PVC của châu Âu tụt lại phía sau so với đợt tăng giá chung của polymer, dao động gần mức cao nhất trong 3 năm

Thị trường PVC của châu Âu đã duy trì đà tăng mạnh mẽ trong tháng Tư, tiếp tục ghi nhận mức tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào cao và các nỗ lực phục hồi biên lợi nhuận của nhà sản xuất. Tuy nhiên, trái ngược với các chuỗi polymer khác hiện đã vượt qua đỉnh của năm 2021-2022—với PE thậm chí lập mức cao kỷ lục—PVC vẫn bị giới hạn ở mức cao nhất kể từ tháng 5/2023, cho thấy sự phân hóa ngày càng tăng trong lĩnh vực polymer rộng lớn.

Trong khi đợt tăng giá gần đây trên thị trường hóa dầu chưa từng có tiền lệ cả về tốc độ lẫn quy mô, phản ứng của PVC lại khá dè dặt và tập trung vào biên lợi nhuận, trái ngược với làn sóng tăng giá do nguồn cung ở một số chuỗi, phản ánh sự kết hợp giữa các yếu tố nhu cầu yếu hơn và điều kiện cơ cấu tương đối nới lỏng bất chấp chi phí đầu vào neo cao.

PVC tăng giá, nhưng vẫn tụt lại phía sau đà tăng chung

Giá PVC tại châu Âu tiếp tục tăng kể từ tháng Ba, với tháng Tư ghi nhận mức tăng mạnh hơn khi các nhà sản xuất thúc đẩy mức tăng giá dao động từ €350/tấn đến €450/tấn trên toàn khu vực. Các giao dịch chủ yếu được chốt trong khoảng €350-400/tấn giữa áp lực cạnh tranh, với một số biến động tùy thuộc vào chiến lược của nhà cung cấp, hợp đồng và nguồn cung sẵn có. Các hợp đồng dựa theo công thức cũng đã được điều chỉnh nhằm phản ánh hiệu quả chi phí cao hơn vào cấu trúc giá hiện tại.

Tuy nhiên, bất chấp tổng mức tăng khoảng €450/tấn kể từ cuối tháng Hai, PVC chỉ phục hồi lên mức từng đạt vào tháng 5/2023, vẫn còn thấp đáng kể so với đỉnh năm 2022—ngược lại với các loại PE đã vượt mức cao nhất lịch sử.

Nhiều thành viên thị trường nhìn nhận PVC đang “đuổi kịp” nhưng không dẫn đầu đà tăng, trái ngược với olefin và các dẫn xuất hạ nguồn vốn bị đẩy vào vùng giá mới do nguồn cung hạn chế và chi phí thượng nguồn tăng vọt.

Làn sóng ethylene đẩy biến động chi phí, nhưng chuyển giá PVC vẫn chưa hoàn toàn

Giai đoạn tăng giá mới nhất của PVC chịu tác động mạnh từ chi phí ethylene thượng nguồn leo thang, thiết lập mức cao lịch sử tại châu Âu. Mức tăng hợp đồng ethylene hàng tháng chưa từng có, lên đến €450/tấn cùng với giá giao ngay tăng vọt đã gia tăng áp lực chi phí trong chuỗi PVC.

Tuy vậy, các nhà sản xuất PVC vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển toàn bộ chi phí tăng này cho khách hàng. Mức phục hồi biên lợi nhuận đã khả quan hơn so với các tháng trước, song vẫn không đồng đều và phụ thuộc lớn vào vị thế từng nhà cung cấp.

Một số nhà sản xuất ghi nhận chỉ gần đây biên lợi nhuận mới trở lại dương sau nhiều tháng âm, cho thấy phần lợi nhuận trong tháng Tư đã bị chi phí tăng hấp thụ thay vì được chuyển hóa hoàn toàn thành mở rộng biên lợi nhuận.

