Đợt tăng giá PE tại Đông Nam Á đối mặt với trần cầu dù chi phí sản xuất mạnh và nguồn cung giảm

Chỉ số Giá ChemOrbis cho thấy thị trường PE nhập khẩu của Đông Nam Á đã duy trì xu hướng tăng kéo dài kể từ giữa tháng Bảy, với mức giá mới nhất dao động quanh mức cao nhất trong hai tháng. Giá nguyên liệu đầu vào tăng cao là động lực chính thúc đẩy đợt tăng giá này, trong khi nguồn cung ngày càng thắt chặt tạo thêm lực hỗ trợ.

Tuy nhiên, mức tăng của thị trường vẫn nhỏ hơn đáng kể so với mức tăng của chi phí nền tảng. Người bán đã cố gắng đẩy giá chào bán lên cao hơn, nhưng tiêu thụ hạ nguồn yếu và sức kháng cự mạnh từ người mua đã khiến việc chuyển toàn bộ chi phí sản xuất và logistics tăng vào giá PE gặp nhiều khó khăn. Do đó, thị trường vẫn tiếp tục vững chắc, dù với tốc độ chậm hơn, cho thấy sự tách rời ngày càng rõ rệt giữa các yếu tố cơ bản thượng nguồn và khả năng chi trả ở hạ nguồn.

Chi phí sản xuất cao củng cố vị thế giá của người bán

Sức mạnh kéo dài của các thị trường nguyên liệu thượng nguồn đã tạo nền tảng vững chắc cho giá PE trong suốt đợt tăng giá gần nhất. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển và cước phí cao hơn cũng làm gia tăng áp lực lên cấu trúc giá thành của người bán, nhất là khi nguồn cung tàu và container trở nên hạn chế hơn.

Giá dầu Brent kỳ hạn nhìn chung đã tăng kể từ đầu tháng Bảy, mặc dù gần đây xuất hiện giai đoạn biến động mạnh. Tuy nhiên, giá trung bình hàng tuần vẫn vào khoảng $92/thùng trong tuần kết thúc ngày 21 tháng Tám, theo ChemOrbis Price Wizard. Giá ethylene giao ngay theo CFR China và CFR Southeast Asia cũng đi theo chiều hướng tương tự, dù biến động ít hơn, và đã tăng lên mức cao nhất trong khoảng ba tháng qua.

Dù có các mức tăng này, các nhà cung cấp PE vẫn chưa phản ánh hoàn toàn chi phí tăng vào giá chào bán của mình. Từ đầu tháng Bảy, giá dầu Brent kỳ hạn đã tăng khoảng 23%, trong khi giá ethylene giao ngay theo CFR China và CFR Southeast Asia tăng khoảng 26-27%. So sánh với đó, giá PE nhập khẩu tại Đông Nam Á chỉ tăng khiêm tốn hơn, với LDPE tăng khoảng 13% và LLDPE và HDPE tăng xấp xỉ 15% trong cùng giai đoạn.

Sự chênh lệch này có thể tiếp tục tạo điều kiện củng cố lập trường giá vững cho người bán trong ngắn hạn. Vì giá PE đang tăng chậm hơn so với nguyên liệu thượng nguồn và giá feedstock, các nhà cung cấp có lý do mạnh hơn để tránh giảm giá và có thể tiếp tục duy trì ý định tăng giá, đặc biệt nếu giá năng lượng và ethylene vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, mức độ mà áp lực chi phí còn lại này có thể chuyển vào giá nhựa vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng và sẵn sàng hấp thụ của người mua.

Nguồn cung giảm làm thu hẹp lựa chọn cho người mua

Điều kiện cung ứng đã góp phần gia tăng lực hỗ trợ cho thị trường, củng cố khả năng giữ giá vững của người bán mặc dù nhu cầu mua thực tế vẫn yếu.

Nguồn cung từ Trung Đông đã bị hạn chế do lịch trình vận chuyển không ổn định, trong khi hàng Mỹ được cho là cũng bị chậm đến do các vấn đề logistics, bao gồm mực nước thấp tại kênh đào Panama. Đồng thời, một số nhà sản xuất trong khu vực đang vận hành ở mức giảm, hạn chế nguồn cung sản phẩm sản xuất nội địa và tăng sự phụ thuộc vào nhập khẩu tại một số thị trường nhất định.

Một nguồn tin tại một nhà sản xuất Đài Loan cho biết: “Giá PE đã tăng khi giá dầu thô và feedstock cùng tăng, đồng thời nguồn cung cũng thắt chặt do nguyên liệu sản xuất hạn chế và tỷ lệ vận hành thấp.” Ông bổ sung: “Nguồn cung Trung Đông bị hạn chế vì lịch trình vận chuyển không ổn định, trong khi hàng hóa từ Mỹ giảm do sự chậm trễ liên quan đến kênh đào Panama làm chậm giao hàng.”

Một thương nhân Việt Nam cũng nhận định người mua hiện có ít lựa chọn hơn, bởi việc vận chuyển hàng hóa từ Trung Đông gặp khó khăn khiến nguồn hàng Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn hơn trong các chào bán hiện có. Tuy nhiên, hàng Trung Quốc được chào ở mức giá cao, với một số chào bán ngang bằng với giá hàng có xuất xứ trong khu vực.

Nhu cầu yếu vẫn là trở ngại lớn nhất của thị trường

Sự thất bại của thị trường trong việc hấp thụ các đợt tăng giá lớn dù chi phí sản xuất mạnh và nguồn cung tương đối hạn chế, lại càng cho thấy rõ chiều sâu của vấn đề cầu. Dù mùa cao điểm truyền thống sắp đến, vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy sự phục hồi đáng kể trong tiêu thụ hạ nguồn. Người mua tiếp tục chống đối các mức giá cao và chủ yếu duy trì chiến lược mua dè dặt, theo nhu cầu trước mắt.

Một doanh nghiệp Malaysia cho biết: “Nhu cầu không thực sự tốt, khiến người mua ngần ngại chấp nhận mức giá cao và chỉ mua khối lượng tối thiểu.” Tương tự, một doanh nghiệp chuyển hóa tại Việt Nam nói rằng tồn kho của ông vốn đã thấp và không thể trì hoãn bổ sung mãi, nhưng do nhu cầu đối với thành phẩm yếu khiến người dùng cuối cũng chỉ mua khi cần, dẫn đến lượng đặt hàng giảm. Ông cũng dự đoán lượng hàng Mỹ sẽ giảm dần về cuối năm, là một lý do khác khiến người mua tránh tích trữ ở các mức giá hiện tại.

Một thương nhân Việt Nam khác nhận xét: “Nhu cầu vẫn còn yếu dù giá PE vững. Các doanh nghiệp chuyển hóa, không thể chuyển hoàn toàn chi phí nhựa tăng cao sang khách hàng đầu ra, do dự khi mua các lô hàng giá cao và thay vào đó tìm kiếm các lựa chọn rẻ hơn hoặc giảm công suất vận hành.” Ông cảnh báo rằng thời gian dài phải chịu giá nhựa cao kết hợp nhu cầu yếu ở hạ nguồn có thể làm tăng áp lực lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp chuyển hóa và tiềm ẩn nguy cơ buộc một số nhà máy phải cắt giảm hoặc tạm ngừng sản xuất, làm rõ thêm chiều sâu của sự yếu kém về nhu cầu hiện nay.