Giá dầu lao dốc khiến thị trường polyme tại Trung Quốc, Đông Nam Á không định hướng khi người mua đứng ngoài

Thị trường polyme trên khắp Trung Quốc và Đông Nam Á đã bước vào giai đoạn bất ổn sau khi giá dầu thô xóa đi phần lớn đà tăng do chiến tranh của tuần trước. Trong khi Brent lao dốc từ khoảng $100/thùng xuống dưới $90/thùng chỉ trong hai phiên giao dịch, cả polyme và nguyên liệu olefin thượng nguồn đều mất động lực định hướng. Các bên tham gia ngày càng mô tả môi trường hiện tại là “không có định hướng rõ ràng”, ưu tiên quan sát động thái để xem liệu đợt điều chỉnh giá dầu mới nhất chỉ mang tính tạm thời hay sẽ phát triển thành xu hướng giảm mạnh hơn.

Sự thay đổi tâm lý này đã nhanh chóng phản ánh vào các thị trường kỳ hạn của Trung Quốc. Trong hai ngày giao dịch đầu tuần, các hợp đồng tháng 9 của PP, LLDPE, PVC và MEG trên Sở giao dịch Hàng hóa Đại Liên đều nối dài đà giảm khi giá dầu thô giảm, gây áp lực lên thị trường giao ngay nội địa và củng cố tâm lý mua vào thận trọng.

Những diễn biến mới nhất đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý so với tuần trước, khi thị trường chủ yếu bàn về việc nguồn cung thực sự khan hiếm hay các nhà bán hàng cố tình hạn chế chào bán để giữ giá ở mức cao. Tuần này, trọng tâm đã chuyển sang vấn đề giá bán. Mặc dù nguồn cung vẫn còn tương đối eo hẹp ở một số phân khúc nhất định, đặc biệt là PP và hàng giao nhanh tại một số thị trường Đông Nam Á, người mua ngày càng không muốn theo đuổi các mức giá chào bán sau khi giá dầu thô quay đầu giảm mạnh.

Yếu kém trong nước tại Trung Quốc trái ngược với nhập khẩu vẫn khá vững

Đà giảm của các hợp đồng kỳ hạn Đại Liên đã nhanh chóng lan sang thị trường polyme trong nước Trung Quốc. Một số bên tham gia báo cáo rằng giá PP, PE và PVC nội địa đều giảm nhẹ trong nửa đầu tuần, lấy lại một phần mức tăng của tuần trước.

Một thương nhân Trung Quốc cho biết: “Giá nội địa của tất cả các loại polyme đều giảm nhẹ trong tuần này sau đà tăng của tuần trước khi giá dầu thô và kỳ hạn đi xuống, trong khi giá chào nhập khẩu phần lớn vẫn ổn định.”

Tuy nhiên, thị trường nhập khẩu lại phản ứng chậm hơn. Giá nhập khẩu PP và LDPE tiếp tục đi lên nhẹ, trong khi HDPE và LLDPE nhìn chung ổn định hoặc nhích nhẹ, dù các bên tham gia ngày càng cho rằng giá nhập khẩu cuối cùng sẽ điều chỉnh theo xu hướng mềm hơn của thị trường nội địa.

Một thương nhân Trung Quốc khác lưu ý rằng các nhà cung cấp nước ngoài ít quan tâm đến thị trường Trung Quốc hơn do lợi nhuận ròng kém, dẫn tới việc giảm lượng chào bán PE nhập khẩu trong tuần này.

Về cơ bản, quan điểm thị trường vẫn chia rẽ. Một thương nhân PE tại Trung Quốc đánh giá nguồn cung sẽ thắt chặt do nhiều nhà máy vẫn bảo trì và một số kế hoạch khởi động lại bị trì hoãn. Nhu cầu mùa vụ từ phim nông nghiệp vẫn yếu, dù bao bì thực phẩm và hóa chất thiết yếu vẫn duy trì mức tiêu thụ ổn định cơ bản nhờ nhu cầu thiết yếu. Người này nhận định: “Nhìn chung, cung cầu dự kiến cải thiện so với giai đoạn trước, hỗ trợ triển vọng giá duy trì ổn định trong biên độ nhất định.”

Một số bên khác vẫn khá thận trọng. Một thương nhân PP chỉ ra việc Tổ hợp Tarim của PetroChina đi vào vận hành và nhiều nhà máy hoạt động trở lại sau bảo trì, cho rằng nguồn cung bổ sung dự kiến tăng lên trong khi các ngành hạ nguồn vẫn đang bước vào giai đoạn nhu cầu thấp theo mùa. Nhu cầu yếu của các ngành hạ nguồn, cùng với chi phí nguyên liệu ở mức cao, được dự báo tiếp tục gây áp lực lên biên lợi nhuận và làm gia tăng phản hồi tiêu cực trên toàn chuỗi giá trị.

Tâm lý xuất khẩu cũng trở nên thận trọng hơn. Theo một thương nhân PP Trung Quốc, mặc dù giá FOB đã tăng trong vài tuần gần đây, hoạt động xuất khẩu chưa thực sự cải thiện khi người mua Đông Nam Á về cơ bản đã hoàn tất việc bổ sung hàng trước đó.

Các nhà chuyển đổi cũng đồng thuận với tâm lý thận trọng này. Một nhà chuyển đổi tại Thượng Hải cho biết người mua phần lớn đã rút khỏi thị trường sau khi giá dầu thô giảm mạnh. “Chúng tôi nghe từ các thương nhân rằng số lượng khách hỏi hàng ít đi, và hoạt động giao dịch vẫn hạn chế. Chúng tôi dự đoán thị trường sẽ tiếp tục yếu trong ngắn hạn,” người này nhận định.