Nguồn cung thắt chặt hỗ trợ tăng giá, nhưng vẫn còn nhận định dư cung

Tình trạng cung ứng thắt chặt vừa phải do bảo trì nhà máy, gián đoạn cục bộ bao gồm Vynova force majeure, và giảm sức cạnh tranh của hàng nhập khẩu. Sự chậm trễ và cước vận chuyển tăng từ châu Á cũng làm giảm lợi thế giá nhập khẩu truyền thống, trong khi một số nhà sản xuất châu Âu ưu tiên khách mua theo hợp đồng và hạn chế nguồn hàng giao ngay.

Tuy nhiên, trái ngược với thị trường PE và PP, PVC vẫn được đánh giá là dư cung về mặt cơ cấu, châu Âu là khu vực xuất siêu. Một số thành viên thị trường cho rằng các ràng buộc chỉ mang tính tạm thời, không có dấu hiệu thiếu hụt hệ thống. Một nhà sản xuất còn nhấn mạnh nguồn cung vẫn nới lỏng và đà tăng hiện tại không xuất phát từ sự khan hiếm thực sự.

Những gián đoạn do bảo trì, các vấn đề tạm thời tại VCM, hạn chế ethylene giao ngay và tắc nghẽn hậu cần đã khiến nguồn giao ngay có phần eo hẹp, song không đủ để thay đổi căn bản cân bằng cung cầu.

Nhu cầu vẫn là mắt xích yếu

Trong toàn chuỗi, nhu cầu vẫn chưa bắt kịp với đà tăng giá. Dù có một số khách mua báo cáo tăng đơn hỏi hàng và thỉnh thoảng xin thêm lượng mua bổ sung, song điều này phần lớn được cho là động thái mua tích trữ đề phòng thay vì sự phục hồi thực sự về tiêu thụ.

Các đơn vị sử dụng cuối—đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng—gặp khó khăn ngày càng lớn để hấp thụ giá nhựa tăng cao, dẫn đến hiện tượng phản kháng với đợt tăng giá đầu ra. Nhiều nhà chế biến đã tìm cách cân đối chi phí PVC EU cao bằng cách pha trộn với nguồn hàng giá rẻ hơn mua từ châu Á từ trước đó.

Điều này tạo nên bức tranh nhu cầu phân mảnh: một bên là lực mua ổn định nhưng thận trọng, bên kia là sự chậm lại rõ rệt hoạt động mua mới, nhất là sau đợt tích trữ lại hàng vào tháng Ba của người dùng cuối.

PVC sẽ giữ vững, nhưng dư địa tăng bị thu hẹp dần

Dự báo giá PVC sẽ tiếp tục vững trong ngắn hạn nhờ chi phí thượng nguồn cao, nỗ lực phục hồi biên lợi nhuận của nhà sản xuất, cũng như kiểm soát nguồn cung. Tuy nhiên, tính bền vững của các đợt tăng thêm đang ngày càng bị nghi ngờ.

Khác với PE—nơi yếu tố thiếu cung cơ cấu đã thúc đẩy đà tăng kỷ lục—PVC không có cú sốc nguồn cung tương tự, khiến nhu cầu yếu trở thành yếu tố hạn chế then chốt.

Phần lớn thành viên thị trường cho rằng mặc dù có thể tiếp tục nỗ lực tăng giá trong tháng Năm, tốc độ leo thang có thể chậm lại do kháng cự tăng lên và thị trường hạ nguồn khó chuyển chi phí cao hơn tới khách hàng. Bất kỳ diễn biến tích cực nào từ thị trường năng lượng hay hạ nhiệt địa chính trị đều có thể càng giới hạn dư địa tăng giá.

Hiện tại, thị trường PVC châu Âu vẫn kẹt giữa áp lực lạm phát chi phí và mức tiêu thụ mong manh—vẫn vững, nhưng còn tụt lại khá xa so với làn sóng polymer đang tái định hình toàn cảnh hóa dầu khu vực.