ngại về nguồn cung tức thì dịu bớt, với JKM giảm còn khoảng 16 USD/MMBtu vào cuối tháng 4 và TTF giảm về khoảng 45 EUR/MWh vào cuối tháng 5.

Đợt leo thang mới nhất đã xóa đi phần lớn sự nhẹ nhõm đó. JKM tăng vọt lên gần 26 USD/MMBtu vào ngày 2 tháng 9, mức cao nhất kể từ tháng 12 năm 2022, trong khi TTF có lúc vượt mức 75 EUR/MWh, đạt mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2023.

Như vậy, cả hai chỉ số chuẩn này đã tăng hơn gấp đôi so với trước thời điểm xảy ra chiến sự, cho thấy mức phí rủi ro mới xuất hiện do gián đoạn kéo dài tại Hormuz và tình hình căng thẳng Mỹ-Iran leo thang.



Cú sốc Hormuz kết nối thị trường châu Âu và châu Á

Eo biển Hormuz là tâm điểm của đợt tăng giá này. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu đi qua eo biển này, với Qatar chiếm phần lớn sản lượng. Sự gián đoạn này đã làm nguồn cung LNG toàn cầu thắt chặt cùng lúc thay vì chỉ ảnh hưởng riêng lẻ đến châu Âu hoặc châu Á.

Tác động này cũng bắt đầu định hình lại các luồng thương mại vật chất. Ba lô hàng LNG được xếp dỡ tại Qatar và UAE đã được chuyển sang tàu khác ngoài khơi Hormuz trước khi tiếp tục hành trình đến người mua châu Á, cho thấy nỗ lực vượt qua gián đoạn trên tuyến đường vận chuyển chủ chốt này.

Đối với châu Âu, việc mất nguồn LNG từ Vùng Vịnh buộc khu vực này phải cạnh tranh với các người mua châu Á về nguồn cung linh hoạt, đặc biệt là từ Mỹ. Chênh lệch giá JKM-TTF liên tục nghiêng về phía châu Á kể từ khi chiến sự nổ ra, tạo động lực để các lô LNG linh hoạt hướng về phía Đông khi giá tại châu Á có mức chênh lệch đủ lớn.

Tồn kho châu Âu thấp, phản ứng nhu cầu châu Á làm tăng bất ổn

Châu Âu bước vào đợt tăng giá mới trong trạng thái đặc biệt dễ tổn thương. Các cơ sở lưu trữ khí đốt của EU chỉ đầy khoảng 65% tính đến ngày 31 tháng 8, thấp hơn nhiều so với mức trung bình mùa vụ 82% trong vòng 5 năm qua. Việc cắt giảm thêm nguồn cung tại nhà máy xử lý khí Kollsnes và mỏ Troll của Na Uy càng làm gia tăng lo ngại khi khu vực này tiến gần đến mùa sưởi mùa đông.

Tại châu Á, phản ứng lại chủ yếu biểu hiện rõ ở phía cầu. Giá LNG giao ngay cao đã làm cho các người mua nhạy cảm với giá hạn chế mua vào, với Trung Quốc giảm tiếp xúc với các lô hàng giao ngay đắt đỏ và tăng phụ thuộc vào sản xuất trong nước cũng như khí đường ống. Pakistan cũng vật lộn để đảm bảo nguồn cung LNG với giá hợp lý.