Các bên tham gia thị trường PVC thể hiện sự thận trọng tương tự. Dù tình trạng dư cung và nhu cầu xây dựng trì trệ tiếp tục đè nặng lên thị trường, một số thương nhân cho biết tổn thất sản xuất và thiếu nguyên liệu cục bộ đã hạn chế công suất vận hành tại một số nhà sản xuất, qua đó giúp ngăn chặn đà giảm mạnh hơn dù giá kỳ hạn yếu đi.

Đông Nam Á: Người mua không chấp nhận giá chào cao

Sự lệch pha giữa người bán và người mua càng rõ rệt hơn tại thị trường Đông Nam Á.

Dù phần lớn giá chào nhập khẩu vẫn ổn định, một nhà sản xuất lớn của Saudi Arabia công bố tăng giá ba chữ số cho lô hàng PE tháng 8 sang Việt Nam, bao gồm mức tăng tới $200/tấn cho một số nhóm hàng. Tuy nhiên, các bên tham gia thị trường đa phần nhận định các mức giá chào mới khó được chấp nhận sau khi giá dầu thô điều chỉnh giảm mạnh.

Phản ánh sự bất ổn, một nhà sản xuất lớn tại Indonesia đã giữ nguyên giá PP và PE nội địa trong tuần này sau tám đợt tăng liên tiếp trước đó, cho thấy các nhà cung cấp trong nước cũng đang đánh giá lại hướng đi của thị trường sau biến động bất ngờ của thị trường năng lượng.

Người mua Việt Nam đặc biệt thận trọng. Một số nhà chuyển đổi cho biết họ vẫn còn lượng hàng tồn kho khá đầy đủ sau khi mua hàng vào cuối tháng 6 và đang chờ các lô hàng về trước khi cân nhắc mua thêm.

Một nhà chuyển đổi PE tại Việt Nam cho biết giá nội địa vẫn ở mức cao trong khi giá chào của nhà sản xuất Saudi là “quá cao, không thể chấp nhận”. Người này bổ sung mức giá hiện tại tiềm ẩn nhiều rủi ro do nhu cầu hạ nguồn yếu.

Một nhà chuyển đổi khác tại Việt Nam cho biết PE có xuất xứ Mỹ vẫn là lựa chọn hấp dẫn nhất trên thị trường, song các mức chào là cho hàng giao tháng 10, chỉ về vào cuối năm nên rủi ro về giá khá khó chấp nhận.

Các thương nhân Việt Nam cũng báo cáo nguồn cung nội địa vẫn eo hẹp do nhiều nhà cung cấp đã bán hết hàng và đang chờ lô hàng tháng 8 về. Một số cũng ghi nhận đã nhận được chào bán tái xuất khẩu từ Trung Quốc cho lô hàng PE xuất xứ Saudi Arabia tuần này. Dù vậy, người mua vẫn chỉ mua số lượng tối thiểu bất chấp thị trường giao ngay thắt chặt hơn, lo ngại giá dầu thô giảm có thể dẫn đến một đợt điều chỉnh tiếp theo.

Tại Indonesia, quan điểm khá đa chiều. Một nhà chuyển đổi cho biết nguồn cung nhìn chung đáp ứng đủ và dự báo giá sẽ ổn định hoặc giảm nhẹ theo diễn biến yếu đi của thị trường năng lượng. Nhà chuyển đổi khác nhận xét chi phí nhựa nguyên sinh tăng nhanh hơn giá thành phẩm trong năm nay, buộc các nhà chuyển đổi phải gánh một phần lạm phát giá nguyên liệu để duy trì cạnh tranh.

Ở khu vực khác, một thương nhân Philippines cho biết giá chào PP và PE nội địa nhích nhẹ theo chi phí monomer tăng cao, song diễn biến giảm gần đây của giá dầu làm nhiều người mua càng thêm thận trọng.

Hiện tại, dầu mỏ quyết định xu thế

Quan điểm chung trên thị trường cho thấy dầu thô một lần nữa trở thành tín hiệu định giá chủ đạo.

Ngay cả olefin thượng nguồn cũng thiếu tín hiệu rõ ràng. Giá ethylene và propylene nhìn chung ổn định trong tuần này, khi các bên tham gia đều nhận định thị trường “không có hướng đi” và chờ xem liệu đợt điều chỉnh gần đây của giá dầu thô chỉ mang tính tạm thời hay sẽ là khởi đầu cho xu hướng giảm sâu hơn.

Bất chấp các rủi ro địa chính trị, lo ngại về vận chuyển và nguồn cung hạn chế từng vùng, người mua trên toàn châu Á dường như không muốn tăng tồn kho cho tới khi xu hướng năng lượng rõ ràng hơn. Một nhà chuyển đổi Malaysia nhận định: “Dầu thô tiếp tục giảm nên chúng tôi tin rằng giá còn có thể giảm thêm.”

Ở thời điểm hiện tại, quyền kiểm soát thị trường lại một lần nữa thay đổi. Thay vì tranh luận về việc nguồn cung thực sự eo hẹp, hầu hết các bên đều chờ xem liệu người bán có điều chỉnh giá polyme theo xu hướng đảo chiều mạnh của dầu thô hay không, hay việc giá thành cao hơn và nguồn cung hạn chế có chọn lọc sẽ giữ giá không giảm theo thị trường năng lượng.