Tham vọng xuất khẩu polymer của Ấn Độ đang đối mặt với những trở ngại khi Mỹ áp thuế 25%

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8 và liên quan đến mối quan hệ năng lượng và quốc phòng giữa Ấn Độ và Nga, thúc đẩy việc đánh giá lại trên nhiều lĩnh vực. Mặc dù nhìn chung đáng lo ngại, nhưng tác động của ngành nhựa và polymer có thể phức tạp hơn so với lo ngại ban đầu.

Có phải là chiến thuật gây sức ép tạm thời?

Mức thuế mới này, đi kèm với những gợi ý về các hình phạt không rõ ràng liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu từ Nga, diễn ra ngay sau những chỉ trích của Trump về thuế quan và rào cản thương mại của Ấn Độ. Điều này xảy ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại Mỹ – Ấn đang diễn ra, với một phái đoàn Mỹ dự kiến tham dự vòng thứ sáu tại Delhi vào cuối tháng 8.

Một số quan chức Ấn Độ cho rằng mức thuế này có thể chỉ là chiến thuật gây sức ép tạm thời, nhằm thúc đẩy thỏa thuận thương mại toàn diện. Đối với ngành nhựa, thuế cơ bản hiện tại 10% kết hợp với mức thuế mới 25% khiến tổng chi phí nhập khẩu các sản phẩm nhựa từ Ấn Độ vào thị trường Mỹ tăng cao đáng kể, có thể làm giảm năng lực cạnh tranh so với các đối thủ như Việt Nam và Indonesia.

Một ngành với tham vọng lớn, nhưng lại ít tiếp cận thị trường Mỹ

Ngành nhựa Ấn Độ, đại diện bởi các tổ chức như Plastindia Foundation và Plexconcil, đặt mục tiêu xuất khẩu đầy tham vọng. Ngành đã xuất khẩu khoảng 10 tỷ USD sản phẩm nhựa trong năm 2023, và kỳ vọng đạt 15 tỷ USD vào năm 2026. Tuy nhiên, sản phẩm từ polymer chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ — dưới 2% theo ước tính thương mại. Điều này giúp giảm mức báo động tức thời, cho thấy ngành, mặc dù bị ảnh hưởng, khó có thể chịu thiệt hại nghiêm trọng ngay lập tức.

Thêm vào đó, tham vọng này là khoản đầu tư đáng kể của các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ vào các công suất polymer mới. Các công ty như Reliance Industries, Indian Oil và GAIL đang mở rộng các tổ hợp hóa dầu, tăng đáng kể sản lượng các loại polymer chủ chốt như PE, PP và PVC. Ví dụ, Reliance đang thiết lập các cơ sở sản xuất PVC và CPVC quy mô lớn, trong khi Indian Oil đang mở rộng công suất PE tại Paradip và GAIL đang phát triển các dự án PP lớn. Những kế hoạch mở rộng đầy tham vọng này chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu nội địa đang tăng mạnh, đồng thời định vị chiến lược cho Ấn Độ trở thành nhà cung cấp toàn cầu lớn hơn, tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô và năng lực tinh chế tích hợp để tạo ra các cơ hội xuất khẩu trong tương lai.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn là một thị trường đang phát triển đối với các sản phẩm polymer của Ấn Độ, đặc biệt là trong các phân khúc giá trị cao như film bao bì, nhựa kỹ thuật và polymer y tế. Sự lạc quan của ngành công nghiệp này bắt nguồn từ việc các nhà sản xuất đầu tư mạnh vào tự động hóa, kiểm soát chất lượng bằng AI và sản xuất bền vững để đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Hoa Kỳ. Chiến lược "Trung Quốc cộng một" được nhiều người mua Mỹ áp dụng đã càng làm tăng thêm sức hấp dẫn của Ấn Độ như một lựa chọn thay thế đáng tin cậy so với các nhà cung cấp Trung Quốc.

Cú sốc thuế quan và thất bại chiến lược

Cơ chế thuế quan mới đánh dấu mức tăng mạnh so với mức thuế quan tương hỗ 26% đã được tạm dừng trước đó, được công bố vào tháng 4. Mức thuế suất chung 25% này, cùng với điều khoản phạt liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu của Nga, dự kiến sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu Ấn Độ. Mặc dù ngành nhựa có thể không phải là ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất về mặt tuyệt đối, nhưng tác động về mặt chiến lược và tâm lý là rất đáng kể. Một công ty sản xuất film đóng gói mềm tại Mumbai cho biết: "Cuối cùng chúng tôi cũng thấy được sức hút từ những người mua ở Hoa Kỳ đang tìm kiếm mối quan hệ đối tác lâu dài. Giờ đây, họ có thể do dự."

