EU công bố quy định thuế quan, mở rộng cửa tự do thuế cho nhựa Mỹ

Liên minh châu Âu đã công bố Quy định (EU) 2026/1455 trên Công báo chính thức, hoàn tất bước pháp lý cuối cùng cần thiết để thực hiện thỏa thuận thuế quan EU-Mỹ. Theo Điều 8 của quy định này, quy định sẽ có hiệu lực ngày tiếp theo sau khi được công bố và áp dụng từ 1 tháng 7 2026 đến 31 tháng 12 2029.

Quy định thiết lập mức thuế nhập khẩu của EU ở mức 0% cho một loạt hàng hóa công nghiệp xuất xứ từ Mỹ. Chương 39 (Nhựa và các sản phẩm từ nhựa) được đưa vào Phụ lục I mà không có ngoại lệ, đồng nghĩa các loại polyme xuất xứ từ Mỹ sẽ được hưởng quyền tiếp cận thị trường EU miễn thuế kể từ 1 tháng 7. Biện pháp này được kỳ vọng sẽ tăng sức cạnh tranh của nguyên liệu Mỹ, đặc biệt là polyethylene, và có thể dần làm thay đổi dòng chảy thương mại polyme vào châu Âu.

Ủy ban châu Âu sẽ có quyền đình chỉ ưu đãi thuế quan nếu nhập khẩu từ Mỹ gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà sản xuất EU, hoặc nếu Mỹ không thực hiện đầy đủ các cam kết theo thỏa thuận. Ủy ban cũng sẽ giám sát tác động của quy định này và báo cáo định kỳ về sự thay đổi sản lượng thương mại và giá trị nhập khẩu trong giai đoạn áp dụng.

PE Mỹ củng cố vị thế là nhà cung cấp lớn nhất châu Âu

Việc xóa bỏ thuế quan đặc biệt có ý nghĩa đối với PE do Mỹ đã giữ vị trí thống lĩnh trên thị trường châu Âu.

Theo ChemOrbis Stats Wizard, Mỹ chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch nhập khẩu PE của EU27 (không tính thương mại nội khối) vào năm 2025, lập mức cao kỷ lục, dễ dàng đứng đầu danh sách các nhà cung cấp bên ngoài lớn nhất của châu Âu và bỏ xa Ả Rập Xê Út (18%) cùng Hàn Quốc (10%).

Tầm quan trọng của thỏa thuận cũng lớn không kém từ góc độ của Mỹ. Năm 2025, Mỹ xuất khẩu PE đạt mức kỷ lục 15 triệu tấn mỗi năm. Châu Âu đã vượt qua Trung Quốc trở thành điểm đến lớn nhất cho xuất khẩu PE của Mỹ, chiếm 15% thị phần. Mexico, thị trường Mỹ được miễn thuế cho PE, xếp thứ hai, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm do công suất sản xuất trong nước của Trung Quốc tăng nhanh kéo giảm nhu cầu nhập khẩu.

Vị thế của Mỹ thậm chí còn vững chắc hơn ở một số chủng loại riêng lẻ. Nguyên liệu có xuất xứ từ Mỹ chiếm khoảng 65% kim ngạch nhập khẩu metallocene LLDPE của EU, đưa Mỹ trở thành nhà cung cấp vượt trội trong phân khúc này. Ngoài ra, Mỹ cũng chiếm khoảng 37% nhập khẩu LDPE, 30% HDPE và khoảng 20% LLDPE của EU, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược trên gần như toàn bộ chuỗi PE.

Với việc thuế nhập khẩu nay được xóa bỏ, các nhà cung cấp Mỹ có thêm ưu thế về giá tại một thị trường mà họ đã giữ vị trí dẫn đầu.



PE nổi bật, nhưng lợi ích trải rộng toàn Chương 39

Ảnh hưởng thương mại được dự báo đặc biệt lớn đối với PE nhất là HDPE và LLDPE bởi Mỹ đã giữ vị trí thống lĩnh trong nhập khẩu vào châu Âu. Việc xóa bỏ thuế nhập khẩu cũng được kỳ vọng sẽ nâng cao sức cạnh tranh của nguyên liệu từ Mỹ đối với các loại polyme khác.

PP

Sản phẩm được hưởng lợi thứ hai là polypropylene (PP). Dù Mỹ không có ưu thế cạnh tranh với PP như với PE, Mỹ vẫn xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn PP mỗi năm trong năm ngoái. Thị phần EU trong xuất khẩu PP của Mỹ là 6% vào năm 2025, sau Mexico (53%) và Canada (24%). Bắt đầu từ tháng 7, khi thuế quan bị loại bỏ đối với thị trường EU, một thị trường thứ ba miễn thuế sẽ mở cửa cho PP nguồn gốc Mỹ nửa sau năm 2026.

Polyme kỹ thuật

Thế mạnh xuất khẩu thứ ba của Mỹ là ở mảng polyme kỹ thuật, với lượng xuất khẩu hơn 1,1 triệu tấn một năm trong năm ngoái. Thị phần của EU chiếm 12% tổng xuất khẩu, tiếp theo là Mexico, Asean và Trung Quốc.

PVC: Thuế chống bán phá giá tiếp tục ngăn cửa thị trường

Mặc dù PVC nằm trong Chương 39 để hưởng quyền tiếp cận miễn thuế cho hàng hóa xuất xứ từ Mỹ vào thị trường châu Âu, thuế chống bán phá giá áp dụng cho PVC Mỹ ở mức 58-77% nhiều khả năng sẽ tiếp tục ngăn cản xuất khẩu.

Bước ngoặt mới: Con đường cạnh tranh của châu Âu còn nhiều thách thức

Thỏa thuận này diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với ngành công nghiệp hóa dầu của châu Âu.

Các nhà sản xuất châu Âu tiếp tục đối mặt với chi phí sản xuất cao về cấu trúc, nhu cầu tiêu thụ yếu và biên lợi nhuận bị thu hẹp trong bối cảnh làn sóng tái cơ cấu vẫn tiếp diễn. Đáng chú ý, thị trường PE toàn cầu vẫn thừa cung kéo dài với nhiều công suất mới tiếp tục đi vào hoạt động.

Đối với các nhà chuyển đổi nhựa, thỏa thuận hứa hẹn cơ hội mở rộng nguồn cung nguyên liệu, đa dạng nhà cung cấp và cải thiện hiệu quả kinh tế nhập khẩu. Tuy nhiên, họ sẽ phải đối mặt với sức ép kép về cạnh tranh khi các sản phẩm nhựa bán thành phẩm hoặc thành phẩm nằm trong Chương 39. Do đó, họ sẽ không thể hưởng trọn vẹn lợi ích từ thỏa thuận này như European Plastics Converters (EuPC) đã xem đây là mối đe dọa trực tiếp đối với ngành công nghiệp chế biến nhựa của châu Âu và 1,6 triệu việc làm liên quan.

Trong khi đó, đối với các nhà sản xuất, thỏa thuận càng nâng cao yêu cầu cạnh tranh. Khi châu Âu ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn cho lượng PE dư thừa từ Mỹ, các nhà cung cấp trong khu vực nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ hàng nhập khẩu giá rẻ đúng lúc biên lợi nhuận sẵn đã chật vật.