Cơn sốt do chiến tranh lắng dịu: Thị trường PP và PE của Türkiye thoái lui khỏi mức cao không bền vững

Thị trường polyolefin của Türkiye đã bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu rộng hơn, với giá PP và PE nhập khẩu cũng như hàng nội địa tiếp tục giảm do tâm lý mua hoảng loạn dần lắng xuống, nhu cầu hạ nguồn suy yếu và điều kiện tiền mặt bị siết chặt hơn. Sau gần hai tháng biến động do chiến tranh và giá cả leo thang mạnh kể từ khi xảy ra leo thang xung đột Mỹ–Iran năm 2026, người mua ngày càng chuyển sang mô hình mua cầm chừng, không muốn bổ sung tồn kho ở các mức cao kỷ lục trước kỳ nghỉ lễ dài tháng Năm.

Nguồn hàng polyolefin Trung Quốc cạnh tranh liên tục chảy vào Türkiye từ tháng 4, kết hợp với tín hiệu vận hành cải thiện nhẹ tại một số nhà sản xuất Trung Đông, cũng góp phần làm dịu thị trường. Tuy nhiên, nguồn cung từ các nhà cung cấp Trung Đông chủ chốt vẫn chưa thể trở về trạng thái bình thường do còn nhiều nhà máy đóng cửa và hàng tồn ứ động.

PP Nga cuối cùng cũng đồng thuận với thị trường chung

Giá PP nhập khẩu tiếp tục giảm nhẹ trong tuần, khi người mua tập trung vào đơn hàng giảm sút và lo ngại thanh khoản hơn là các gián đoạn nguồn cung khu vực vẫn đang diễn ra. Dù các sự cố sản xuất và tắc nghẽn hậu cần tại Trung Đông vẫn chưa biến mất hoàn toàn, các bên tham gia thị trường càng nhất trí rằng mức giá cộng do hoảng loạn thúc đẩy không còn hợp lý nếu thiếu tiêu thụ hạ nguồn lành mạnh.



Một diễn biến quan trọng của thị trường là sự trở lại của một nhà sản xuất Saudi Arabia với việc bán homo-PP từ hàng tồn kho dù đang ngừng sản xuất. Các nhà giao dịch nhấn mạnh đây không phải là nguồn hàng mới mà là hàng tồn đã được tích trữ từ trước, nay được tung ra sau các gián đoạn vận chuyển trước đó. Việc nguồn hàng này tái xuất hiện, kết hợp với các chào bán FCA giao nhanh từ Bulgaria và Turkmenistan, giúp xoa dịu lo ngại thiếu hàng trước mắt và củng cố xu hướng giảm giá nhập khẩu. Đồng thời, các nhà cung cấp Nga cũng giảm giá PP sau gần một tháng giữ ở mức cao, chủ yếu đồng thuận với mức giá Saudi Arabia hiện hành.

Áp lực từ nguồn hàng PP có xuất xứ Trung Quốc, vốn ở mức hấp dẫn từ tháng 4, cũng tiếp tục là yếu tố lớn khiến tâm lý thị trường dịu lại. Thị trường PP nội địa phản ánh sự yếu kém của mảng nhập khẩu và việc Petkim điều chỉnh giảm giá, với nhiều nhà phân phối áp dụng chiết khấu để kích cầu và bảo toàn lợi nhuận. Một số nhà chuyển hóa còn được nghe đã bán lại tồn kho hạt nhựa để tạo dòng tiền thay vì sản xuất hàng hóa thành phẩm biên lợi nhuận yếu. Dù vật tư về mặt kỹ thuật vẫn eo hẹp, sự mệt mỏi từ phía cầu đã hạn chế việc thiếu nguồn cung trở nên nghiêm trọng như thời kỳ mua hoảng loạn tháng 3.

Người mua PE chống đỡ đợt tăng giá từ Trung Đông, giá từ Mỹ tiếp tục giảm

Thị trường PE cũng kéo dài xu hướng điều chỉnh giảm, đặc biệt là trên kênh nội địa, nơi giá các nhà phân phối tiếp tục giảm theo sau việc Petkim điều chỉnh giảm giá bán. Sau nhiều tuần tăng liên tiếp kể từ khi xảy ra xung đột Trung Đông, nhà sản xuất trong nước đã cắt giảm giá LDPE và HDPE, phản ánh khả năng thị trường không thể hấp thụ các đợt tăng mới trong bối cảnh cầu sản phẩm dẫn xuất yếu và tài chính bị siết chặt. Đơn hàng từ các ngành sản phẩm cuối chậm lại, cùng với sự thận trọng của người mua trong việc giữ hàng tồn giá cao trước kỳ nghỉ, tiếp tục khiến hoạt động giảm sút.



