Sự bất ổn tại Hormuz đưa các lựa chọn vận tải xuyên lục địa của Saudi Arabia trở lại tâm điểm, nhưng nhiều thách thức còn tồn tại

Các rủi ro an ninh xung quanh eo biển Hormuz tiếp tục gây gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa, với Maersk gần đây thông báo tạm ngừng tất cả các đơn đặt hàng từ hầu hết các cảng của khu vực Vịnh. Do đó, các đội ngũ logistics trên toàn khu vực Vịnh ngày càng tập trung đánh giá các hành lang thay thế để duy trì luồng hàng hóa, trong khi các thị trường toàn cầu khác đều bị ảnh hưởng mạnh bởi sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.

Sự bất ổn tại Hormuz đưa các lựa chọn vận tải xuyên lục địa của Saudi Arabia trở lại tâm điểm

Khi các rủi ro an ninh xung quanh eo biển Hormuz tiếp tục gây gián đoạn vận tải biển, các đội logistics trong vùng Vịnh ngày một tích cực hơn trong việc đánh giá các tuyến hành lang thay thế nhằm duy trì luồng hàng hóa.

Một kịch bản đang được chú ý trở lại là khả năng chuyển hướng hàng hóa bên trong Saudi Arabia từ Tỉnh Đông sang các cửa ngõ phía tây. Theo mô hình này, hàng xuất khẩu xuất phát từ các cụm công nghiệp quanh khu vực Jubail và Dammam có thể được vận chuyển bằng xe tải xuyên qua vương quốc và chuyển tiếp qua các cảng Biển Đỏ như Jeddah Islamic Port, King Abdullah Port hoặc Yanbu.

Những diễn biến trong ngành năng lượng cho thấy hình thức chuyển đổi đông-tây như vậy đã và đang được cân nhắc. Theo thông tin, Saudi Aramco đã bắt đầu chuyển hướng một số chuyến hàng dầu thô khỏi các cảng Vịnh sang Yanbu thuộc Biển Đỏ, sử dụng đường ống Đông-Tây của vương quốc để tránh eo biển Hormuz trước lo ngại an ninh gia tăng.

Tuy nhiên, đối với hàng hóa container hóa và xuất khẩu hóa dầu, sự chuyển dịch này chủ yếu dựa vào vận tải đường bộ, về cơ bản biến mạng lưới xa lộ của Saudi Arabia thành hành lang vận tải tạm thời nối liền Vịnh và Biển Đỏ.

Địa lý ngành hóa dầu gia tăng thách thức

Hoạt động sản xuất polyolefin của Saudi Arabia chủ yếu tập trung ở phía Vịnh, đồng nghĩa phần lớn hàng xuất khẩu thường phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển đi qua eo biển Hormuz.

Với phần lớn công suất PP và PE nằm ở Jubail, các nhà xuất khẩu có thể đối mặt với những thách thức lớn về logistics nếu các tuyến vận tải biển tại Vịnh vẫn bị hạn chế. Việc chuyển hướng hàng hóa sang Biển Đỏ sẽ đòi hỏi vận chuyển nội địa khoảng 1.300 km, nối liền Tỉnh Đông với các cảng phía tây.Áp lực logistics tiềm tàng

Nếu các khối lượng xuất khẩu bắt đầu lưu thông dọc theo hành lang này, nhiều áp lực vận hành có thể nhanh chóng xuất hiện. Các thành phần tham gia thị trường cảnh báo các vấn đề sau:

• Một làn sóng tăng đột biến lưu lượng hàng hóa nội địa có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt xe tải, đặc biệt đối với vận tải container đường dài.
• Nhu cầu tăng mạnh còn có thể đẩy giá cước vận tải đường bộ lên cao. Các thương nhân cho biết phí vận chuyển nội địa đã tăng gấp đôi lên 100 USD/tấn gần đây, và có nguy cơ tiếp tục tăng mạnh trong những ngày tới. Bên cạnh đó, các hãng tàu cũng đã bắt đầu áp dụng phụ phí tối thiểu 100-150 USD/tấn cho vận tải container.
• Lưu lượng hàng hóa gia tăng có thể tạo rủi ro tắc nghẽn tại các cửa ngõ chính thuộc Biển Đỏ, xét đến năng lực xuất khẩu khổng lồ của Saudi Arabia về PP, PE, MEG, amoniac và urê.
• Các hãng vận tải biển cũng sẽ điều chỉnh việc bố trí đội tàu của mình, tương tự như Maersk đã thông tin rằng Jeddah và King Abdullah Port tại Saudi Arabia vẫn hoạt động bình thường và họ tiếp tục nhận các đơn hàng mới từ các cảng này.

Dù cho đến nay chưa xác nhận có sự chuyển đổi quy mô lớn đối với hàng hóa hóa dầu, các đơn vị logistics cho biết các cửa ngõ Biển Đỏ của Saudi Arabia đang ngày càng được xem như điểm xuất khẩu thay thế cho thương mại khu vực trong trường hợp hoạt động hàng hải tại Vịnh tiếp tục bị gián đoạn.