Thị trường polymer của Türkiye tăng vọt do khan hiếm nguồn cung, chi phí leo thang

Tháng Ba đã trở thành giai đoạn biến động đối với các thị trường polymer của Türkiye, khi những gián đoạn nguồn cung đã kích hoạt các đợt tăng giá hiếm thấy trong những năm gần đây. Căng thẳng gia tăng ở Trung Đông vào những ngày cuối tháng trước không chỉ đẩy chuỗi cung ứng vào tình trạng hỗn loạn mà còn khiến chi phí sản xuất tăng mạnh trong một trong những giai đoạn biến động nhất trong nhiều năm qua.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz, vốn được coi là tuyến đường huyết mạch để vận chuyển dầu, khí đốt và polymer, đã làm gia tăng chi phí vận chuyển cũng như kéo theo hàng loạt thông báo bất khả kháng từ các nhà sản xuất tại châu Á và châu Âu cũng như các nhà giao dịch toàn cầu lớn.

Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng vọt đã dẫn tới sự gia tăng giá mạnh trên các thị trường PP, PVC, PE, PS và PET.

Trong khi những diễn biến này đã khiến người mua hoảng loạn và thúc đẩy nhu cầu đối với các lô hàng giao ngay, các doanh nghiệp chế biến dường như sẽ gặp khó khăn trong việc chuyển những đợt tăng mạnh này sang giá sản phẩm hoàn thiện cùng tốc độ.

Khi kỳ nghỉ Eid đang tới gần, người mua được dự báo sẽ hành động thận trọng. Tuy nhiên, việc giá cả toàn cầu tăng và tình trạng bất ổn liên quan tới chiến tranh có khả năng tiếp tục đẩy giá đi lên. Tương tự, thị trường Trung Quốc, Đông Nam Á, châu Âu và Ấn Độ cũng đang đối mặt với sự tăng giá đáng kể trong bối cảnh chuỗi cung ứng bị sốc và thiếu hụt dầu/khí.

PP: Ùn tắc cảng Saudi đẩy giá nhập khẩu tăng ba chữ số

Tuần sau khi chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran nổ ra, các doanh nghiệp tại Türkiye không nhận được bất kỳ chào hàng nhập khẩu nào. Người bán đã tạm dừng việc niêm yết giá mới để phản ứng lại sự tăng giá nhanh chóng trên thị trường dầu và cước vận chuyển. Nhà cung cấp PP chủ lực là Saudi Arabia, nằm trọng tâm khu vực xung đột, chủ yếu đã khiến các chuyến hàng gặp rủi ro, và giao thông gần như tê liệt qua eo biển Hormuz đã làm gia tăng thêm chi phí vận chuyển do lo ngại an ninh. Ngay cả việc vận chuyển hàng hóa nội địa từ các nhà máy của Saudi đến Jeddah cũng trở nên khó khăn do thiếu xe tải, dẫn đến tình trạng ùn tắc trong khu vực.

Một số chuyến hàng từ các cảng phía đông Vịnh như Dammam và Jebel Ali với điểm đến ngoài Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã được chuyển hướng sang các cảng Sohar và Salalah của Oman hoặc cảng Jeddah ở phía tây, khiến thời gian giao hàng kéo dài và chi phí tăng lên. Theo các nhà cung cấp, ngay cả vận chuyển đường bộ từ nhà máy đến các cảng này cũng làm tăng thêm tới $100 vào tổng chi phí vận chuyển. Thêm vào đó, cảng Salalah của Oman đã tạm dừng hoạt động do bị tấn công.

Một nguồn tin từ nhà sản xuất trong khu vực cho biết: “Chúng tôi đã áp dụng mức tăng $200–250/tấn để phản ánh các phụ phí. Ngoài Al Jubail, nơi các chuyến hàng đã bị đình chỉ, các cảng Yanbu, Rabigh và King Abdullah cũng nằm trong khu vực bị ảnh hưởng. Việc cải thiện tình trạng sẵn có container và đẩy nhanh hoạt động tại các cảng này là rất quan trọng. Nếu không, nếu các nhà sản xuất không thể di chuyển hàng hóa, họ có thể phải ngừng nhà máy.”.

