Cú sốc nguồn cung từ Trung Đông đẩy giá PP, PE trong nước tăng mạnh trên diện rộng

Việc gián đoạn nhập khẩu từ Trung Đông, nhà xuất khẩu PP lớn nhất thế giới và là nhà xuất khẩu PE lớn thứ hai, đã gây ra những chấn động mạnh trên thị trường polymer toàn cầu. Nỗi lo về nguồn cung đã thúc đẩy người mua chuyển sang thị trường nội địa, nơi ghi nhận những đợt tăng giá rất mạnh khi chiến sự tại Trung Đông bước sang tuần thứ hai. Đồng thời, các thành viên thị trường cũng cảnh báo rằng thị trường hiện đang rất dễ bị tổn thương và có khả năng sẽ điều chỉnh mạnh nếu dòng thương mại bình thường được nối lại.

Khi hàng hóa Trung Đông phần lớn vắng bóng trên thị trường, người mua tại Châu Á, Châu Âu và Địa Trung Hải ngày càng chuyển sang các nhà cung cấp nội địa để đảm bảo nguồn hàng. Sự dịch chuyển đột ngột về nhu cầu này khiến nguồn hàng trong nước càng trở nên hạn chế, thúc đẩy các đợt tăng giá mạnh trên hầu hết các thị trường polymer lớn.

Việc xác định giá ngày càng trở nên khó khăn

Một đặc điểm đáng chú ý khác của bối cảnh thị trường hiện tại là mức độ khó khăn trong việc xác định giá chắc chắn. Các thành viên thị trường cho biết rất ít chào bán thực tế, do người bán do dự chốt giá trong tình hình biến động mạnh.

“Rất ít nhà bán hàng đang báo giá hiện nay. Những người còn đưa ra giá chủ yếu thử nghiệm ở các mức rất cao. Trong hoàn cảnh như hiện tại, việc xác định thị trường thực sự ở đâu cực kỳ khó khăn,” một thương nhân tại Việt Nam nhận định.

Một thương nhân khác tại Việt Nam cũng nhấn mạnh tình hình bất thường. “Giá trong nước đã tăng lên các mức chưa từng thấy, nhưng số lượng chào bán thực tế lại rất hạn chế. Nhiều nhà cung cấp đang tạm giữ hàng và chờ thêm các tín hiệu rõ ràng hơn,” vị này cho biết.

Việc thiếu thanh khoản trên thị trường giao ngay khiến việc xác định giá ngày càng khó, với các tin đồn về giá chào tăng vọt lan truyền, dù giao dịch xác nhận thực tế vẫn hạn chế sau cảnh báo của Long Son Petrochemicals về gián đoạn vận hành do hạn chế nguồn cung nguyên liệu từ Trung Đông.

Các thương nhân tại Türkiye cũng cho biết, “Nhà sản xuất trong nước Petkim đã thực hiện các đợt tăng giá có lộ trình và rõ rệt đối với giá polyolefin kể từ tuần trước. Khi các nhà sản xuất tạm ngừng chào bán nhập khẩu chính thức, nhu cầu đối với hàng giao ngay đã tăng rất nhanh. Các nhà phân phối, trong khi đó, đã tăng giá đối với số lượng nhỏ họ đang nắm giữ hoặc lựa chọn chưa chào hàng, do chưa làm rõ được chi phí thay thế hiện tại. Giá thay đổi hàng ngày.”

Châu Á dẫn đầu đà tăng, nhưng áp lực lan rộng toàn cầu

Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á gần đây chứng kiến đợt tăng giá tăng tốc, với Việt Nam ghi nhận mức tăng mạnh nhất. Ấn Độ cũng chứng kiến mức tăng giá mạnh nhất kể từ thời kỳ gián đoạn nguồn cung do đại dịch.

Không chỉ ở Châu Á, cú sốc này còn nhanh chóng lan tới các khu vực khác. Türkiye và Ai Cập đang trải qua biến động cực mạnh, giá được cho là thay đổi hàng ngày, thậm chí hàng giờ khi người mua tích cực tìm kiếm hàng sẵn có. Tại châu Âu, các đợt tăng giá ba con số xuất hiện trước lo ngại rằng việc thiếu hụt hàng hóa từ Trung Đông sẽ buộc nhà cung cấp thay thế lớn nhất khu vực—Hoa Kỳ—phải chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường có lợi nhuận cao hơn.

Theo dữ liệu Chỉ số giá ChemOrbis, giá polymer nội địa đã tăng mạnh trong hai tuần kể từ khi chiến sự nổ ra.

Tăng giá polyolefin kể từ khi bùng nổ chiến sự
Sự phụ thuộc vào nguồn cung Trung Đông

Mức độ gay gắt của phản ứng giá phần nào phản ánh sự phụ thuộc lớn của nhiều thị trường vào nguồn cung polymer từ Trung Đông. Khu vực này đóng vai trò trung tâm trong thương mại PP và PE toàn cầu, làm cho các gián đoạn trở nên đặc biệt nghiêm trọng đối với các thị trường phụ thuộc nhập khẩu.

Theo ChemOrbis Stats Wizard, Ấn Độ và Türkiye là các thị trường dễ bị tổn thương nhất đối với nhập khẩu PP, trong khi các nước ASEAN phụ thuộc nhiều vào nguồn PE từ Trung Đông. Châu Âu cũng duy trì mức độ phụ thuộc đáng kể vào khu vực này, đặc biệt đối với PP.