Các phân khúc có nguy cơ cao nhất bao gồm film bao bì mềm cho thực phẩm và hàng tiêu dùng, polymer y tế như ống nhựa PVC và PP và bộ dụng cụ chẩn đoán, và nhựa kỹ thuật như ABS và polycarbonate được sử dụng trong linh kiện ô tô. Ấn Độ cũng là một trung tâm mới nổi về hạt nhựa tái chế chất lượng cao, ngày càng được sử dụng trong sản xuất bền vững. Các nhà kinh doanh cung cấp polymer y tế cho các bệnh viện Hoa Kỳ đang lo ngại, sau nhiều năm xây dựng hệ thống tuân thủ và chứng nhận. Khách hàng hiện có thể yêu cầu được giảm chi phí hoặc tìm kiếm các nguồn thay thế. Một nhà kinh doanh khác tại Mumbai cho biết: "Vấn đề không chỉ là thuế quan. Vấn đề là sự bất ổn. Chúng tôi không biết đây chỉ là một lần duy nhất hay là khởi đầu của một làn sóng bảo hộ rộng lớn hơn."

Phản ứng ngành và chiến lược đa dạng hóa

Tổ chức Plastindia Foundation dự kiến sẽ đưa ra tuyên bố chính thức, kêu gọi xem xét khẩn cấp tác động của chính sách thuế. Trong khi đó, Bộ Thương mại và Công nghiệp cho biết đang “nghiên cứu” tác động và cam kết bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSME) cũng như các nhà xuất khẩu. Nhiều nhà xuất khẩu hiện đang tích cực tìm kiếm thị trường thay thế ở châu Âu, Đông Nam Á và châu Phi. Thỏa thuận Thương mại và Kinh tế Toàn diện (CETA) mới ký với Anh được xem là một giải pháp đệm tiềm năng, giúp hàng hóa Ấn Độ tiếp cận thị trường lớn mà không chịu thuế.

Tuy nhiên, sự sụt giảm mạnh của đồng rupee xuống mức thấp kỷ lục 87.80 INR so với đô la Mỹ đang tạo thêm áp lực. Mặc dù có thể mang lại khả năng cạnh tranh xuất khẩu ngắn hạn, nhưng nó cũng làm tăng chi phí đầu vào cho máy móc và nguyên liệu thô nhập khẩu, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Vượt ra ngoài ngành nhựa: Căng thẳng thương mại lan rộng hơn

Tác động lan rộng của chính sách thuế không dừng lại ở ngành nhựa. Kế hoạch mở rộng sản xuất iPhone tại Tamil Nadu của Apple nhằm xuất khẩu sang Mỹ có thể phải đối mặt với chi phí tăng cao. Ngành điện tử, vốn có chuỗi cung ứng gắn bó chặt chẽ với ngành nhựa, cũng đang chuẩn bị cho khả năng bị gián đoạn. Các chuyên gia từ Elcina, CMR, IDC, IESA và SEMI India đã cảnh báo về chi phí tăng, giảm khả năng cạnh tranh toàn cầu và tăng trưởng chậm lại nếu Ấn Độ không củng cố chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Quốc.

Tuyên bố của Trump liên kết giữa quan hệ năng lượng của Ấn Độ với Nga và các biện pháp trừng phạt thương mại càng làm nổi bật mối liên hệ chặt chẽ giữa địa chính trị và thương mại. Đạo luật Trừng phạt Nga được đề xuất, đe dọa áp mức thuế lên tới 500% đối với các quốc gia mua dầu Nga, có thể làm phức tạp thêm quan hệ thương mại Ấn–Mỹ. Ấn Độ đang phải cân bằng chiến lược giữa việc duy trì tự chủ địa chính trị và mở rộng quan hệ kinh tế với phương Tây – một nỗ lực đang chịu sức ép lớn. Việc hai bên chưa đạt được thỏa thuận thương mại song phương dù đã trải qua năm vòng đàm phán cho thấy khoảng cách kỳ vọng đang ngày càng mở rộng.

Mặc dù ngành nhựa có thể không sụp đổ ngay lập tức, nhưng những tác động lâu dài của chế độ thuế quan của Trump có thể rất sâu sắc. Các nhà xuất khẩu sẽ cần phải điều chỉnh lại chiến lược, đa dạng hóa thị trường và đầu tư vào các sản phẩm giá trị gia tăng để duy trì khả năng cạnh tranh. Hy vọng đạt 25 tỷ USD xuất khẩu vào năm 2027 vẫn còn nguyên giá trị - nhưng giờ đây, nó đang phải đối mặt với một thách thức to lớn. Như một chuyên gia kỳ cựu trong ngành cho biết: "Chúng ta đã từng vượt qua những cơn bão trước đây. Cơn bão này là chính trị, không phải kinh tế. Nhưng chúng ta sẽ thích nghi."