Tuần này, những chào bán PP homo nhập khẩu cho một số nguồn gốc đã xuất hiện với tốc độ tăng dần, với mức tăng từ $200–500/tấn theo tháng, PPH đã vượt ngưỡng $1400/tấn CFR Türkiye. Ngoài ra, đáng chú ý là các chào bán này chỉ có giá trị trong vài ngày. Nguồn cung vật tư nhập khẩu khan hiếm đã khiến giá trong nước tăng gần như hàng ngày. Nhà sản xuất nội địa Petkim duy trì kiểm soát bán hàng do nhu cầu hàng giao ngay tăng mạnh, trong khi thị trường raffia đã vượt mốc $1900/tấn, bao gồm VAT, vào giữa tuần.

PE: Chào hàng nhập khẩu vẫn khan hiếm giữa lúc nguồn cung ngày càng thắt chặt

Thị trường PE cũng chịu tác động mạnh bởi những diễn biến này. Sau một tuần không ghi nhận chào hàng nhập khẩu, vào giữa tuần, một nhà sản xuất Saudi hàng đầu đã công bố giá LLDPE C4 film và HDPE film tháng Ba với mức tăng $250–280/tấn so với tháng Hai, trong khi không có chào hàng nào từ Qatar do bất khả kháng.

Các nhà giao dịch chào bán hàng có xuất xứ từ Mỹ hoặc đã rút giá khỏi thị trường hoặc áp dụng mức tăng mạnh, với giá LLDPE và HDPE film vượt mốc $1200/tấn CFR Türkiye.

Người mua cho biết: “Số phận của các lô hàng từ Trung Đông vẫn chưa rõ ràng, và người bán cũng không thể cung cấp ETA cụ thể cho các chuyến mới. Một số doanh nghiệp chế biến đang tích cực tìm kiếm vật liệu, trong khi những người khác lại thận trọng chờ đến sau kỳ nghỉ để quan sát thị trường. Phản ánh mức tăng giá nhựa cơ bản mạnh và nhanh như vậy vào giá thành phẩm cùng tốc độ là điều vô cùng khó khăn.”.

PVC: Thị trường chứng kiến biên độ giá rộng khi người bán châu Âu vắng bóng

Giá PVC đã bắt đầu xuất hiện với mức tăng mạnh như dự đoán, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị nhanh chóng đẩy chi phí tăng cao. Chủ đề nóng nhất trong tuần là các thông báo bất khả kháng và thư cảnh báo gửi khách hàng của các nhà sản xuất lẫn nhà giao dịch, sau khi nguồn cung nguyên liệu đầu vào bị gián đoạn tại châu Á và châu Âu sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa. Formosa Plastics Corporation của Đài Loan đã gia nhập danh sách các nhà sản xuất hóa dầu tuyên bố bất khả kháng nhằm đối phó các diễn biến mới nhất. Trong khi đó, hợp đồng dầu Brent, từng tăng vọt tới $120/thùng vào đầu tuần, đã giảm nhẹ sau một số phát biểu của Trump; tuy nhiên, vẫn duy trì biến động và quay lại trên mức $100/thùng tại thời điểm viết bài.

Trên thị trường nhập khẩu, giá danh nghĩa PVC K67 chịu thuế đã vượt mức $900/tấn CFR Türkiye. K67 của Mỹ được ghi nhận trong biên độ rộng bất thường $850–1000/tấn, trước khi giá thấp nhất nhanh chóng mất chỗ đứng, trong khi giá ở ngưỡng cao lại không thu hút được sự quan tâm mua hàng dù có điều kiện thanh toán trả sau. Một nhà giao dịch cho biết đã bán một số hàng Mỹ ở mức $925/tấn, nhận định rằng thị trường đã trở nên cực kỳ đầu cơ do chi phí vận chuyển bất ổn và triển vọng nguồn cung bị thắt chặt.

Trong khi đó, giá xuất khẩu PVC của Trung Quốc tăng mạnh kết hợp với các khoản phụ phí liên quan tới chiến tranh trên nhiều tuyến vận chuyển đã khiến thị trường tuần này chưa có mức giá CIF Türkiye rõ ràng từ quốc gia này.

Chào hàng từ châu Âu vẫn chưa hình thành tại thời điểm viết bài. Các tin tức bất khả kháng từ INEOS Inovyn và QEM của QatarEnergy, cùng với sự cố được ghi nhận tại một số nhà cung cấp Hàn Quốc, tiếp tục làm gia tăng lo lắng trên thị trường. Dựa trên số lượng giới hạn hàng Ai Cập và Hàn Quốc do các nhà giao dịch nắm giữ, giá miễn thuế được đánh giá tăng cao trong tuần, vượt ngưỡng $1000/tấn CFR ở mức cao.