Về mảng nhập khẩu, giá chào PE từ Mỹ tiếp tục giảm thêm do chịu sức ép từ hàng Trung Quốc cạnh tranh, vốn xuất hiện nhiều hơn từ tháng 4. Nguồn PE Trung Quốc vẫn mang đến cho người mua Türkiye lựa chọn giá dễ chịu hơn so với các mức cao của Mỹ và Trung Đông, buộc nhà cung cấp Mỹ phải dần hạ giá chào.

Đồng thời, một số nhà sản xuất Trung Đông cố thử tăng giá PE tháng 5, viện dẫn tình trạng hạn chế nguồn cung khu vực, đặc biệt với dòng LDPE. Tuy vậy, phần lớn người mua không thuận theo, giá trả vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu của người bán do sức cầu yếu.

Bên cạnh đó, tín hiệu phục hồi vận hành tại một số nhà máy khu vực cũng góp phần làm dịu tâm lý thị trường. Các bên tham gia thị trường chỉ ra tin khởi động lại một số cơ sở PE tại Saudi Arabia, cùng tỷ lệ vận hành cải thiện ở một số nhà máy UAE, bao gồm cả tổ hợp cracker của Borouge. Dù các diễn biến này chưa thể hoàn toàn phục hồi dòng cung, với tình trạng force majeure vẫn còn với một số dòng PP và PE, nhưng đã giảm bớt cảm giác khan hiếm nghiêm trọng bao trùm thị trường trong tháng 3 và 4. Dù vậy, nguồn PE từ các nhà sản xuất lớn vẫn hạn chế, đặc biệt khi eo biển Hormuz tiếp tục hoạt động dưới mức công suất thường lệ và thiệt hại sản xuất do tấn công tháng 4 còn ảnh hưởng đến sản lượng khu vực.

Tác động của mất sản lượng có bị phóng đại?

Khi đợt điều chỉnh đi sâu, một câu hỏi được bàn luận nhiều hơn tại Türkiye là liệu nỗi lo nguồn cung do chiến tranh có bị thổi phồng ngay từ đầu. Dù xung đột thực sự gây ra gián đoạn hậu cần nghiêm trọng, đóng cửa nhà máy và hao hụt sản lượng khu vực, các diễn biến thị trường gần đây cho thấy một số nhà sản xuất có thể trở lại nhanh hơn dự đoán ban đầu nhờ khởi động lại cục bộ, bán hàng tồn và điều chỉnh hoạt động. “Chúng tôi nghe nguồn cung từ Iran vẫn còn hạn hẹp trong khi PE đã phát tín hiệu cải thiện,” một thành viên thị trường cho biết.

Dẫu vậy, các bên vẫn thận trọng trước việc khẳng định giai đoạn bình thường hóa. Chuỗi cung ứng Trung Đông vẫn hoạt động dưới điều kiện bất thường, với hậu cần khu vực còn mong manh và lượng xuất khẩu chung vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh. Nói cách khác, đợt giảm giá gần đây không hẳn báo hiệu các nền tảng cung ứng đã thoải mái, mà phản ánh thực tế sự sụt giảm cầu, áp lực tài chính và tâm lý mua hoảng loạn lắng dịu đã bắt đầu vượt lên mối lo thiếu hụt nghiêm trọng trước đây.

Những tuần tới sẽ quyết định hướng đi liệu xu hướng dịu lại hiện nay sẽ kéo dài thành một chu kỳ điều chỉnh bền vững hơn hay chỉ là một điểm dừng mang tính tạm thời trong môi trường thị trường vốn vẫn eo hẹp.

Đáng chú ý, cả thị trường PP và PE nhập khẩu lẫn nội địa vẫn còn ở mức cao hơn rất nhiều so với trước chiến tranh. Biểu đồ trên từ ChemOrbis cho thấy rõ rằng cho đến nay, giá chỉ mới trả lại một phần rất nhỏ những gì tích lũy được trong hai tháng qua. Các thành viên thị trường tự hỏi liệu nhu cầu có cải thiện sau kỳ nghỉ Eid al-Adha. Khi quý II của năm dần kết thúc, diễn biến về cầu chứ không phải nguồn cung sẽ là yếu tố quyết định chính.