Giá PVC nội địa tăng khoảng $200/tấn trong tuần khi các nhà phân phối áp dụng mức tăng mạnh cho hàng giao ngay, viện dẫn chi phí mua bổ sung tăng và lượng hàng tồn kho hạn chế tại Petkim. Nhà sản xuất nội địa đã công bố nhiều đợt tăng giá kể từ đầu tháng Ba, phản ánh chi phí đầu vào và logistics leo thang cho cả VCM lẫn PVC.

PET: Đà tăng PX đẩy giá nội địa lên mức cao nhất trong vòng 3,5 năm

Thị trường PET tăng vọt khi xung đột ở Trung Đông gây gián đoạn các dòng năng lượng toàn cầu, tuyến vận chuyển hàng hóa và nguồn cung đầu vào. Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy chi phí vận chuyển lên cao và hạn chế nguồn cung nguyên liệu cho các nhà sản xuất châu Á. Các đợt tăng giá nguyên liệu đầu tuần—đặc biệt là paraxylene—tạo thêm áp lực chi phí trên toàn chuỗi polyester. Sự biến động của dầu, cước vận chuyển và nguyên liệu đã làm mờ tầm nhìn giá cả, khiến các nhà cung cấp thận trọng và người mua chủ yếu chưa cam kết mua mới.

Hầu hết các nhà cung cấp châu Á đã tạm dừng chào bán do sản xuất và logistics bị gián đoạn. Quan ngại về nguồn cung tăng lên sau khi ENEOS Corp của Nhật tuyên bố bất khả kháng về PX với lý do các vấn đề nguồn cung nguyên liệu liên quan tới Trung Đông. Sự gián đoạn trên toàn chuỗi PET đã làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu: Yisheng Petrochemical tuyên bố bất khả kháng đối với các lô hàng từ các nhà máy Yangpu và Dalian, trong khi China Resources cũng ra thông báo FM. Indorama công bố bất khả kháng tại châu Âu do các sự cố sản xuất và ảnh hưởng từ khu vực Trung Đông. JBF Global Europe cũng áp dụng phụ phí PET trong tháng Ba, phản ánh chi phí tăng mạnh.

Giá nội địa được đánh giá tăng mạnh, đạt mức cao nhất trong khoảng 3,5 năm, theo số liệu của ChemOrbis. Trao đổi giao ngay đầu tuần xoay quanh ngưỡng $1350/tấn, trong khi sau đó nhà sản xuất báo mức giá tăng lên $1380–1400/tấn. Một nhà sản xuất nội địa thậm chí thử nghiệm mức $1480/tấn vào thứ Hai trước khi điều chỉnh về $1380/tấn. Người mua phần lớn vẫn tiếp tục dựa vào hàng tồn kho và trì hoãn mua mới cho tới khi xu hướng thị trường trở nên rõ ràng hơn.

PS: Giá styrene tăng vọt kéo giá nội địa tăng mạnh

Đáp lại lo ngại nguồn cung tăng cao trên thị trường nguyên liệu toàn cầu, thị trường PS của Türkiye ghi nhận mức tăng mạnh trong tuần này, với các nhà sản xuất nội địa báo mức tăng khoảng $250/tấn theo tháng. Giá GPPS và HIPS đã tiệm cận các ngưỡng quan trọng là $1600/tấn và $1700/tấn, FCA Adana, chưa gồm VAT. Đà tăng không ngừng trên thị trường styrene giao ngay tại châu Âu và châu Á đóng vai trò then chốt trong động thái giá mới nhất. Đại diện các nhà sản xuất trong nước xác nhận họ phải điều chỉnh bảng giá gần như hàng ngày do chuỗi cung ứng thượng nguồn bất ổn và thách thức logistic trên diện rộng.

Ở thượng nguồn, giá styrene giao ngay tại châu Âu đã vượt mốc $1400/tấn còn số liệu châu Á tiệm cận $1200/tấn tại thời điểm viết bài. Trong những ngày tới, diễn tiến kéo dài của xung đột Trung Đông sẽ được theo dõi sát sao. Trong khi đó, các doanh nghiệp chế biến vẫn lo ngại về khả năng chuyển toàn bộ đợt tăng giá nhựa mới nhất sang giá thành phẩm.